«Ελευθερία»: Η πρώτη μυστική οργάνωση στην κατεχόμενη από τους Ναζί Ευρώπη

Το φτωχικό σπίτι του Ιωακείμ Μπελίδη, δίπλα στα Κάστρα, που φιλοξένησε για καιρό το "στρατηγείο" της Ελευθερίας

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

H 15^η Μαίου, είναι μία πολύ σημαντική ημερομηνία για τη Θεσσαλονίκη και όλη τη χώρα, καθώς τη μέρα εκείνη του 1941, ένα μόλις μήνα μετά την είσοδο των Γερμανών κατακτητών στη Θεσσαλονίκη, ιδρύθηκε στην πόλη μυστικά η εθνικοαπελευθερωτική οργάνωση «Ελευθερία», που πρώτη σάλπισε το κάλεσμα στον αγώνα για τη λευτεριά και έχει καταγραφεί ως μία από τις πρώτες αντιστασιακές οργανώσεις σε ολόκληρη την κατεχόμενη από τους Ναζί Ευρώπη.

Πάνος Δουλγεράκης, η ζωή και το τραγικό τέλος ενός ήρωα

Του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μία από τις πιο ηρωϊκές μορφές της νεολαίας της ελληνικής Μακεδονίας, στα μαύρα χρόνια της χιτλερικής κατοχής της πατρίδας μας (1941-1944), παράδειγμα ηρωϊσμού και αυτοθυσίας, υπήρξε ο 23χρονος φοιτητής της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Παναγιώτης Δουλγεράκης, που αντιμετώπισε μόνος του την άνοιξη του 1944, στην περιοχή Χαριλάου, οπλισμένος με ένα πιστόλι, ένα μεγάλο τμήμα καλά οπλισμένων Γερμανών στρατιωτών και ταγματασφαλιτών του Πούλου, για να βρει στο τέλος, μετά από εκείνη την άνιση μάχη, ηρωϊκά το θάνατο.

Oι σημαδιακές Πρωτομαγιές του Γιάννη Ρίτσου

                                                   «…έχεις ακόμη να κλάψεις πολύ
                                       ώσπου να μάθεις τον κόσμο να γελάει».

Συμπληρώνονται την Πρωτομαγιά, 117 χρόνια από τη γέννηση και 36 χρόνια από το θάνατο του μεγάλου και πολυδιαβασμένου ποιητή μας Γιάννη Ρίτσου (1909-1990), με το τεράστιο σε ποσότητα και πολύ σημαντικό σε ποιότητα έργο που μας άφησε. Και με το οποίο θεωρείται ως ένας από τους καλύτερους εκπροσώπους της νεότερης ελληνικής ποίησης. Η αγωνιστική του στάση, θα μας εμπνέει και θα μας φρονηματίζει, ιδιαίτερα στις σημερινές δύσκολες εποχές.

Η Θεσσαλονίκη φωνάζει "ποτέ ξανά" στην 83η επέτειο του Ολοκαυτώματος

Σήμερα Κυριακή 15 Μαρτίου η Θεσσαλονίκη θα φωνάξει «Ποτέ ξανά» με αφορμή τα 83 χρόνια από την αναχώρηση του πρώτου συρμού με Εβραίους, με προορισμό το Άουσβιτς, στην εκδήλωση-πορεία μνήμης που διοργανώνουν ο Δήμος Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος και το Γενικό Προξενείο της Γαλλίας.

ΟΙ φοιτητές του ΑΠΘ, το πανεπιστημιακό άσυλο και η "εύφλεκτος ύλη"

Οι κρανοφόροι χωροφύλακες κυκλώνουν τους φοιτητές πριν την επιχείρηση κατά του πανεπιστημιακού ασύλου

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μία μικρή γεύση το πως αντιμετώπιζαν διαχρονικά το φοιτητικό κίνημα και γενικά τη νεολαία οι κυβερνήσεις της δεξιάς, μας δίνει η εισβολή των αστυνομικών δυνάμεων και η καταπάτηση του πανεπιστημιακού ασύλου δέκα μόλις μέρες πριν την επιβολή της δικτατορίας της χούντας και η αστεία δικαιολογία που είχε παρουσιαστεί από τον τότε πρωθυπουργό της κυβέρνησης της ΕΡΕ για να δικαιολογηθούν τα αστυνομικά αίσχη στο ΑΠΘ.

Απάντηση σε ανιστόρητες εικασίες για την Αντίσταση και την Απελευθέρωση

Καλάβρυτα 13 Δεκεμβρίου 1943: Από δω πέρασαν οι Ναζί αφήνοντας πίσω 800 νεκρούς

Προσπάθεια ισοπέδωσης και επανακαταγραφής της ιστορίας, εκδηλώνεται τα τελευταία χρόνια από κάποιους οι οποίοι αμφισβητούν το ότι υπήρξε απελευθέρωση της πόλης με την είσοδο των τμημάτων του ΕΛΑΣ, στις 30 Οκτωβρίου 1944, ενώ ακόμη ισχυρίζονται ότι  o ΕΛΑΣ δεν έκανε αντίσταση κατά των κατακτητών αλλά.. "εμφύλιο πόλεμο". Ενώ κάποιοι άλλοι με λογική ραγιαδισμού διατείνονται ότι δεν χρειαζόταν το αθάνατο έπος της Εθνικής Αντίστασης και ο ανταρτικός αγώνας κατά των κατακτητών "για να μην υπάρχουν αντίποινα".

Η ηρωϊκή οικογένεια Γιαννούση

Θυσία στον αγώνα της Εθνικής Αντίστασης για Ελευθερία και Ανεξαρτησία

Το μνημείο της Εθνικής Αντίστασης στην παραλία της Θεσσαλονίκης

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ποταμούς αίματος και δακρύων, έχυσε ο ελληνικός λαός στη διάρκεια της χιτλερικής κατοχής της πατρίδας μας, την περίοδο 1941-1944. Χιλιάδες οι εκτελεσμένοι, σε κάποιες περιπτώσεις ολόκληρες οικογένειες αφανίστηκαν από τους κατακτητές μόνο και μόνο επειδή ποθούσαν τη λευτεριά και την ανεξαρτησία της Ελλάδας. Ανάμεσά τους, οι Γρεβενιώτες αδελφοί Βασίλης και Γιώργος Γιαννούση, ενώ την τελευταία στιγμή διέφυγε το θάνατο ο πρώτος τους εξάδελφος Θανάσης Γιαννούσης, μετέπειτα δήμαρχος Θεσσαλονίκης.

Πολυτεχνείο Θεσσαλονίκης: Ο ραδιοφωνικός σταθμός της κατάληψης

52 χρόνια από τα γεγονότα του Νοέμβρη 1973

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Απομονωμένη ήταν την εποχή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου η Πολυτεχνική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, δεδομένου ότι τότε βρισκόταν στο πιο απομακρυσμένο σημείο της πανεπιστημιούπολης, χωρίς δρόμους προσπέλασης, καθώς ακόμη δεν είχε διανοιγεί η λεωφόρος της Νέας Εγνατίας. Παρά τη δυσκολία όμως αυτή, η φωνή των αγωνιζόμενων φοιτητών του ΑΠΘ που είχαν κλειστεί μέσα, εκείνο τον σημαδιακό Νοέμβριο του 1973, έφτανε σε όλη την πόλη, χάρη στο ραδιοφωνικό σταθμό που στήθηκε εκεί από τη Συντονιστική Επιτροπή της κατάληψης.

Τι θυμάμαι από την εξέγερση του Πολυτεχνείου στη Θεσσαλονίκη

           Μαρτυρία ενός που έζησε το γεγονός απ' έξω 

του Σπύρου Κουζινόπουλου

52 χρόνια από την ηρωική εξέγερση του Πολυτεχνείου, από τις κορυφαίες πράξεις της φοιτητικής νεολαίας και όλου του λαού κατά του τυραννικού φασιστικού καθεστώτος της χούντας των επίορκων συνταγματαρχών. Μισός αιώνας από τότε. Αν και πέρασαν τόσα χρόνια, οι μνήμες παραμένουν άσβεστες και τα γεγονότα εκείνης της ιστορικής περιόδου έρχονται ξανά και ξανά στο μυαλό σαν την κόπια κινηματογραφικής ταινίας. 

Μια σημαντική τελετή για τους ΕΠΟΝϊτες φοιτητές του ΑΠΘ

Μερικοί από τους τελευταίους επιζώντες ΕΠΟΝίτες φοιτητές σε μια κατάθεση στεφανιού στο μνημείο του ΑΠΘ το 2014

Μία πολύ σημαντική εκδήλωση ήταν αυτή που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα χτες Δευτέρα σε αμφιθέατρο του ΑΠΘ, με πρωτοβουλία του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου και της Εταιρίας Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας (ΕΔΙΑ) για την συμβολή των ΕΠΟΝιτών φοιτητών του ΑΠΘ στον αντιστασιακό αγώνα και την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί στις 30 Οκτωβρίου 1944.

Εκδήλωση στο ΑΠΘ για τη συμβολή της ΕΠΟΝ στην απελευθέρωση από τους Ναζί

Η Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων (Ε.Δ.Ι.Α) Μακεδονίας 1940–1974 και το Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης συνδιοργανώνουν εκδήλωση αφιερωμένη στην 81η επέτειο της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής, με ειδική αναφορά στη δράση της ΕΠΟΝ και τη συμβολή της νεολαίας στην Εθνική Αντίσταση. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί σήμερα Δευτέρα 3 Νοεμβρίου 2025, στην αίθουσα Β (ισόγειο) του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ, με ώρα έναρξης 17:00.

«Τα νιάτα είμαστε ’μείς, της γης η ελπίδα»

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Η ΕΠΟΝ Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης υπήρξε ένα από τα πιο δυναµικά κοµµάτια της Ενιαίας Πανελλαδικής Οργάνωσης Νέων, της µεγαλύτερης οργάνωσης νεολαίας που δηµιουργήθηκε ποτέ στην Ελλάδα. Η θρυλική ΕΠΟΝ πρωτοστάτησε στους αγώνες για την απελευθέρωση της χώρας από τους χιτλερικούς κατακτητές, ποτίζοντας το δέντρο της λευτεριάς µε το αίµα δεκάδων φοιτητών-µελών της.

Μια εισβολή της αστυνομίας στο ΑΠΘ το 1967

Σχετικά με τον τρόπο που διαχρονικά αντιμετωπίζονται από το κράτος της δεξιάς οι φοιτητικές κινητοποιήσεις, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα τα όσα διαδραματίσθηκαν στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης δέκα μέρες πριν καταλυθεί η δημοκρατία από τη χούντα. Ήταν στις 11 Απριλιου 1967 όταν η τριτοβάθμια οργάνωση των φοιτητικών συλλόγων, η ΕΦΕΕ, είχε προγραμματίσει συγκέντρωση διαμαρτυρίας για τις διώξεις δημοκρατικών φοιτητών, την επανειλημμένη καταπάτηση του ασύλου και τις ενέργειες του πρύτανη του ιδρύματος.

Αυλαία τέλους για τους τελευταίους ΕΠΟΝίτες της Θεσσαλονίκης

Κατάθεση στεφάνου το 2014 από τους τελευταίους Επονίτες στο χορταριασμένο μνημείο που υπάρχει στο ΑΠΘ

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Κάποιες φωτογραφίες που ανασύραμε από το αρχείο μας, ήρθαν να μας θυμίσουν τις συναντήσεις που οργάνωναν μέχρι πριν λίγα χρόνια τέτοια μέρα, 23 Φεβρουαρίου, 82^η επέτειο ίδρυσης της θρυλικής ΕΠΟΝ, της μεγαλύτερης οργάνωσης της ελληνικής νεολαίας που υπήρξε ποτέ στη χώρα, οι τελευταίοι επιζώντες επονίτες φοιτητές. Η τελευταία τους συνάντηση είχε γίνει πριν πέντε χρόνια, το 2020, σε μια καφετέρια στην περιοχή της Διαγωνίου. Σήμερα δυστυχώς δεν βρίσκεται κανείς από αυτούς στη ζωή.

Πορεία μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος και το τρένο θανάτου

Πορεία Μνήμης πραγματοποιείται την Κυριακή 17 Μαρτίου 2024, στις 11.15΄ π.μ., με αφετηρία την Πλατεία Ελευθερίας και κατάληξη στον Παλιό Σιδηροδρομικό Σταθμό, καθώς συμπληρώνονται 81 χρόνια από την αναχώρηση του πρώτου συρμού για το στρατόπεδο θανάτου Άουσβιτς – Μπιρκενάου. Tην πορεία συνδιοργανώνουν ο δήμος Θεσσαλονίκης, η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος. 

Μια εισβολή της Αστυνομίας στο ΑΠΘ πριν 93 χρόνια

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Η άγρια επίθεση που δέχθηκαν χτες στον Άγνωστο Στρατιώτη οι χιλιάδες φοιτητές που διαδήλωναν κατά του εκτρώματος της κυβέρνησης Μητσοτάκη για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια με τους 9 τραυματισμούς, αλλά και οι παραβιάσεις του πανεπιστημιακού ασύλου το τελευταίο διάστημα από τις αστυνομικές δυνάμεις στο ΑΠΘ, θύμισε μια αστυνομική επιχείρηση πριν 93  χρόνια, με πρύτανη τον καθηγητή Περικλή Βιζουκίδη που έμεινε στην ιστορία ως "Φον Βιζουκίδης" λόγω της φιλοναζιστικής του συμπεριφοράς.

Εκδήλωση για τα υπόγεια νερά της Ανατ. Θεσσαλονίκης

Ενδιαφέρουσα εκδήλωση για τη μείωση των υπόγειων υδάτων στην ανατολική Θεσσαλονίκη και την ποιότητά τους, πραγματοποιείται μεθαύριο Κυριακή 11 Φεβρουαρίου 2024, ώρα 11,15 το πρωί στο Αμφιθέατρο Πολιτιστικού Κέντρου Θέρμης με διοργανωτές τα Τμήματα Γεωλογίας του ΑΠΘ και του Πανεπιστημίου Πατρών και τον Αγροτοκτηνοτροφικό Σύλλογο Ανατολικής Θεσσαλονίκης.

Αποχαιρετισμός της Ασπασίας Καρρά στη Γεωργία Σαρηγιαννίδου

Ένα συγκινητικό όσο και συγκλονιστικό κείμενο αποχαιρετισμού από την ηρωίδα του αντιδικτατορικού αγώνα στη Θεσσαλονίκη, Ασπασία Καρρά για τη συγκρατούμενή της στα μπουυντρούμια, στα βασανιστήρια, στο έκτακτο στρατοδικείο και τις φυλακές της χούντας, Γεωργία Σαρηγιαννίδου-Παπαδοπούλου που την χάσαμε πριν λίγες μέρες.

Κηδεύεται σήμερα η αγωνίστρια της Αντίστασης Άννα Θεοφυλάκτου

Κηδεύεται σήμερα στις 11:30 το πρωί στα νεκροταφεία Αναστάσεως του Κυρίου, στη  Θέρμη, η αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης, στέλεχος της ΕΠΟΝ Θεσσαλονίκης Άννα Θεοφυλάκτου, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών και υπήρξε η πρώτη γυναίκα οφθαλμίατρος στην Ελλάδα, ενώ είχε διατελέσει επί χρόνια πρόεδρος  της Μέριμνας Ποντίων Κυριών, συνεχίζοντας την προσφορά του πατέρα της στον ποντιακό ελληνισμό. 

Ψήφισμα του ΕΣΔΕΠ για την υπόθεση Χρυσοχόου

Τη βαθιά του ανησυχία για την εμπλοκή της δικαστικής εξουσίας σε μια υπόθεση που αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής ιστορικής έρευνας, εκφράζει με ψήφισμά του που εκδόθηκε μετά από γενική συνέλευση ο Ενιαίος Σύλλογος Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού ΑΠΘ, αναφορικά με την υπόθεση της μετονομασίας της οδού Αθανασίου Χρυσοχόου σε Αλμπέρτου Ναρ.