Εκδηλώσεις για την επέτειο δολοφονίας από τη χούντα του Γιάννη Χαλκίδη

Δεκαπενθήμερες εκδηλώσεις υπό τον τίτλο «Χαλκίδεια 2026» οργανώνει και φέτος ο Δήμος Αμπελοκήπων-Μενεμένης Θεσσαλονίκης για να τιμήσει τη μνήμη του λαμπρού αγωνιστή του αντιδικτατορικού αγώνα Γιάννης Χαλκίδη που δολοφονήθηκε από τα όργανα της χούντας στις 5 Σεπτεμβρίου 1967. Στεφάνια στον τόπο της θυσίας του, στην οδό Γιάννη Χαλκίδη 20, πρώην Κωνσταντινουπόλεως 164, θα καταθέσει ο Σύνδεσμος Φυλακισθέντων-Εξορισθέντων Αντιστασιακών τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, στις 6.30 μ.μ.. 

Όπως τονίζει σε μήνυμά του για την επέτειο ο δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης και πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου:

«Η θυσία του Γιάννη Χαλκίδη για την ειρήνη, τη δημοκρατία, την ελευθερίας, γίνεται φάρος φωτεινός και οδοδείκτης για όλους όσους αγωνίζονται και παλεύουν για ένα κόσμο καλύτερο, στηριγμένο στις πανανθρώπινες αξίες της Δημοκρατίας, της Δικαιοσύνης και της αδούλωτης ψυχής. ΟΙ αγώνες για τα ιδανικά απαιτούν θυσίες και προσφορές χωρίς συμβιβασμούς. Απαιτούν θετική και όχι αρνητική θεώρηση της ζωής, απαιτούν συνεχή επαγρύπνηση για να υπάρξει δικαίωση.

Ο Γιάννης Χαλκίδης αγωνίστηκε δίνοντας το πολυτιμότερο αγαθό, την ίδια του τη ζωή, ώστε η Δημοκρατία να επανέλθει στον τόπο που γεννήθηκε. Ο δήμος μας στο πρόσωπο του Γιάννη Χαλκίδη τιμά όλους εκείνους που αντιστάθηκαν με κάθε τρόπο στη δικτατορία και έδωσαν τον αγώνα τους για την αποκατάσταση των δημοκρατικών θεσμών».

Το πρόγραμμα των «Χαλκίδειων 2026» 

Ποιος ήταν

Ο Γιάννης Χαλκίδης (Σφενδάμη Πιερίας, 1940 - Θεσσαλονίκη, 5 Σεπτεμβρίου 1967) ήταν στέλεχος της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη και της ΕΔΑ και μετά την επιβολή της δικτατορίας, μέλος της αντιστασιακής οργάνωσης «Πατριωτικό Αντιδικτατορικό Μέτωπο». Δολοφονήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1967 στη Θεσσαλονίκη από όργανα της Εθνικής Ασφάλειας.

Η δολοφονία

Στις 2 Σεπτεμβρίου 1967, μέλη του ΠΑΜ που δρούσαν στην παρανομία, μεταξύ των οποίων και ο Γιάννης Χαλκίδης, σαμποτάρουν τα εγκαίνια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Ανατινάζουν κολόνα της ΔΕΗ, προκαλώντας διακοπή του ρεύματος σε όλους τους χώρους της ΔΕΘ. Μετά από λίγα λεπτά η βλάβη αποκαταστάθηκε, αλλά η ενέργεια αυτή προκάλεσε μεγάλη επικοινωνιακή ζημιά στο χουντικό καθεστώς, που πάσχιζε να δείξει διεθνώς ότι στην Ελλάδα επικρατεί ηρεμία. Το σαμποτάζ έγινε παρουσία πολλών ξένων επισήμων και σχολιάστηκε εκτενώς στα διεθνή ΜΜΕ.

Ξημερώματα της 5ης Σεπτεμβρίου άνδρες της Εθνικής Ασφάλειας Θεσσαλονίκης, με επικεφαλής τους Τετραδάκο, Κουρκουλάκο και Καραμήτσο έκαναν έφοδο σε διαμέρισμα - γιάφκα στην τότε οδό Φιλελλήνων 55, στην περιοχή της Οσίας Ξένης, όπου βρίσκονταν τα μέλη του ΠΑΜ Γιάννης Χαλκίδης, Γρηγόρης Παντής και Φερδινάνδος (Νάντης) Χατζηγιάννης. ΟΙ τρεις αγωνιστές προσπάθησαν να διαφύγουν αλλά ο Χαλκίδης δολοφονήθηκε εν ψυχρώ από τους ασφαλίτες, ενώ την τελευταία σφαίρα του την έριξε σχεδόν εξ επαφής ο αστυνομικός Αντώνης Λεπενιώτης, αν και τα τρία μέλη του ΠΑΜ  ήταν άοπλα. Οι άλλοι δύο σύντροφοι του Χαλκίδη που συνελήφθησαν, καταδικάστηκαν από το έκτακτο στρατοδικείο της χούντας στις 26 Νοεμβρίου του ίδιου έτους σε κάθειρξη 20 χρόνων.

Λίγο αργότερα, οι πρωτεργάτες της δολοφονίας Χαλκίδη παρασημοφορήθηκαν από τη χούντα.

Ελεύθεροι οι δολοφόνοι του Χαλκίδη

Μετά την πτώση της δικτατορίας, έγινε στο Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης η δίκη των κατηγορουμένων για τη δολοφονία του Χαλκίδη στην οποία παραπέμφθηκαν μόνο τρεις από τους συνολικά 18 πρωτεργάτες της δολοφονίας (Λεπενιώτης, Σταματελόπουλος, Οικονόμου, Μητρομάρας, Δίπλας, Σταματόπουλος, Καραμπέρης, Κουρκουλάκος, Κολοβός, Τετραδάκος, Καραμήτσος, Σελίμης). Από τους τρεις που κάθισαν στο εδώλιο, καταδικάστηκε μόνο ο βασανιστής Νικ. Τετραδάκος σε κάθειρξη δέκα χρόνων, ενώ ο Δίπλας και ο χωροφύλακας Παν. Τσιραμπίδης αθωώθηκαν. Η ποινή του στο Εφετείο μειώθηκε σε 4 μήνες κάθειρξη, από τους οποίους δεν υπηρέτησε ούτε μια μέρα.

 

Νάντης Χατζηγιάννης

Το 2008 ο συναγωνιστής του Χαλκίδη, Νάντης Χατζηγιάννης αναγνώρισε τον δολοφόνο του Χαλκίδη και προσωπικό βασανιστή του, τον χωροφύλακα Αντώνη Λεπενιώτη, σε αστικό λεωφορείο και τον αποκάλεσε «δολοφόνο του Χαλκίδη». Ο συνταξιούχος χωροφύλακας Αντώνης Λεπενιώτης τον μήνυσε όμως ο Νάντης Χατζηγιάννης κρίθηκε ομόφωνα αθώος από το Β΄ Τριμελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης.

Το 2014, μετά από πολύχρονες προσπάθειες ο Δήμος Θεσσαλονίκης προέβη στην μετονομασία τμήματος της οδού Κωνσταντινουπόλεως σε οδό Γιάννη Χαλκίδη, καθώς σε εκείνο το σημείο είχε δολοφονηθεί, ενώ η κεντρική οδός στους Αμπελοκήπους Θεσσαλονίκης, όπου κατοικούσε ο δολοφονημένος ήρωας, φέρει το όνομά του και κάθε χρόνο ο Δήμος Αμπελοκήπων-Μενεμένης οργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις στη μνήμη του, υπό το όνομα «Χαλκίδεια».