Κυριακή, 6 Σεπτεμβρίου 2020

Τέσσερα χρόνια από τις καταστροφικές πλημμύρες στο δήμο Θερμαϊκού

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Τέσσερα χρόνια, συμπληρώνονται σήμερα από τις καταστρεπτικές πλημμύρες της 6ης προς 7η Σεπτεμβρίου 2016 που έπληξαν το δήμο Θερμαϊκού, προκαλώντας δύο ανθρώπινα θύματα και τεράστιες καταστροφές στις υποδομές και τις  περιουσίες των δημοτών. Δυστυχώς όμως, οι κάθε είδους αρμόδιοι δεν φαίνεται να διδάχτηκαν τίποτα από τα αίτια που προκάλεσαν εκείνη την καταστροφή, οι πληγές της οποίας δεν έχουν κλείσει δυστυχώς ακόμη εντελώς, παρά το γεγονός ότι μέχρι πρόσφατα, ο Δήμος παρέμενε επί μία τριετία, σπάζοντας κάθε ρεκόρ,  σε "κατάσταση έκτακτης ανάγκης".
Αν και έγκαιρα είχε διατεθεί από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Ανάπτυξης στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας το ποσό των 15,5  και πλέον εκατομμυρίων ευρώ για την αποκατάσταση των συνεπειών της καταστροφής, εντούτοις, με ευθύνη της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, άργησαν πολύ να γίνουν τα απαραίτητα έργα αποκατάστασης του παραλιακού μετώπου, από τον Ποταμό Επανομής μέχρι το Αγγελοχώρι, ενώ το ίδιο συνέβη και με μεγάλα τμήματα του οδικού δικτύου. 
Φυσικά, υπήρξαν και θετικά βήματα, όπως ήταν η έγκαιρη κρατική χρηματοδότηση από την προηγούμενη κυβέρνηση, για την αποκατάσταση των πρανών και τα έργα αντιστήριξης στο Κέντρο Υγείας Νέας Μηχανιώνας, στη θέση «Αγνάντι» της Επανομής και στην περιοχή «ΠΙΚΠΑ» της Αγίας Τριάδας. Δυστυχώς όμως, ένα πολύ μεγάλο ποσό από το κονδύλιο εκείνο ξοδεύτηκε αλόγιστα και με αδιαφάνεια, όπως συνέβη με τον καθαρισμό των οδικών δικτύων και την απομάκρυνση των ογκωδών που προέκυψαν από τις πλημμύρες, κάτι που κοστολογήθηκε από την Περιφέρεια με το εξωπραγματικό ποσό των 5. 705.722 ευρώ!
Θα πρέπει επίσης να προσμετρηθεί στα θετικά, η ετοιμότητα που έδειξε ο δήμος Θερμαϊκού στην καταγραφή των ζημιών στις κατοικίες, τους επαγγελματικούς χώρους και τις περιουσίες των πληγέντων, ώστε με την εκταμίευση του ποσού των 650.000 ευρώ που διέθεσε το υπουργείο Εσωτερικών, να καταβληθούν οι αποζημιώσεις στις 400 περίπου οικογένειες που είχαν υποστεί μεγάλες ζημιές από τις πλημμύρες. Και με την ευκαιρία να σημειώσουμε ότι το κυβερνητικό ενδιαφέρον, στην περίπτωση των πλημμυρών στο δήμο Θερμαϊκού, από την προηγούμενη κυβέρνηση, υπήρξε άμεσο, με τις απανωτές επιτόπιες επισκέψεις υπουργικών κλιμακίων και την άμεση χορήγηση των απαιτούμενων κονδυλίων. 

Η ολιγωρία για τα αντιπλημμυρικά έργα
Υπάρχει όμως και ένα επίσης μεγάλο ζήτημα σχετικά με τις πλημμύρες της 6ης και 7ης Σεπτεμβρίου 2016 και έχει να κάνει με το κατά πόσο οι αρμόδιοι εγκατέλειψαν την ολιγωρία που επεδείκνυαν μέχρι εκείνη τη στιγμή στη δημιουργία των απαραίτητων για την περιοχή αντιπλημμυρικών έργων.
Ήταν τεράστιο το μέγεθος της καταστροφής που συντελέστηκε εκείνη τη μοιραία νύχτα στην Αγία Τριάδα, στη Νέα Μηχανιώνα και την παραλιακή ζώνη της Επανομής. Άνθρωποι κινδύνεψαν να πνιγούν, περιουσίες καταστράφηκαν, αυτοκίνητα βούλιαξαν σε ποτάμια με νερό και λάσπη, ισόγεια, ημιϋπόγεια σπίτια και μονοκατοικίες πλημμύρισαν, ενώ σε πολλές περιπτώσεις σημειώθηκαν ζημιές στο οδικό δίκτυο καθώς υποχώρησε το οδόστρωμα.

Το μέγεθος της καταστροφής
Μέχρι τα μεσάνυχτα της 6ης προς 7η Σεπτεμβρίου 2016, η Πυροσβεστική Υπηρεσία είχε δεχτεί περισσότερες από 200 κλήσεις από ιδιοκτήτες κατοικιών στις περιοχές του δήμου Θερμαϊκού που προαναφέρθηκαν και οι οποίοι ζητούσαν απεγνωσμένα βοήθεια.
Από εκείνη την πρωτοφανή στα χρονικά νεροποντή, αποκλείστηκαν ακόμη και οχήματα του δήμου Θερμαϊκού με αποτέλεσμα να είναι δυσχερής η παροχή βοήθειας προς τους πολίτες που είχαν ανάγκη.
Σε πάνω από δέκα εκατομμύρια ευρώ, είχε εκτιμήσει το μέγεθος της καταστροφής ο προηγούμενος δήμαρχος Θερμαϊκού Γιάννης Μαυρομάτης. Δεκαπέντε εκατομμύρια πρόσφεραν για την αποκατάσταση των ζημιών τα υπουργεία Οικονομικών και Εσωτερικών και επιπλέον 650.000 για την αποζημίωση των οικοσκευών που παρασύρθηκαν ή υπέστησαν βλάβη από τις πλημμύρες. Ποιος όμως ήταν υπαίτιος για το μέγεθος που προσέλαβε η καταστροφή;  
Όπως είχε αποκαλύψει η δημοτική παράταξη «Συμπολιτεία Θερμαϊκού» λίγες μέρες μετά τις πλημμύρες, το μείζον θέμα του καθαρισμού των επτά ρεμάτων, που κατέβασαν τους όγκους του νερού και «έπνιξαν» στην κυριολεξία την περιοχή, είχε γίνει για επτά χρόνια, από το έτος 2009, «μπαλάκι» μεταξύ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και του δήμου Θερμαϊκού. Και παρόλο που το έργο διευθέτησης των ρεμάτων για την αντιπλημμυρική προστασία του Δήμου, είχε λάβει περιβαλλοντική αδειοδότηση από την Περιφέρεια ακόμη από τον Ιανουάριο του 2016, δεν είχε γίνει το παραμικρό από τους αρμόδιους το κρίσιμο χρονικό διάστημα μέχρι την καταστροφή.

Έγκαιρος καθαρισμός των ρεμάτων
Από την Περιφέρεια και το Δήμο, έσπευσαν τις επόμενες ημέρες μετά τις πλημμύρες να  αποδώσουν το κακό που συνέβη σε «Θεομηνία». Όμως, μπορεί εκείνη τη νύχτα να είχαμε μία φοβερή σε ένταση και διάρκεια βροχόπτωση, κατά την οποία έπεσαν 350 χιλιοστά νερού, όσα περίπου πέφτουν μέσα σε έναν χρόνο, αλλά δεν επρόκειτο και για τη συντέλεια του κόσμου.
Όπως σημειώναμε τότε, κανείς από όσους διατύπωναν τη θεωρία της «Θεομηνίας», δεν κάθισε να σκεφθεί ότι δεν θα είχαμε αυτές τις καταστροφές, αν οι αρμόδιοι είχαν πράξει στο ακέραιο το καθήκον τους:.
-Καθαρίζοντας έγκαιρα τα ρέματα που ήταν γεμάτα από σκουπίδια, από  ογκώδη αντικείμενα, από κλαδιά και καλαμιές..
-Δημιουργώντας σύγχρονους αγωγούς ομβρίων υδάτων, καθαρίζοντας στην ώρα τους τα φρεάτια και λαμβάνοντας τα αναγκαία μέτρα οργανωμένης αντιπλημμυρικής προστασίας.
-Κατασκευάζοντας σωστά δημόσια και δημοτικά έργα, με γνώμονα αποκλειστικά και μόνο την ωφέλεια των πολιτών και όχι το εργολαβικό υψηλό κέρδος και τις σχετικές γνωστές …. «εξυπηρετήσεις»
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ρέματος της Νέας Μηχανιώνας, αυτού που προκάλεσε τις τεράστιες καταστροφές σε σπίτια και υποδομές και άρπαξε την άτυχη 53χρονη γυναίκα. Κάποιοι «φωστήρες» σε παλιότερες εποχές αποφάσισαν για το ρέμα αυτό, από 16 μέτρα περίπου που είναι η κοίτη του, να κλείσουν ένα μεγάλο κομμάτι της, εκεί που σήμερα λειτουργεί η λαϊκή αγορά, να αλλάξουν την πορεία του ρέματος και στην κατάληξή του να φτάνει στη θάλασσα με έναν αγωγό μόλις 3 μέτρων, με συνέπεια να γίνουν τα όσα έγιναν.

Να γίνει το πάθημα-μάθημα
Καταλήγοντας και για να μην μακρηγορούμε, θέλουμε να επαναλάβουμε τα όσα λέγαμε και στην περσινή επέτειο της καταστροφής: Ελπίζουμε το πάθημα της πλημμύρας του 2016 να έγινε μάθημα στους κάθε λογής αρμόδιους. Και να αντιλήφθηκαν επιτέλους ότι αν κανείς επεμβαίνεις βίαια στη φύση καταστρέφοντας την, αν εξακολουθεί να την βιάζει και να την κακοποιεί, τότε σίγουρα κάποια στιγμή αυτή θα εκδικηθεί. Πολύ περισσότερο που σύμφωνα με μία μελέτη της Υπηρεσίας Πολιτικής Προστασίας της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης, ο δήμος Θερμαϊκού συμπεριλαμβάνεται στις περιοχές με αυξημένη επικινδυνότητα για την πρόκληση νέων πλημμυρών.
Την ευθύνη πλέον για την αντιπλημμυρική προστασία του Δήμου Θερμαϊκού, την έχει εδώ και ένα χρόνο, από 1ης Σεπτεμβρίου 2019, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, η οποία είναι υπεύθυνη για τον  συχνό καθαρισμό των ρεμάτων, προκειμένου η περιοχή να μην ξαναζήσει τέτοιες ή παρόμοιες εφιαλτικές καταστάσεις. Και φυσικά, καθήκον της δημοτικής αρχής, είναι να υπενθυμίζει συχνά-πυκνά στην Περιφέρεια αυτή της την υποχρέωση,ώστε να μην επαναληφθεί στο μέλλον κάτι ανάλογο. Ελπίζουμε τα παθήματα του παρελθόντος να γίνονται μαθήματα....

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου