«Ελευθερία»: Η πρώτη μυστική οργάνωση στην κατεχόμενη από τους Ναζί Ευρώπη

Το φτωχικό σπίτι του Ιωακείμ Μπελίδη, δίπλα στα Κάστρα, που φιλοξένησε για καιρό το "στρατηγείο" της Ελευθερίας

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

H 15^η Μαίου, είναι μία πολύ σημαντική ημερομηνία για τη Θεσσαλονίκη και όλη τη χώρα, καθώς τη μέρα εκείνη του 1941, ένα μόλις μήνα μετά την είσοδο των Γερμανών κατακτητών στη Θεσσαλονίκη, ιδρύθηκε στην πόλη μυστικά η εθνικοαπελευθερωτική οργάνωση «Ελευθερία», που πρώτη σάλπισε το κάλεσμα στον αγώνα για τη λευτεριά και έχει καταγραφεί ως μία από τις πρώτες αντιστασιακές οργανώσεις σε ολόκληρη την κατεχόμενη από τους Ναζί Ευρώπη.

Η διαδικασία της καραντίνας για τους πρόσφυγες στα "Απολυμαντήρια" Καλαμαριάς

Στην καραντίνα μιας άλλης εποχής, έναν  και πλέον αιώνα πριν, που λειτουργούσε στα "Απολυμαντήρια" της Καλαμαριάς και όπου άφησαν την τελευταία τους πνοή κάπου 50.000 πρόσφυγες από τους περίπου 335.000 που μόλις είχαν καταφθάσει κυνηγημένοι μετά την Μικρασιατική καταστροφή, μεταφερόμαστε. Παρακολουθώντας το "τελετουργικό υγιεινής" των κατατρεγμένων σε έναν τόπο που τίποτα δεν θυμίζει σήμερα εκείνες τις συνθήκες  εξαθλίωσης, κόλασης που βίωσαν.

"Ανοίξαμε ένα μεγάλο λάκκο όπου πετάξανε εκεί καμιά εικοσαριά εκτελεσμένους...."

Μία συγκλονιστική μαρτυρία για το πως γίνονταν οι εκτελέσεις στο Γεντί Κουλέ

Οι 24 μελλοθάνατοι, έχοντας στη μέση την Ευθυμία Πατσιά, φωτογραφίζονται στον "συνήθη τόπο των εκτελέσεων", δίπλα στο μοναδικό δέντρο που υπήρχε στην περιοχή, λίγα λεπτά πριν στηθούν μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε στις εφημερίδες της εποχής. 

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Ένα συγκλονιστικό περιστατικό σχετικά με τις εκτελέσεις των πολιτικών κρατουμένων στο Γεντί Κουλέ, στα πέτρινα χρόνια του Εμφυλίου πολέμου και τους σκελετούς που πρόσφατα αποκαλύφθηκαν εκεί, μας εξιστόρησε ένας ομογενής από τη Σουηδία που μένει μόνιμα δεκαετίες τώρα στη Στοκχόλμη.

Ένας αιώνας από τη δημιουργία της Νέας Μηχανιώνας

Εορτασμός πριν πολλές δεκαετίες της εθνικής επετείου 25ης Μαρτίου στο κοινοτικό γραφείο της Νέας Μηχανιώνας

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Εκατόν τρία χρόνια, ένας και πλέον αιώνας, συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από ένα πολύ σημαντικό για την περιοχή γεγονός: Τη δημιουργία, στις 14 Μαίου 1923, της Νέας Μηχανιώνας από κατατρεγμένους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, οι οποίοι εγκαταλείποντας βίαια τις πατρογονικές τους εστίες στα παράλια της Ιωνίας, βρήκαν αποκούμπι στη φιλόξενη γη των ακτών του Θερμαϊκού.

Πάνος Δουλγεράκης, η ζωή και το τραγικό τέλος ενός ήρωα

Του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μία από τις πιο ηρωϊκές μορφές της νεολαίας της ελληνικής Μακεδονίας, στα μαύρα χρόνια της χιτλερικής κατοχής της πατρίδας μας (1941-1944), παράδειγμα ηρωϊσμού και αυτοθυσίας, υπήρξε ο 23χρονος φοιτητής της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Παναγιώτης Δουλγεράκης, που αντιμετώπισε μόνος του την άνοιξη του 1944, στην περιοχή Χαριλάου, οπλισμένος με ένα πιστόλι, ένα μεγάλο τμήμα καλά οπλισμένων Γερμανών στρατιωτών και ταγματασφαλιτών του Πούλου, για να βρει στο τέλος, μετά από εκείνη την άνιση μάχη, ηρωϊκά το θάνατο.

Επίσκεψη στο σημείο όπου θα τοποθετηθεί το μνημείο εκτελεσμένων του Γεντί Κουλέ

 Επιτόπια επίσκεψη στο σημείο όπου θα τοποθετηθεί το μνημείο του ΚΚΕ για τους εκτελεσμένους στο Γεντί Κουλέ, στην άκρη του περιβόλου του Επταπυργίου, πραγματοποιήθηκε από πολυμελή αντιπροσωπεία του κόμματος, τον δήμαρχο Νεάπολης-Συκεών Σίμο Δανιηλίδη αλλά και τον γλύπτη Άγγελο Βλάσση, έργο του οποίου είναι το μνημείο που πρόκειται να τοποθετηθεί στο σημείο εκείνο.

Από την υπόθεση Πολκ στις τηλεφωνικές υποκλοπές

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Η απόφαση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Τζαβέλλα να βάλει στο «ψυγείο» την υπόθεση των τηλεφωνικών υποκλοπών, κάτι που μοιραία οδηγεί στη μη αποκάλυψη εκείνων που έδιναν τις εντολές για τις επισυνδέσεις πολιτικών, δημοσιογράφων αλλά και δικαστικών, ήρθε να μας θυμίσει κάποιες ανάλογες περιπτώσεις με το ίδιο σκεπτικό και μάλιστα τέσσερις στη σειρά, που είχε λάβει η ηγεσία του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας.

Η θυσία των οκτώ νέων της Ξηροκρήνης στις 11 Μαΐου 1944

*του Γιώργου Καζάνα
Η συνοικία της Ξηροκρήνης στη Θεσσαλονίκη πήρε το όνομά της από την ομώνυμη περιοχή της Κωνσταντινούπολης καθώς πρόσφυγες από την Πόλη, τη Μικρά Ασία, την Ανατολική Ρωμυλία και την Ανατολική Θράκη αποτέλεσαν τους πρώτους οικιστές της περιοχής μετά τις διώξεις των Ελλήνων της Θράκης από το 1915, τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 και την επακόλουθη Ανταλλαγή Πληθυσμών. Παραπλεύρως βρίσκεται και η Επτάλοφος, προσφυγική συνοικία που θυμίζει με το όνομά της το προσωνύμιο της Πόλης, της επί επτά λόφων χτισμένης.