Οι αντεργατικοί νόμοι, ο Λάσκαρης και η "πάλη των τάξεων"

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Πέρασε μισός αιώνας από τη θέσπιση, από την (και τότε) κυβέρνηση της Ν.Δ. του περιβόητου αντεργατικού νόμου "330",  με τον οποίο υπονομεύονταν οι συνδικαλιστικές ελευθερίες,  ποινικοποιούνταν η συνδικαλιστικής δράσης, ακυρώνονταν το δικαίωμα στην απεργία και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις. Με τον τότε υπουργό Εργασίας Κωνσταντίνο Λάσκαρη να ευαγγελίζεται την ... "κατάργηση της πάλης των τάξεων".

Εκείνος ο «Νόμος 330 περί εργατικών οργανώσεων και συνδικαλιστικών ελευθεριών», όπως ήταν ο τίτλος του, που είχε φέρει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας για συζήτηση στη Βουλή στις 24 Μαίου 1976, είχε προκαλέσει εξαρχής όχι μόνο την αντίδραση όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης (ΠΑΣΟΚ, Ε.Κ., ΚΚΕ, ΕΔΑ, ΚΚΕ Ες κλπ) αλλά και τον γενικό ξεσηκωμό των εργαζομένων όλης της χώρας, δεδομένου ότι επρόκειτο για ένα από τα πιο αντεργατικά νομοθετήματα που γνώρισε ο τόπος. Η μόνη που δεν είχε αντιδράσει, ήταν η κυβερνητική διοίκηση της ΓΣΕΕ, η οποία περιορίστηκε να υποβάλει ορισμένες δευτερεύουσας σημασίας τροποποιήσεις.

Επίθεση της αστυνομίας για τη διάλυση απεργών διαδηλωτών στη Θεσσαλονίκη (Αρχείο ΕΚΘ)

Όταν ο Λάσκαρης καταργούσε την ... "πάλη των τάξεων"

Κατά τη συζήτηση στη Βουλή του τερατουργήματός του, ο αλήστου μνήμης υπουργός Εργασίας Κωνσταντίνος Λάσκαρης (1918-1989), υπερασπιζόμενος το νόμο 330, σημείωνε στην εισηγητική του έκθεση ότι δεν υπάρχει πλέον «εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο» και δήλωνε: «Δεν θα επιτρέψομεν την πάλην των τάξεων». Ενώ χαρακτήριζε «αυθάδη και ιταμή» την αξίωση για απόσυρσή του.

Την ώρα που εισάγονταν στη Βουλή το έκτρωμα της κυβέρνησης της Ν.Δ., άρχιζε 48ωρη απεργία των εργαζομένων στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, την οποία κήρυξαν πρωτοβάθμια σωματεία και ομοσπονδίες, ενώ δεκάδες χιλιάδες απεργοί πραγματοποίησαν μεγάλη και μαχητική πορεία στην Αθήνα. Τη δεύτερη μέρα της απεργίας, στις 25 Μαίου, τίθεται σε εφαρμογή το σχέδιο για τη δολοφονική επίθεση της Αστυνομίας κατά των απεργών.

Προκειμένου να αντιμετωπισθεί αλλά και να συκοφαντηθεί η ειρηνική συγκέντρωση δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων, η Αθήνα μετατρέπεται σε πεδίο μάχης. Τα επεισόδια αρχίζουν το μεσημέρι, όταν οι αστυνομικές δυνάμεις εμποδίζουν απεργούς οικοδόμους να συνεχίσουν την πορεία τους προς τη Βουλή. Η κύρια μάζα των συγκεντρωμένων υποχωρεί, αλλά μια ομάδα επιμένει να πραγματοποιήσει την πορεία. 

Αστυνομική επιχείρηση με κλομπ κατά διαδηλωτών οικοδόμων στη Θεσσαλονίκη (Αρχείο Σπ. Κουζινόπουλου)

Η αστυνομία αντιδρά εξαπολύοντας επίθεση κατά των απεργών. Αυτό είναι και το έναυσμα για να ξεσπάσουν βίαια επεισόδια με πρωταγωνιστές τα "άγνωστα" άτομα που οπλισμένα με καδρόνια, ξηλώνουν πλάκες από πεζοδρόμια, στήνουν οδοφράγματα, ανάβουν φωτιές χρησιμοποιώντας μπιτόνια με πετρέλαιο, τα οποία διακινούν δίκυκλα και αυτοκίνητα με καλυμμένο τον αριθμό κυκλοφορίας, που «τυχαίνει» να βρίσκονται στο κατάλληλο μέρος την κατάλληλη στιγμή. Την ίδια ώρα οι αστυνομικοί ξυλοκοπούν και συλλαμβάνουν όποιον απεργό συναντήσουν στο διάβα τους. Επί 12 ώρες όλο το κέντρο της Αθήνας είναι τυλιγμένο σε καπνούς δακρυγόνων, καπνογόνων και φλεγόμενων οδοφραγμάτων.

Στη γωνία Αιόλου και Λυκούργου μια αύρα παρασύρει και σκοτώνει επιτόπου μια ηλικιωμένη ζητιάνα, την Αναστασία Τζιβίκα, καθώς εκείνη επιχειρεί, φοβισμένη, να διασχίσει το δρόμο. Ο απολογισμός των επεισοδίων ήταν 68 τραυματίες από πετροπόλεμο και κλομπ, δύο τραυματίες από πυροβόλα όπλα και άνω των 100 συλλήψεις. Η κυβέρνηση αποδίδει ευθύνες για τα επεισόδια στο ΚΚΕ και το ΠΑΣΟΚ, τον αρχηγό του οποίου Ανδρέα Παπανδρέου χαρακτηρίζει «πολιτικώς επικίνδυνο».

Από τη συγκέντρωση των συνδικαλιστικών παρατάξεων στο Θέατρο Κήπου (εφημερίδα Μακεδονία 26-5-1976)

Οι κινητοποιήσεις στη Θεσσαλονίκη

Στη Θεσσαλονίκη εκείνη τη μέρα, όπου η απεργία στους περισσότερους κλάδους εργαζομένων ήταν επιτυχής, δεν υπήρξαν επεισόδια, δεδομένου ότι αντί για ανοιχτή συγκέντρωση και διαδήλωση, είχαν πραγματοποιηθεί δύο συγκεντρώσεις σε κλειστούς χώρους.

Την απεργία κατά του αντεργατικού νόμου 330 είχε πολεμήσει η προσκείμενη στη Ν.Δ. τότε διοίκηση του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης. Η οποία θυμίζοντας εποχές Μακρή και Θεοδώρου, αντί να αντιδράσει στον αντεργατικό και αντιδημοκρατικό νόμο του Λάσκαρη, είχε σπεύσει να καταγγείλει τις διοικήσεις πολλών σωματείων της πόλης, διατυπώνοντας εναντίον τους τη μομφή ότι..."κατά παράβαση των καταστατικών τους κάλεσαν τους εργαζόμενους στους κλάδους τους να απεργήσουν, αποβλέποντες μόνον εις την διάσπασιν των εργαζομένων και την περιπέτειαν των κλάδων τους".

Το μεσημέρι της 25ης Μαίου 1976 είχε πραγματοποιηθεί συγκέντρωση διαμαρτυρίας της Συντονιστικής Επιτροπής των επιστημονικών συλλόγων της Θεσσαλονίκης, στον κινηματογράφο "Εγνατία" με ομιλητή τον πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου, Π. Σφυρίδη, ενώ το απόγευμα της ίδιας μέρας πραγματοποιούνταν συγκέντρωση εργατικών σωματείων στο "Θέατρο Κήπου" με πρωτοβουλία των συνδικαλιστικών παρατάξεων της Θεσσαλονίκης ΕΣΑΚ ,ΑΕΜ και ΠΑΣΚΕ.

Πάντως όλο το επόμενο διάστημα που σωματεία της Θεσσαλονίκης εκτός ΕΚΘ, με πρωτοπόρους τους οικοδόμους πραγματοποιούσαν πορείες στους δρόμους της πόλης για να διαμαρτυρηθούν κατά του αντεργατικού νόμου, αντιμετωπίζονταν βίαια από την αστυνομία και συχνοί ήταν οι ξυλοδαρμοί πολιτών.

H απίστευτη σκευωρία της "Υπόθεσης των Αεροπόρων"

Λαμπροί αξιωματικοί της πολεμικής μας αεροπορίας θύματα μιας καλοστημένης σκευωρίας που οδήγησε στην καταδίκη τους σε εξοντωτικές ποινές και κάποιων από αυτούς σε θάνατο

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Πριν  74 χρόνια, στις 17 Σεπτεμβρίου 1952, εκδίδονταν από το Αεροδικείο, η απόφαση για την «Υπόθεση των αεροπόρων», τη μεγαλύτερη σκευωρία που στήθηκε από το μετεμφυλιακό κράτος κατά αξιωματικών και άλλων στελεχών των Ενόπλων μας Δυνάμεων. Οι οποίοι αφού διασύρθηκαν, βασανίστηκαν άγρια ώστε να ομολογήσουν «ενοχή» σε ανύπαρκτη συνωμοσία, καταδικάστηκαν  σε εξοντωτικές ποινές, δύο από αυτούς σε θάνατο, αλλά στο τέλος  αμνηστεύθηκαν όταν αποδείχτηκε ατράνταχτα ότι επρόκειτο για καλοστημένη πλεκτάνη!. 

Οι "ελληνόφωνοι" Ναζί της Θεσσαλονίκης

Οι δωσίλογοι και τα Τάγματα Ασφαλείας στη Μακεδονία

Σε αντίθεση με τα Τάγματα Ασφαλείας στην Αθήνα, όπου ήταν υπό τον έλεγχο του κατοχικού πρωθυπουργού Ιωάννη Ράλλη, στη Θεσσαλονίκη δημιουργήθηκαν ένοπλα τμήματα τα οποία «λογοδοτούσαν» απευθείας στα Ες-Ες και την επιφορτισμένη για τη δίωξη του κομμουνισμού “Ειδική Ασφάλεια” της Αστυνομίας. Διέθεταν γερμανικό οπλισμό και συχνά γερμανική ενδυμασία και φυσικά χρηματοδοτούνταν από τους κατακτητές για την αντιμετώπιση και εξουδετέρωση όσων τους αντιστέκονταν.

Περιμένοντας την καθιέρωση της 14ης Σεπτεμβρίου ως επίσημης εορτής

Επικαιροποίηση της ομόφωνης απόφαση του δημοτικού συμβουλίου της 26-2-1945 για τον επίσημο ετήσιο ορτασμό της απελευθέρωση των Σερρών από τους Βούλγαρους φασίστες κατακτητές 

Από την εκδήλωση στην κατάμεστη αίθουσα της Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σερρών

Τέτοιες μέρες πριν δύο ακριβώς χρόνια στις 14 Σεπτεμβρίου 2024, στη διάρκεια μιας πολύ σημαντικής εκδήλωσης που είχε πραγματοποιηθεί με πρωτοβουλία τεσσάρων φορέων, για τον εορτασμό της 80^ης επετείου απελευθέρωσης των Σερρών από τη βουλγαρική φασιστική κατοχή, είχε διατυπωθεί η πρόταση να καθιερωθεί η σημαντική αυτή επέτειος ως επίσημη εορτή τοπικής σημασίας, σε εφαρμογή ομόφωνης απόφασης του δημοτικού συμβουλίου Σερρών που είχε ληφθεί στις 26 Φεβρουαρίου 1945.

Η απελευθέρωση των Σερρών από τους Βούλγαρους κατακτητές

Στις 14 Σεπτεμβρίου 1944 ο ηρωϊκός ΕΛΑΣ εισέρχονταν ελευθερωτής στις Σέρρες, τερματίζοντας  την τετράχρονη σκληρή φασιστική σκλαβιά

Από την είσοδο των ανταρτών του ΕΛΑΣ στην πόλη των Σερών

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Σημαντική ημέρα η 14^η Σεπτεμβρίου, καθώς συμπληρώνονται 82 χρόνια  απελευθέρωσης της πόλης των Σερρών από τη βουλγαρική φασιστική κατοχή. Η είσοδος των ανταρτικών δυνάμεων του ΕΛΑΣ στις Σέρρες, εκείνη την ημέρα, κάτω από τις πανηγυρικές εκδηλώσεις χαράς των πολιτών, σήμανε και το τέλος της σκλαβιάς, με τους Σερραίους να έχουν ποτίσει με ποταμούς αίματος το δέντρο της Ελευθερίας στα 3,5 χρόνια της Κατοχής.

Ο ΣΦΕΑ αποχαιρετά τον Σπύρο Χαλβατζή

Με βαθιά θλίψη ο Σύλλογος Φυλακισθέντων Εξορισθέντων Αντιστασιακών (ΣΦΕΑ) 1967 - 1974 αποχαιρετά τον Σπύρο Χαλβατζή, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος του ΣΦΕΑ και στη συνέχεια αντιπρόεδρος του ΔΣ μέχρι το θάνατό του. Όπως σημειώνει:

Είκοσι τραγούδια για το Γεντί Κουλέ

Γράφτηκαν από γνωστούς δημιουργούς και τραγουδήθηκαν διαχρονικά από κορυφαίους ερμηνευτές όπως Τσιτσάνης, Βαμβακάρης, Μητσάκης, Τόκας, Τερζής  κ.α.

*του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μπορεί το Επταπύργιο να βρίσκεται πλέον, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις, στη λίστα του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων με τα μνημεία που διατίθενται «για γαστρονομικές εκδηλώσεις», αλλά παραμένει ένας τόπος μαρτυρίου και εκτελέσεων εκατοντάδων φυλακισμένων, κυρίως  κομμουνιστών, μέσα στα χρόνια κι αυτή την ιερή μνήμη διαφυλάσσουν ανάμεσα σε άλλα οι στίχοι και οι μουσικές μας.

Νώντας Σακελλαρίου: Ο γιατρός υπόδειγμα-Ο Άνθρωπος

Το Επιτελείο της Χ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ. Από αριστερά καθήμενοι:
Σακελλαρίου, Καστανάς, Παλαιολόγου, Κικίτσας, Σινανίδης, Στάϊκος

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μία ξεχωριστή προσωπικότητα υπήρξε ο αγωνιστής γιατρός και πρωτίστως Άνθρωπος (με Άλφα κεφαλαίο), Νώντας Σακελλαρίου, διευθυντής του Σανατορίου Ασβεστοχωρίου, η ζωή και η προσφορά του οποίου θα πρέπει να αποτελούν παράδειγμα για τις νεότερες γενιές.