Το κάψιμο των βιβλίων από τη δικτατορία Μεταξά

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ελλάδα, Αύγουστος του 1936. Έχουν περάσει μόλις δώδεκα ημέρες από την επιβολή της δικτατορίας Μεταξά, πριν ογδόντα οκτώ ακριβώς χρόνια και το φασιστικό καθεστώς προβαίνει σε μία θεαματική ενέργεια: Στο κάψιμο βιβλίων σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, μιμούμενο αντίστοιχες πράξεις του Χιτλερικού καθεστώτος στη Γερμανία. Χιλιάδες βιβλία ρίχτηκαν στην πυρά σ’ εκείνες τις Μεσαιωνικού χαρακτήρα τελετές, ενώ είχαν απαγορευτεί από τη Μεταξική δικτατορία περισσότεροι από 445 τίτλοι βιβλίων.

Το αντιδικτατορικό κίνημα στα Χανιά το 1938

88 χρόνια από τη μεγαλύτερη μαζική αντίδραση κατά της δικτατορίας Μεταξά

Ένα λίγο-πολύ άγνωστο γεγονός στην ελληνική πολιτική ιστορία, αποτελεί το αντιδικτατορικό κίνημα του ανυπότακτου Κρητικού λαού κατά της δικτατορίας Μεταξά που εκδηλώθηκε στα Χανιά στις 29 Ιουλίου 1938. Ένα κίνημα σχεδόν αυθόρμητο, που θα μπορούσε να πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις και να εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα, εάν υπήρχε σωστή προετοιμασία και απουσίαζε η… αφέλεια κάποιων από τους οργανωτές του.

H Δικτατορία της 4ης Αυγούστου 1936

Η προσπάθεια δημιουργίας αντιδικτατορικού μετώπου στη Θεσσαλονίκη

Ο Ι.Μεταξάς υποδέχεται στην Αθήνα τον θεωρητικό του Ναζισμού Γιόζεφ Γκαίμπελς, στις 20 Σεπτεμβρίου 1936

του Σπύρου Κουζινόπουλου 
Συμπληρώθηκαν 90 χρόνια από την επιβολή της δικτατορίας της 4^ης Αυγούστου 1936 και τα αίτια που οδήγησαν σε εκείνο το ανελεύθερο φασιστικό καθεστώς, πρέπει να μας προβληματίζουν ιδιαίτερα αλλά και να μας διδάσκουν. Στο αφιέρωμα που ακολουθεί, δημοσιεύονται ενδιαφέροντα στοιχεία για το αντιδικτατορικό κίνημα στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια της Μεταξικής δικτατορίας.

Η ομαδική απόδραση από τον τάφο των ζωντανών νεκρών

Η δραπέτευση από τον Άη-Στράτη 62 εξόριστων λίγο πριν την εκτέλεσή τους

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Τη νύχτα της 17 προς 18 Ιουνίου 1943, το Μακεδονικό Γραφείο του ΚΚΕ, που είχε τη μυστική του έδρα στη Θεσσαλονίκη, συντονίζοντας την πάλη του λαού της Μακεδονίας κατά των χιτλερικών κατακτητών, οργανώνει υπό μυθιστορηματικές συνθήκες μία άφταστη σε ηρωϊσμό και πατριωτικό μεγαλείο ενέργεια: Την απόδραση, από το ξερονήσι του Άη-Στράτη, λίγο πριν την εκτέλεσή τους από τους Ναζί, των τελευταίων 62 εξόριστων κομμουνιστών που είχαν απομείνει στο νησί ακόμη από τη δικτατορία Μεταξά.

O γιορτασμός της πρώτης ελεύθερης Πρωτομαγιάς στη Θεσσαλονίκη

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Πέμπτη 10 Μαίου 1945, και οι εργαζόμενοι της Θεσσαλονίκης γιορτάζουν την πρώτη ελεύθερη Πρωτομαγιά μετά από εννέα ολόκληρα χρόνια. Δηλαδή, όχι μόνο μετά το τέλος της ναζιστικής Κατοχής, αλλά και της δικτατορίας της 4^ης Αυγούστου. Δεδομένου ότι ο δικτάτορας Μεταξάς, θεωρώντας τις Πρωτομαγιάτικες εκδηλώσεις ως έργο των «αναρχοκομμουνιστών» και προκειμένου να αποτρέψει την απεργία, με την οποία γιόρταζαν την ημέρα αυτή οι εργαζόμενοι όλου του κόσμου, την είχε καθιερώσει ως υποχρεωτική αργία.

Η επιστροφή στην Ελλάδα του Νίκου Ζαχαριάδη από το Νταχάου

Ο Νίκος Ζαχαριάδης την ημέρα της επιστροφής, 30 Μαίου 1945 από το Νταχάου με τους υπόλοιπους της ηγεσίας του ΚΚΕ

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Έκπληκτο το πανελλήνιο, πληροφορούνταν από ένα έκτακτο παράρτημα της εφημερίδας Ριζοσπάστης, πριν 81 χρόνια, την Πρωτομαγιά του 1945, ότι ο θεωρούμενος ως αγνοούμενος στο χιτλερικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου, στη Γερμανία, αρχηγός του ΚΚΕ, Νίκος Ζαχαριάδης, ήταν ζωντανός και ότι σύντομα θα επέστρεφε στην Ελλάδα. Στην Αθήνα ο αρχηγός του κομμουνιστικού κόμματος θα φτάσει τελικά στις 30 Μαίου 1945

To Aντιδικτατορικό Μέτωπο Θεσσαλονίκης επί 4ης Αυγούστου

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Η αναφορά στο όνομα του δασκάλου του 11ου Δημοτικού Σχολείου Θεσσαλονίκης Κώστα Τσίρκα, ενός από τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν από τους ναζί στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, ήρθε να μας θυμίσει τη δημιουργία στην πρωτεύουσα της ελληνικής Μακεδονίας την περίοδο της δικτατορίας Μεταξά του Αντιδικτατορικού Μετώπου Θεσσαλονίκης. Του οποίου μάλιστα ο Τσίρκας, μαζί με την -επίσης δασκάλα- σύζυγό του Κατίνα, ήταν από τους κύριους οργανωτές και στυλοβάτες του.

Η ομαδική εκτέλεση των φυματικών του Παύλου Μελά

Οι Ναζί αντί να βελτιώσουν τις συνθήκες κράτησης, τους ξαπόστειλαν για θεραπεία στον ...άλλο κόσμο

του Σπύρου Κουζινόπουλου
H συγκλονιστική ιστορία μιάς ομάδας 18 φυματικών ομήρων στο ναζιστικό στρατόπεδο "Παύλος Μελάς" της Θεσσαλονίκης: Είχαν ζητήσει τη βελτίωση των άθλιων συνθηκών κράτησής τους, για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν την ασθένεια. Kαι αντί γιαυτό, οι Γερμανοί κατακτητές τους έστειλαν στον άλλο κόσμο για … μόνιμη θεραπεία! Ήταν όλοι τους πρώην εξόριστοι της δικτατορίας Μεταξά στην Ανάφη. Και ο βασικός λόγος που τουφεκίστηκαν,  ήταν η άρνησή τους να «βουλγαρογραφτούν» και να απαρνηθούν την ελληνικότητά τους.

Φεβρουάριος 1937: δημιουργείται το κάτεργο της Ακροναυπλίας

Τέτοιες ημέρες του Φεβρουαρίου 1937, το ενετικό φρούριο της Ακροναυπλίας, μετατρέπεται από τη δικτατορία Μεταξά σε φυλακή, με σκοπό να συγκεντρώσει εκεί τα στελέχη του ΚΚΕ, να απομονώσει τις χιλιάδες των εξόριστων κομμουνιστών που κρατούνταν στις φυλακές και τα ξερονήσια της εξορίας, από την ηγεσία τους. Τους πολιτικούς κρατούμενους της Ακροναυπλίας οι αρχές της δικτατορίας τους παρέδωσαν σιδηροδέσμιους στους Ναζί όταν αυτοί εισέβαλαν στη χώρα μας τον Απρίλιο του 1941.

Η παρακολούθηση ενός στρατηγού πριν 90 χρόνια

Του Σπύρου Κουζινόπουλου

Η ιστορία που αποκαλύφθηκε με την παρακολούθηση μέσω "επισυνδέσεων" του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη, του τέως αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Κωνσταντίνου Φλώρου, καθώς επίσης πολιτικών, στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και δημοσιογράφων από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, δεν αποτελεί σημερινό μόνο φαινόμενο. Δεδομένου ότι υπήρξε  παρόμοιο περιστατικό πριν εννιά δεκαετίες, όταν βρέθηκε να παρακολουθούνται από την τότε κυβέρνηση Μεταξά πολιτικοί αλλά και ο τιμημένος στρατηγός Θ. Μανέτας.

Η ηρωϊκή οικογένεια Γιαννούση

Θυσία στον αγώνα της Εθνικής Αντίστασης για Ελευθερία και Ανεξαρτησία

Το μνημείο της Εθνικής Αντίστασης στην παραλία της Θεσσαλονίκης

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ποταμούς αίματος και δακρύων, έχυσε ο ελληνικός λαός στη διάρκεια της χιτλερικής κατοχής της πατρίδας μας, την περίοδο 1941-1944. Χιλιάδες οι εκτελεσμένοι, σε κάποιες περιπτώσεις ολόκληρες οικογένειες αφανίστηκαν από τους κατακτητές μόνο και μόνο επειδή ποθούσαν τη λευτεριά και την ανεξαρτησία της Ελλάδας. Ανάμεσά τους, οι Γρεβενιώτες αδελφοί Βασίλης και Γιώργος Γιαννούση, ενώ την τελευταία στιγμή διέφυγε το θάνατο ο πρώτος τους εξάδελφος Θανάσης Γιαννούσης, μετέπειτα δήμαρχος Θεσσαλονίκης.

Μελανές κηλίδες: Το κάψιμο των βιβλίων στο Λευκό Πύργο

Εκτενή αναφορά στο νέο βιβλίο του Σπύρου Κουζινόπουλου «Μελανές κηλίδες στην ιστορία της Θεσσαλονίκης», κάνει σε τηλεγράφημά του το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και επικεντρώνεται σε μία από τις επτά ιστορίες που αναλύονται στο βιβλίο, με βάση ντοκουμέντα, μαρτυρίες και αρχειακό υλικό, το κάψιμο 10.000 βιβλίων από τη δικτατορία Μεταξά μπροστά στο Λευκό Πύργο, τον Αύγουστο του 1936.

Σίμος Κερασίδης (1918-1943): Μία θρυλική μορφή

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μία στυγερή δολοφονία, που είχε διαπραχθεί στα Ίμερα της Κοζάνης, στις 13 Απριλίου 1943, από τους ταγματασφαλίτες συνεργάτες των ναζί, είχε συνταράξει τότε ολόκληρη την κατεχόμενη Ελλάδα, δεδομένου ένα από τα θύματα, ήταν ο θρυλικός ήρωας της Εθνικής Αντίστασης, Σίμος Κερασίδη, μιά από τις πιο ηρωϊκές ίσως μορφές που ανέδειξε το λαϊκό κίνημα. Δεδομένου ότι ήταν ένας αγωνιστής που είχε αφήσει εποχή για τις αποδράσεις του στην περίοδο της δικτατορίας Μεταξά και της Κατοχής, αλλά επίσης για τις απίστευτες μεταμφιέσεις, τα σαμποτάζ κατά των χιτλερικών κατακτητών και την οργάνωση δεκάδων μυστικών τυπογραφείων στη βόρεια Ελλάδα στα χρόνια της ναζιστικής σκλαβιάς.

Το φάντασμα της Χατιτζέ Χανούμ πάνω από την "Αίγλη"

της Αγγέλας Φωτοπούλου
Ένα φάντασμα που στοιχειώνει το «Γενί Χαμάμ», τη σημερινή Αίγλη στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, φαίνεται πως εδώ και μισή χιλιετία προστατεύει το μνημείο από την κατεδάφιση, αποτρέποντας τη μετατροπή του σε «γωνιακή» πολυκατοικία. Πρόκειται για το φάντασμα της Χατιτζέ Μπιννάζ Χανούμ την οποία, σύμφωνα με το θρύλο, έσφαξε ο αφέντης της Μεχεντίν Μπέης μέσα στο χαμάμ, όταν έμαθε ότι τον απατά.