Δευτέρα 13 Απριλίου 2026

Πως γιορτάστηκε το πρώτο ελεύθερο Πάσχα μετά την Κατοχή

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ήταν 6 Μαίου 1945. Η Θεσσαλονίκη, όπως και η υπόλοιπη Ελλάδα, γιορτάζει χαρμόσυνα το πρώτο ελεύθερο Πάσχα, μετά την αποτίναξη της γερμανικής σκλαβιάς ύστερα από τρεισήμισι μαύρα χρόνια ναζιστικού ολέθρου και συμφοράς. Παντού, σε όλες τις πόλεις, τις συνοικίες και τα χωριά, εκδηλώσεις χαράς και αγαλλίασης, έστω κι αν αυτές γίνονταν λιτά από τους περισσότερους, καθώς έλειπαν βασικά είδη διατροφής και ο οβελίας ήταν απλησίαστος.

Το φάντασμα της Ιστορίας: Η μαύρη περίοδος της λογοκρισίας

του Γιάννη Γκλαβίνα*
Απαγορεύομεν την χρησιμοποίησιν των κάτωθι δίσκων γραμμοφώνου:
1) Κάποια μάνα αναστενάζει
2) Ως πότε πια τέτοια ζωή να ζούμε χωρισμένοι
3) Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι.
Απαγορεύομεν να άδωνται τ' άσματα ταύτα υπό πολιτών, καθ' όσον είναι ανθελληνικού περιεχομένου
                                    Διοίκησις Χωροφυλακής Ν. Ιωνίας (17/9/1951)

Κυριακή 12 Απριλίου 2026

Γυναίκες της Θεσσαλονίκης στο εκτελεστικό απόσπασμα

Ο Γολγοθάς των γυναικών που στρατεύθηκαν στο υπέροχο κίνημα της Εθνικής Αντίστασης
Γ.Δήμου: “Γυναίκες της Αντίστασης” (ξυλογραφία)
του Σπύρου Κουζινόπουλου
Δεκάδες χιλιάδες γυναίκες στρατεύθηκαν στα 3,5 χρόνια της σκλαβιάς 1941-1944 στο υπέροχο κίνημα της Εθνικής Αντίστασης. Εκατοντάδες έδωσαν την ίδια τους τη ζωή στις μάχες που έγιναν στις πόλεις και τα βουνά για την αποτίναξη της ναζιστικής κατοχής. Πάνω από 50 γυναίκες μόνο στην πόλη της Θεσσαλονίκης στήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα από τους Γερμανούς ή κατακρεουργήθηκαν από τους ταγματασφαλίτες συνεργάτες τους.

Υπόθεση Πολκ: Η δίκη πριν 77 χρόνια

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Στις 12 Απριλίου 1949, πριν 77 χρόνια, άρχιζε στο κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης η δίκη του δημοσιογράφου της εφημερίδας Μακεδονία, Γρηγόρη Στακτόπουλου, που κατηγορούνταν ότι είχε πάρει μέρος στη συνωμοσία για τη δολοφονία ένα χρόνο πριν στο Θερμαϊκό, του διαπρεπούς Αμερικανού δημοσιογράφου Τζορτζ Πολκ. Επρόκειτο για μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές και δικαστικές σκευωρίες όλων των εποχών στην Ελλάδα.

Πάσχα των Ελλήνων, Πάσχα

Πάσχα των Ελλήνων Πάσχα. Πάσχα της αγάπης, της συναδέλφωσης, της χαράς και της προσμονής. Πάσχα του οικουμενικού ελληνισμού. Πάσχα της ανάστασης των ελπίδων για ένα καλύτερο αύριο, χωρίς λιτότητα, ανεργία και κρίση, χωρίς πολέμους, εκατόμβες θυματων και καταστροφές,για ένα πιο φωτεινό μέλλον της ανθρωπότητας και του έθνους των Ελλήνων, όπου κι αν αυτό βρίσκεται, με περισσότερο οξυγόνο, περισσότερη Δημοκρατία και αλήθεια. Μέσα στα γεωγραφικά όρια της χώρας ή στη διασπορά, όπου ζει και μεγαλουργεί η άλλη Ελλάδα της ομογένειας.

Σάββατο 11 Απριλίου 2026

Ένας 11χρονος πληροφορείται την εκτέλεση της μητέρας του στο Γεντί Κουλέ

Ήταν μόλις 11 χρονών ο Μάριος Κώστογλου όταν πληροφορήθηκε την εκτέλεση, στις 3 Νοεμβρίου 1948 της μητέρας του Ελένης Θεοχαρίδου που τουφεκίστηκε σε ηλικία 36 ετών πίσω από το Γεντί Κουλέ στις 3 Νοεμβρίου 1948 μαζί με άλλους 10 συγκρατουμένους της, με την κατηγορία ότι υπήρξαν μέλη του παράνομου ΕΑΜ Θεσσαλονίκης. Εκείνη τη μέρα ο μικρός Μάριος ανέβηκε με τη θεία του την ανηφόρα που οδηγούσε στις φυλακές Επταπυργίου για να επισκεφθούν τη μητέρα του. Και όταν στην είσοδο είπαν το όνομά της, η ξερή απάντηση που εισέπραξαν από τους φύλακες ήταν ότι «εκτελέστηκε το πρωί».

Ευχετήριες κάρτες για "Καλό Πάσχα" από τους φυλακισμένους του Γεντί Κουλέ


του Σπύρου Κουζινόπουλου

Οι χρονιάρες μέρες που διανύουμε έρχονται να μας θυμίσουν τις ευχετήριες κάρτες που έστελναν από τις φυλακές Επταπυργίου σε κάθε μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης (Πάσχα, Χριστούγεννα κλπ) οι φυλακισμένοι δεσμώτες του Γεντί Κουλέ κατά την μετεμφυλιακή ανώμαλη περίοδο που έζησε η χώρα.

Το Πάσχα και τα έθιμά του στην παλιά Μηχανιώνα

Η προσέλευση με κατάνυξη στις 9 εκκλησίες της, το έθιμο της πυράς, η περιφορά του Επιταφίου, οι χοροί, τα φαγητά της Λαμπρής και το τουφεκίδι της Ανάστασης
Παρέα καπετάνιων τα πρώτα χρόνια δημιουργίας της Νέας Μηχανιώνας 
του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ένας πλούτος εκδηλώσεων, σηματοδοτούσε τον εορτασμό τουυ Πάσχα, στην παλιά Μηχανιώνα της Κυζίκου, πριν την Μικρασιατική καταστροφή του 1922. Ήταν τότε, πριν την αναγκαστική απομάκρυνση των Μηχανιωτών από τις πατρογονικές τους εστίες και την εγκατάστασή τους στη Νέα Μηχανιώνα, που τηρούσαν τα έθιμα με ευλάβεια, συνεχίζοντας τις μακραίωνες παραδόσεις που κράτησαν ενωμένο τον ελληνισμό της Μικράς Ασίας στις πιο δύσκολες εποχές.