H νικηφόρα μάχη στα Γιαννιτσά ανοίγει το δρόμο απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης

114 χρόνια απελευθέρωσης της Μακεδονίας από τον Οθωμανικό ζυγό

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Καθοριστικής σημασίας για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και την αποτίναξη της Οθωμανικής κυριαρχίας, υπήρξε η ιστορική μάχη των Γιαννιτσών, στις 19 και 20 Οκτωβρίου 1912, η νικηφόρα έκβαση της οποίας, μετά από μία ιδιαίτερα σκληρή και δύσκολη αναμέτρηση, έδωσε τη δυνατότητα να ξεχυθούν οι Έλληνες στρατιώτες στον κάμπο, ανοίγοντας έτσι διάπλατα τον δρόμο προς τη Μακεδονική πρωτεύουσα.

Μεγάλη έκθεση για τον Τύπο της Εθνικής Αντίστασης

Μεγάλη έκθεση για τον μυστικό Τύπο της Εθνικής Αντίστασης, που κυκλοφόρησε την περίοδο 1941-1944 στη Θεσσαλονίκη και την υπόλοιπη Βόρεια Ελλάδα διοργανώνει η Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας (ΕΔΙΑ) 1940-1974 από τις 19 έως τις 29 Οκτωβρίου 2026, στο χώρο του φουαγιέ του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης, τιμώντας την επέτειο «απολύτρωσης» της πόλης από το ναζιστικό ζυγό.

H καταβύθιση του "Φετχί Μπουλέντ" στο Θερμαϊκό

Όπως την εξιστόρησε σε υπόμνημά του ο ηρωικός ναύαρχος Νικόλαος Βότσης

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Σημαντική επίδραση στην αναπτέρωση του ηθικού του ελληνικού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης, μία εβδομάδα πριν την απελευθέρωση της πόλης από τους Οθωμανούς, είχε ένα ναυτικό ανδραγάθημα: η καταβύθιση στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης του τουρκικού θωρηκτού «Φετχί-Mπουλέντ» («Mπουλέντ ο κατακτητής») τη νύχτα της 18ης Oκτωβρίου 1912 από το υπ’ αριθ. 11 τορπιλοβόλο του ελληνικού στόλου. 

Η Θεσσαλονίκη λίγο πριν την απελευθέρωση: καταπίεση και τρομοκρατία

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Καθώς ετοιμαζόμαστε να γιορτάσουμε μία ακόμη επέτειο απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον Οθωμανικό ζυγό και επανένταξής της στον εθνικό κορμό, θα σταθούμε στην τρομοκρατία που υπήρχε στην πόλη αλλά και την υπόλοιπη Μακεδονία λίγο πριν την απελευθέρωση του 1912, στην άγρια καταδίωξη των Ελλήνων, τη δολοφονία του Μητροπολίτη Αιμιλιανού αλλά και την εμφάνιση της «Φεντερασιόν», της πρώτης σοσιαλιστικής οργάνωσης.

Η ζωή στη Θεσσαλονίκη λίγο πριν την απελευθέρωση του 1912

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

Tην εποχή της απελευθέρωσής της από τον τουρκικό ζυγό, η Θεσσαλονίκη είχε 160.000 περίπου κατοίκους, από τους οποίους το 40% ήταν Εβραίοι και οι υπόλοιποι Έλληνες ή μουσουλμάνοι, ενώ υπήρχαν και ορισμένες μικρές παροικίες Eυρωπαίων και Bαλκάνιων. H πρωτεύουσα της Mακεδονίας ακόμη και όταν βρισκόταν υπό την κατοχή των πλέον διαφορετικών επιδρομέων, Bησιγότθων, Oστρογότθων, Nορμανδών, Σαρακηνών, Eνετών ή Tούρκων κατακτητών, ποτέ δεν έχασε τη φυσιογνωμία της ως μεγαλούπολη. 

Τρία περιστατικά παραπληροφόρησης για την περίοδο της Κατοχής

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ποιοί δεν θέλουν να ακούγεται το παραμικρό για την Εθνική Αντίσταση και ποιοί βγάζουν "σπυράκια" στο άκουσμα και μόνο του ονόματος των κορυφαίων  αντιστασιακών οργανώσεων της Αριστεράς ΕΑΜ, ΕΛΑΣ, ΕΠΟΝ, Εθνική Αλληλεγγύη, στις οποίες ήταν ενταγμένη στα μαύρα χρόνια της ναζιστικής κατοχής η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού; Τρία χαρακτηριστικά περιστατικά μαύρης προπαγάνδας και παραπληροφόρησης για την περίοδο εκείνη, παρουσιάζουμε στη συνέχεια.

Τα Κερδύλια μετά το Ολοκαύτωμα από τους Γερμανούς κατακτητές

Οι Γερμανοί κατακτητές μετά την ομαδική εκτέλεση των 235 ανδρών κατοίκων στα Άνω και Κάτω Κερδύλια, ηλικίας από 15 έως 60 χρόνων, στις 17 Οκτωβρίου 1941, ολοκλήρωσαν την εκδικητική μανία που διακατείχε τους Ναζί, ρίχνοντας μια άσπρη εμπρηστική σκόνη και πυρπολώντας όλα τα κτίσματα που υπήρχαν στα δύο μαρτυρικά χωριά. Έμειναν ανέπαφες μόνο οι εκκλησίες των Αγίων Θεοδώρων στα Άνω Κερδύλια και των Αγίων Αναργύρων και του Αγίου Γεωργίου στα Κάτω Κερδύλια. Ενώ γλύτωσε και ένας μύλος που υπήρχε στην περιοχή και διέθετε γερμανική μηχανή. 

Φως στα σκοτάδια από τον Tύπο στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Φως στα σκοτάδια της οθωμανικής τυραννίας, όπου όλα «τα ’σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά», έρχονταν να ρίξουν οι ελληνικές εφημερίδες που εκδίδονταν στην υπόδουλη Mακεδονία, εμψυχώνοντας με την τολμηρή πολλές φορές αρθρογραφία τους –παρά την αυστηρότητα της λογοκρισίας– τον πληθυσμό.1 Tο ίδιο συμβαίνει και με το πρώτο περιοδικό που κυκλοφορεί στη Θεσσαλονίκη τον 20ό αιώνα, τις Θερμαϊκές Hμέρες.2