Επιστολή 54 Σερραίων: "Ανακήρυξη ως γιορτής της 14ης Σεπτεμβρίου"

54 Σερραίοι πολίτες, με αίτησή τους προς τον πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου Σερρών Αθανάσιο Παπαδόπουλο, ζητούν να υπάρξει από το Σώμα επικαιροποίηση της ομόφωνης απόφασης που είχε λάβει το πρώτο μετά την απελευθέρωση δημοτικό συμβούλιο της πόλης, το Φεβρουάριο του 1945, για την καθιέρωση της 14^ης Σεπτεμβρίου, μέρα εκδίωξης των φασιστών Βουλγάρων κατακτητών και εισόδου των ανταρτών του ΕΛΑΣ, ως εθνική γιορτή τοπικής σημασίας για τις Σέρρες.

Η νοσταλγία του Γιώργου Βαφόπουλου για τη Γευγελή

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Ένα τέτοιο μήνα πριν 30 χρόνια, το Σεπτέμβριο του 1996, έφευγε από τη ζωή, σε ηλικία 93 ετών, ο ποιητής και λογοτέχνης Γεώργιος Βαφόπουλος, ο «αρχηγός της ποίησης της Θεσσαλονίκης», όπως είχε αποκληθεί. Ο πνευματικός άνδρας που με τους στίχους και τις ιδέες του «φρεσκάρισε την πραγματικότητα και έδωσε μια νέα πνοή στις ποιητικές αναζητήσεις», σύμφωνα με τον Ντίνο Χριστιανόπουλο.

Καράμπουρνου: Ο φάρος, το οχυρό, το ναυάγιο

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Η διαδρομή στο χρόνο του ακρωτηρίου του Μεγάλου Εμβόλου ή Καράμπουρνου όπως το ονόμαζαν οι Οθωμανοί, με μία μακραίωνη ιστορία που περιλαμβάνει το χρονικό κατασκευής του περιώνυμου Φάρου ο οποίος στέκει στην άκρη του, το φημισμένο οχυρό του που βρίσκεται σε κατάσταση λίγο πριν την κατάρρευση, τα περίφημα φρούριά του, το ονομαστό ναυάγιο ενός βρετανικού ατμόπλοιου στην ποδιά του, αλλά και τη σύνδεσή του με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1912.

Μιντιάρχες με τζάμπα συντάκτες, μέσω ΑΙ

 του Δημήτρη Γ. Κουμπιά

Σχετικά πρόσφατα εμφανίστηκε «ειδησεογραφική» ιστοσελίδα – δεν θα δώσω τον τίτλο της –, η οποία αυτοπροσδιορίζεται ως  ψηφιακή ενημερωτική έκδοση που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη. Με απλά λόγια: Συγκεντρώνει ειδήσεις από εκατοντάδες/χιλιάδες πηγές και τις οργανώνει σε μια σύντομη ημερήσια ενημέρωση. Τα κείμενα παράγονται από συστήματα AI, με δεύτερο AI να τα ελέγχει για ισχυρισμούς, αριθμούς και συμπεράσματα.

«Τα νιάτα είμαστε ’μείς, της γης η ελπίδα»

Αγώνες και θυσίες της ΕΠΟΝ του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Η ΕΠΟΝ Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης υπήρξε ένα από τα πιο δυναµικά κοµµάτια της Ενιαίας Πανελλαδικής Οργάνωσης Νέων, της µεγαλύτερης οργάνωσης νεολαίας που δηµιουργήθηκε ποτέ στην Ελλάδα. Η θρυλική ΕΠΟΝ πρωτοστάτησε στους αγώνες για την απελευθέρωση της χώρας από τους χιτλερικούς κατακτητές, ποτίζοντας το δέντρο της λευτεριάς µε το αίµα δεκάδων φοιτητών-µελών της.

55 χρόνια χωρίς τον Γιώργο Σεφέρη

Πριν από 55 χρόνια, στις 20 Σεπτεμβρίου 1971, έφευγε από τη ζωή ο νομπελίστας ποιητής, δοκιμιογράφος, μεταφραστής και διπλωμάτης, Γιώργος Σεφέρης. Από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, τιμήθηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1963. Γραμματολογικά ανήκει στη «Γενιά του '30». Αίσθηση σε όλο τον κόσμο, είχε προκαλέσει η κραυγή αποδοκιμασίας κατά της χούντας, από τον μεγάλο μας ποιητή

Μικρασιατική καταστροφή: 103 χρόνια μετά

Η εγκατάσταση των προσφύγων στην περιοχή της Θεσσαλονίκης

Συμπληρώθηκαν 103 χρόνια από τη μικρασιατική καταστροφή, την πλέον ολέθρια συμφορά του ελληνισμού κατά τη μακραίωνη ιστορία του. Ούτε η ρωμαϊκή ούτε η οθωμανική κατάκτηση μπορούν να συγκριθούν με τον ξεριζωμό των Ρωμιών από τις πατρογονικές εστίες τους, στις περιοχές της Μικράς Ασίας που είχαν αποικηθεί ήδη από τον 6ο π.Χ. αιώνα και των αυτοχθόνων που είχαν εξελληνισθεί κατά τους αλεξανδρινούς χρόνους.

Οι αντεργατικοί νόμοι, ο Λάσκαρης και η "πάλη των τάξεων"

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Πέρασε μισός αιώνας από τη θέσπιση, από την (και τότε) κυβέρνηση της Ν.Δ. του περιβόητου αντεργατικού νόμου "330",  με τον οποίο υπονομεύονταν οι συνδικαλιστικές ελευθερίες,  ποινικοποιούνταν η συνδικαλιστικής δράσης, ακυρώνονταν το δικαίωμα στην απεργία και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις. Με τον τότε υπουργό Εργασίας Κωνσταντίνο Λάσκαρη να ευαγγελίζεται την ... "κατάργηση της πάλης των τάξεων".

Εκείνος ο «Νόμος 330 περί εργατικών οργανώσεων και συνδικαλιστικών ελευθεριών», όπως ήταν ο τίτλος του, που είχε φέρει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας για συζήτηση στη Βουλή στις 24 Μαίου 1976, είχε προκαλέσει εξαρχής όχι μόνο την αντίδραση όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης (ΠΑΣΟΚ, Ε.Κ., ΚΚΕ, ΕΔΑ, ΚΚΕ Ες κλπ) αλλά και τον γενικό ξεσηκωμό των εργαζομένων όλης της χώρας, δεδομένου ότι επρόκειτο για ένα από τα πιο αντεργατικά νομοθετήματα που γνώρισε ο τόπος. Η μόνη που δεν είχε αντιδράσει, ήταν η κυβερνητική διοίκηση της ΓΣΕΕ, η οποία περιορίστηκε να υποβάλει ορισμένες δευτερεύουσας σημασίας τροποποιήσεις.

Επίθεση της αστυνομίας για τη διάλυση απεργών διαδηλωτών στη Θεσσαλονίκη (Αρχείο ΕΚΘ)

Όταν ο Λάσκαρης καταργούσε την ... "πάλη των τάξεων"

Κατά τη συζήτηση στη Βουλή του τερατουργήματός του, ο αλήστου μνήμης υπουργός Εργασίας Κωνσταντίνος Λάσκαρης (1918-1989), υπερασπιζόμενος το νόμο 330, σημείωνε στην εισηγητική του έκθεση ότι δεν υπάρχει πλέον «εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο» και δήλωνε: «Δεν θα επιτρέψομεν την πάλην των τάξεων». Ενώ χαρακτήριζε «αυθάδη και ιταμή» την αξίωση για απόσυρσή του.

Την ώρα που εισάγονταν στη Βουλή το έκτρωμα της κυβέρνησης της Ν.Δ., άρχιζε 48ωρη απεργία των εργαζομένων στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, την οποία κήρυξαν πρωτοβάθμια σωματεία και ομοσπονδίες, ενώ δεκάδες χιλιάδες απεργοί πραγματοποίησαν μεγάλη και μαχητική πορεία στην Αθήνα. Τη δεύτερη μέρα της απεργίας, στις 25 Μαίου, τίθεται σε εφαρμογή το σχέδιο για τη δολοφονική επίθεση της Αστυνομίας κατά των απεργών.

Προκειμένου να αντιμετωπισθεί αλλά και να συκοφαντηθεί η ειρηνική συγκέντρωση δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων, η Αθήνα μετατρέπεται σε πεδίο μάχης. Τα επεισόδια αρχίζουν το μεσημέρι, όταν οι αστυνομικές δυνάμεις εμποδίζουν απεργούς οικοδόμους να συνεχίσουν την πορεία τους προς τη Βουλή. Η κύρια μάζα των συγκεντρωμένων υποχωρεί, αλλά μια ομάδα επιμένει να πραγματοποιήσει την πορεία. 

Αστυνομική επιχείρηση με κλομπ κατά διαδηλωτών οικοδόμων στη Θεσσαλονίκη (Αρχείο Σπ. Κουζινόπουλου)

Η αστυνομία αντιδρά εξαπολύοντας επίθεση κατά των απεργών. Αυτό είναι και το έναυσμα για να ξεσπάσουν βίαια επεισόδια με πρωταγωνιστές τα "άγνωστα" άτομα που οπλισμένα με καδρόνια, ξηλώνουν πλάκες από πεζοδρόμια, στήνουν οδοφράγματα, ανάβουν φωτιές χρησιμοποιώντας μπιτόνια με πετρέλαιο, τα οποία διακινούν δίκυκλα και αυτοκίνητα με καλυμμένο τον αριθμό κυκλοφορίας, που «τυχαίνει» να βρίσκονται στο κατάλληλο μέρος την κατάλληλη στιγμή. Την ίδια ώρα οι αστυνομικοί ξυλοκοπούν και συλλαμβάνουν όποιον απεργό συναντήσουν στο διάβα τους. Επί 12 ώρες όλο το κέντρο της Αθήνας είναι τυλιγμένο σε καπνούς δακρυγόνων, καπνογόνων και φλεγόμενων οδοφραγμάτων.

Στη γωνία Αιόλου και Λυκούργου μια αύρα παρασύρει και σκοτώνει επιτόπου μια ηλικιωμένη ζητιάνα, την Αναστασία Τζιβίκα, καθώς εκείνη επιχειρεί, φοβισμένη, να διασχίσει το δρόμο. Ο απολογισμός των επεισοδίων ήταν 68 τραυματίες από πετροπόλεμο και κλομπ, δύο τραυματίες από πυροβόλα όπλα και άνω των 100 συλλήψεις. Η κυβέρνηση αποδίδει ευθύνες για τα επεισόδια στο ΚΚΕ και το ΠΑΣΟΚ, τον αρχηγό του οποίου Ανδρέα Παπανδρέου χαρακτηρίζει «πολιτικώς επικίνδυνο».

Από τη συγκέντρωση των συνδικαλιστικών παρατάξεων στο Θέατρο Κήπου (εφημερίδα Μακεδονία 26-5-1976)

Οι κινητοποιήσεις στη Θεσσαλονίκη

Στη Θεσσαλονίκη εκείνη τη μέρα, όπου η απεργία στους περισσότερους κλάδους εργαζομένων ήταν επιτυχής, δεν υπήρξαν επεισόδια, δεδομένου ότι αντί για ανοιχτή συγκέντρωση και διαδήλωση, είχαν πραγματοποιηθεί δύο συγκεντρώσεις σε κλειστούς χώρους.

Την απεργία κατά του αντεργατικού νόμου 330 είχε πολεμήσει η προσκείμενη στη Ν.Δ. τότε διοίκηση του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης. Η οποία θυμίζοντας εποχές Μακρή και Θεοδώρου, αντί να αντιδράσει στον αντεργατικό και αντιδημοκρατικό νόμο του Λάσκαρη, είχε σπεύσει να καταγγείλει τις διοικήσεις πολλών σωματείων της πόλης, διατυπώνοντας εναντίον τους τη μομφή ότι..."κατά παράβαση των καταστατικών τους κάλεσαν τους εργαζόμενους στους κλάδους τους να απεργήσουν, αποβλέποντες μόνον εις την διάσπασιν των εργαζομένων και την περιπέτειαν των κλάδων τους".

Το μεσημέρι της 25ης Μαίου 1976 είχε πραγματοποιηθεί συγκέντρωση διαμαρτυρίας της Συντονιστικής Επιτροπής των επιστημονικών συλλόγων της Θεσσαλονίκης, στον κινηματογράφο "Εγνατία" με ομιλητή τον πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου, Π. Σφυρίδη, ενώ το απόγευμα της ίδιας μέρας πραγματοποιούνταν συγκέντρωση εργατικών σωματείων στο "Θέατρο Κήπου" με πρωτοβουλία των συνδικαλιστικών παρατάξεων της Θεσσαλονίκης ΕΣΑΚ ,ΑΕΜ και ΠΑΣΚΕ.

Πάντως όλο το επόμενο διάστημα που σωματεία της Θεσσαλονίκης εκτός ΕΚΘ, με πρωτοπόρους τους οικοδόμους πραγματοποιούσαν πορείες στους δρόμους της πόλης για να διαμαρτυρηθούν κατά του αντεργατικού νόμου, αντιμετωπίζονταν βίαια από την αστυνομία και συχνοί ήταν οι ξυλοδαρμοί πολιτών.