Αρνητές της Ιστορίας στον σκουπιδοτενεκέ

του Απόστολου Λυκεσά

Παραμένει οριστικά ως έχει το κείμενο που αναγράφεται στην επιτύμβια στήλη η οποία μνημονεύει «τους μαχητές του ΕΛΑΣ που απελευθέρωσαν τη Θεσσαλονίκη από τους ναζί» και τοποθετήθηκε στο κέντρο της πόλης επί δημαρχίας Μπουτάρη • Επεσαν στο κενό οι διαρκείς προσπάθειες ακροδεξιών κύκλων να παραχαράξουν την Ιστορία.

Με συνοπτικές διαδικασίες το δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης έριξε προχθές στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας το τελευταίο αίτημα ακροδεξιών να αλλάξουν τα αναγραφόμενα επί της επιτύμβιας στήλης που βρίσκεται μεταξύ Λευκού Πύργου και Βασιλικού Θεάτρου και στην οποία αναφέρεται ότι η πόλη απελευθερώθηκε από τον ΕΛΑΣ στις 30 Οκτωβρίου 1944.

Η σεμνή στήλη δέχεται το μένος των ακροδεξιών από τότε που τοποθετήθηκε επί δημαρχίας Γιάννη Μπουτάρη το 2016 και η προσπάθεια που έγινε προχθές μάλλον ήταν η τελευταία, αφού απαντήθηκαν και έκλεισαν μια και καλή κάθε λογής διαδικαστικά ζητήματα που έθεταν οι ακροδεξιοί.

 

Οριστική απάντηση

«Η εισήγηση της δημοτικής αρχής ήταν να παραμείνει το κείμενο όπως έχει», λέει στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου, Σπύρος Βούγιας (το κείμενο αναφέρει ότι η στήλη είναι αφιερωμένη «στη μνήμη των μαχητών του ΕΛΑΣ που απελευθέρωσαν τη Θεσσαλονίκη από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής στις 30 Οκτωβρίου 1944»).

Οπως σημειώνει ο κ. Βούγιας, «προστατεύσαμε όπως οφείλαμε το μνημείο. Επιπλέον, αφενός το δημοτικό συμβούλιο δεν παίρνει τέτοιες αποφάσεις, δεν νομιμοποιείται να εξετάσει κάτι δεδομένο ήδη εδώ και 10 χρόνια και επιπλέον υπάρχει από πέρυσι η απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης που απαντά οριστικά σε όλα τα ερωτήματα που είχαν τεθεί, ακυρώνοντας όλες τις ενστάσεις.

»Αλλά κι εγώ ως πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου είχα απαντήσει ήδη σε άλλα τρία παρόμοια αιτήματα. Τώρα απλώς εκμεταλλεύτηκαν τον νόμο που μας υποχρεώνει να συζητάμε θέματα που θέτουν πάνω από 25 πολίτες. Αν πάντως μπορεί να τεθεί κάποιο ζήτημα, αυτό μπορεί να γίνει μόνο από τη Βουλή και το Ιστορικό Αρχείο».

Το θέμα ήρθε στο συμβούλιο ύστερα από αίτημα 30 ακροδεξιών που ζητούσαν από το Σώμα να αποφασίσει αλλαγή του κειμένου στη στήλη για να είναι «σύμφωνο με την ιστορική πραγματικότητα» (sic). Συζήτηση στο συμβούλιο ουσιαστικά δεν έγινε, αφού το θέμα τέθηκε σε συζήτηση μετά τη θυελλώδη πολύωρη συνεδρίαση για το δημοψήφισμα σχετικά με το μέλλον της ΔΕΘ.

Ο μόνος που τοποθετήθηκε ήταν ο σύμβουλος επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης», Βασίλης Τομπουλίδης, που μεταξύ άλλων θύμισε πως η πρώτη αντίδραση στη στήλη είχε γίνει από τον τότε εκπρόσωπο της Χρυσής Αυγής στο δημοτικό συμβούλιο, Αρτέμη Ματθαιόπουλο, ο οποίος είχε καταψηφίσει τη σχετική πρόταση. Κατόπιν τούτου δεν χρειαζόταν να επιχειρηματολογήσει περαιτέρω…

 

Καταπέλτης

Υπενθυμίζουμε πως σε ό,τι αφορά τα τυπικά ζητήματα που οι ακροδεξιοί επικαλούνται και για τα οποία είχαν προσφύγει στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας-Θράκης, ο κ. Βούγιας είχε απαντήσει με έγγραφό του στις 21.3.2025. Η τελική απόφαση της Αποκεντρωμένης στις 21.10.2025 ήταν καταπέλτης. Αποδεχόταν την απάντηση που είχε στείλει ο κ. Βούγιας, λέγοντας ότι η παράλειψη του δήμου να συμμορφωθεί με πρόταση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας «δεν συνιστά παράλειψη νόμιμης οφειλόμενης ενέργειας εκ μέρους του δήμου».

Κυρίως και επί της ουσίας, η Αποκεντρωμένη σημείωνε πως «καίτοι η σχετική απόφαση λήφθηκε από αναρμόδιο όργανο (σ.σ. από την επιτροπή διοργάνωσης των εκδηλώσεων για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, την οποία είχε ορίσει το δημοτικό συμβούλιο), έχει παρέλθει ο εύλογος χρόνος για την ανάκλησή της, καλυπτόμενη αυτή από το τεκμήριο νομιμότητας».

Και επιπλέον, «λαμβανομένου υπόψη αφενός ότι το περιεχόμενο της αναθηματικής πλάκας κατέστη γνωστό σε όλες τις μετέπειτα Διοικήσεις του Δήμου Θεσσαλονίκης, χωρίς ποτέ να εγερθεί από αυτές ζήτημα σχετικά με την ιστορική ακρίβειά του και τη νομιμότητα της σχετικής με την αναγραφή του απόφασης και αφετέρου ότι υποστηρίζεται από μερίδα ιστορικών ότι είναι ιστορικά ακριβή τα αναγραφόμενα στην πλάκα στοιχεία -για τα οποία η Υπηρεσία μας δεν δύναται να εκφέρει γνώμη, καθόσον η εξέταση ζητημάτων που ανάγονται σε ιστορικά γεγονότα, καθώς και στην ερμηνεία αυτών, δεν εντάσσεται στον κύκλο των αρμοδιοτήτων της- σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι καταγγέλλοντες δεν επικαλείστε, κατά τρόπο ορισμένο, πόρισμα αρμοδίων θεσμικών οργάνων προς επίρρωση των αντίθετων ισχυρισμών σας, παρά θέσεις έτερης μερίδας ιστορικών, δεν συγκροτείται εν προκειμένω συνθήκη ικανή για την ανάκληση της σχετικής απόφασης από τη Διοίκηση εντός εύλογου χρόνου».

 

Βανδαλισμοί

Εκτός από τη διοίκηση του Στέλιου Αγγελούδη, σημειώνουμε ότι τους ακροδεξιούς είχε συνδέσει… με τον ιστορικό σκουπιδοτενεκέ και η διοίκηση του Κωνσταντίνου Ζέρβα. Η συγκεκριμένη στήλη αποτελεί μαγνήτη του ακροδεξιού μένους και πολλές φορές άγνωστοι τη βανδάλισαν.

Χαρακτηριστικά είναι δύο περιστατικά: α) στις 2-12-2018 άγνωστοι έριξαν στη στήλη μαύρη μπογιά, ενώ οι ίδιοι ή όμοιοί τους έγραφαν στην είσοδο του σπιτιού του Γιάννη Μπουτάρη τη λέξη «προδότης». β) Τα επεισόδια επαναλήφθηκαν την επόμενη χρονιά στις 27 Οκτωβρίου 2019, παραμονή της εθνικής επετείου, και μία εβδομάδα αργότερα, στις 3 Νοεμβρίου 2019, όταν είχαν σβήσει με μαύρη μπογιά το κείμενο προσθέτοντας τις βρισιές «προδότες» και «ανιστόρητοι».

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών την Παρασκευή 3 Απριλίου 2026