Ναπολέων Σουκατζίδης: Ο ήρωας που έφτυσε το θάνατο

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

“Έχουν όλο το δίκιο με το μέρος τους όσοι θεωρούν ότι η άνοδος της ακροδεξιάς και η αναβίωση του νεοναζισμού,  αποτελεί την υπέρτατη ύβρι απέναντι στον αγώνα και τις θυσίες λαμπρών τέκνων της Ελλάδας, όπως ο Ναπολέων Σουκατζίδης, που πάλεψαν και θυσιάστηκαν για να μπορούμε σήμερα να σκεφτόμαστε ελεύθερα”.

O φονικός σεισμός στη Θεσσαλονίκη το 1978

Αναζητώντας νεκρούς στα συντρίμμια της μοιραίας πολυκατοικίας της Ιπποδρομίου

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Πέρασαν 48 χρόνια από την ημέρα που η Θεσσαλονίκη χτυπήθηκε από τον φονικό σεισμό των 6,6 Ρίχτερ, ο οποίος κόστισε τη ζωή 49 ανθρώπων.  Ήταν η ώρα 11,03 το βράδυ της Τρίτης 20 Ιουνίου 1978, όταν η πόλη και όλη η κεντρική Μακεδονία συγκλονίστηκαν από μία ισχυρότατη σεισμική δόνηση, που είχε ως επίκεντρο 35 χιλιόμετρα ανατολικά-βορειοανατολικά της Θεσσαλονίκης και συγκεκριμένα στο χωριό Προφήτης, ανάμεσα στις λίμνες Κορώνεια και Βόλβη.

Η Άννα Θεοφυλάκτου της ΕΠΟΝ, της κατοχής και της απελευθέρωσης

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Στη μνήμη της εξαίρετης αγωνίστριας της Εθνικής Αντίστασης Άννας Θεοφυλάκτου, με τη συμπλήρωση τριών χρόνων από το θάνατό της, στις 14 Ιουνίου 2023, δημοσιεύουμε αποσπάσματα από μία μακρά συνέντευξη που μας είχε παραχωρήσει πριν 18 χρόνια και την οποία ευλαβικά διατηρούμε στο δημοσιογραφικό μαγνητοφωνάκι μας. Η Άννα Θεοφυλάκτου ήταν η τελευταία επιζώσα ΕΠΟΝίτισας της Θεσσαλονίκης, η “μεγάλη κυρία του ποντιακού ελληνισμού” όπως αποκλήθηκε και υπήρξε η πρώτη γυναίκα οφθαλμίατρος στην Ελλάδα. 

Ο Ν.Παπαπερικλής για την απελευθερωμένη Θεσσαλονίκη

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Λίγες μέρες μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί, στις 30 Οκτωβρίου 1944, επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη ακτοπλοϊκώς ο δημοσιογράφος και λογοτέχνης Νίκος Παπαπερικλής για να αναλάβει εργασία στη νόμιμη πλέον καθημερινή πρωϊνή εφημερίδα "Λαϊκή Φωνή", που εκδίδονταν πριν μυστικά, σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής ως όργανο του Μακεδονικού Γραφείου του ΚΚΕ. 

Η κατάσταση ασφυξίας στο Γεντί Κουλέ το καλοκαίρι του 1945

Κοσμοπλημμύρα πολιτικών κρατουμένων στις φυλακές της Θεσσαλονίκης μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μετά την υπογραφή της επαίσχυντης συμφωνίας της Βάρκιζας και το κύμα διώξεων των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης που εξαπολύθηκε από τις αρχές και τις ακροδεξιές παρακρατικές ομάδες, οι φυλακές όλης της χώρας, μεταξύ αυτών και του Επταπυργίου, γέμισαν ασφυκτικά από πολιτικούς κρατούμενους. Το καλοκαίρι του 1945 και το επόμενο διάστημα τα καταστήματα κράτησης είχαν υπερπληρωθεί με συνέπεια να δημιουργείται απελπιστική κατάσταση.

Η ομαδική απόδραση από τον τάφο των ζωντανών νεκρών

Η δραπέτευση από τον Άη-Στράτη 62 εξόριστων λίγο πριν την εκτέλεσή τους

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Τη νύχτα της 17 προς 18 Ιουνίου 1943, το Μακεδονικό Γραφείο του ΚΚΕ, που είχε τη μυστική του έδρα στη Θεσσαλονίκη, συντονίζοντας την πάλη του λαού της Μακεδονίας κατά των χιτλερικών κατακτητών, οργανώνει υπό μυθιστορηματικές συνθήκες μία άφταστη σε ηρωϊσμό και πατριωτικό μεγαλείο ενέργεια: Την απόδραση, από το ξερονήσι του Άη-Στράτη, λίγο πριν την εκτέλεσή τους από τους Ναζί, των τελευταίων 62 εξόριστων κομμουνιστών που είχαν απομείνει στο νησί ακόμη από τη δικτατορία Μεταξά.

Ο «Σύλλογος Φίλων του Χίτλερ» στη γερμανοκρατούμενη Θεσσαλονίκη

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Στη γερμανοκρατούμενη Θεσσαλονίκη της Κατοχής, είχε δημιουργηθεί από φιλοναζιστικά και δωσίλογα στοιχεία, ακόμη και …. «Σύλλογος Φίλων του Χίτλερ εν Ελλάδι», με σκοπό αφενός τη διάδοση της ναζιστικής θεωρίας στην περιοχή της Μακεδονίας και αφετέρου την υποβοήθηση των γερμανικών αρχών Κατοχής, με την κατάδοση, σύλληψη και εκτέλεση των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης.

Προϋπαντούν τον Χάρο στο Γεντί Κουλέ ντυμένες νύφες

Πoλιτικές κρατούμενες στο Γεντί Κουλέ οδηγούνται σε δίκη στο Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης.
Μία μωρομάνα (πρώτη δεξιά) θα κάτσει στο εδώλιο κρατώντας στην αγκαλιά το νεογέννητο παιδί της

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Είναι συγκινητική η περίπτωση της Σεβαστής Θεοφανίδου η οποία παρέμεινε επί πολλούς μήνες με πολύ υψηλό το ηθικό ως μελλοθάνατη στο Γεντί Κουλέ, ντυμένη νύφη κάθε φορά που της ανακοίνωναν ότι πρόκειται να εκτελεστεί. Για ένα λάθος των δεσμοφυλάκων, πήγε στον Άδη και ξαναγύρισε για να πάρει τη θέση της στο ραντεβού με τον Χάρο, φορώντας κι αυτή το νυφικό φόρεμα μία άλλη μελλοθάνατη συγκρατούμενή της.