Για κάποιους που βγάζουν φλύκταινες στο άκουσμα του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Παθαίνουν αναφυλαξία και βγάζουν φλύκταινες ορισμένοι και μόνο στο άκουσμα των αρχικών "ΕΑΜ", "ΕΛΑΣ", "ΕΠΟΝ". Kαι προσπαθούν να ξαναγράψουν την ιστορία με βάση τις κομματικές τους παρωπίδες και τις ιδεολογικές τους αγκυλώσεις. Παραχαράσσοντας τα γεγονότα και σερβίροντας - κατά το επιεικέστερο - εικασίες ότι τάχα η Θεσσαλονίκη δεν απελευθερώθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1944 ύστερα από την είσοδο των ανταρτικών δυνάμεων στην πόλη, αλλά ότι οι Γερμανοί... "αποχώρησαν μόνοι και μετά εισήλθαν στην πόλη οι αντιστασιακές ομάδες", όπως σοβαρά-σοβαρά ισχυρίζονται ορισμένοι. 

Ο παππούς ο Σάκας και η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί

Οι διοικήσεις της Ομάδας Μεραρχιών Μακεδονίας και της ΧΙ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ μετά την απελευθέρωση

Μία ακόμη μαρτυρία για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί, στις 30 ΟΚτωβρίου 1944, ύστερα από την νικηφόρα προέλαση των ανταρτικών δυνάμεων του ΕΛΑΣ, παραθέτουμε στη συνέχεια. Την αλιεύσαμε από παλιότερη ανάρτηση πριν λίγα χρόνια της κ.  Ρίτσας Παπαναστασίου στο διαδίκτυο. Απολαύστε την. 

Οι σκληρές μάχες του ΕΛΑΣ εναντίον των Γερμανών για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης

82 χρόνια απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί

Στελέχη του 13ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ: Δρούσε στην περιοχή Κιλκίς και πήρε μέρος στην απελευθέρωση Θεσσαλονίκης

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Τα τελευταία χρόνια, εμφανίζονται διάφοροι αναθεωρητές της ιστορίας, που διατείνονται ότι τάχα «δεν υπήρξε απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης», διότι, δήθεν «οι Γερμανοί αποχώρησαν μόνοι τους από την πόλη χωρίς ενόχληση από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ». Επιχειρούν με τους ανιστόρητους αυτούς ισχυρισμούς να αποσιωπήσουν τους πολυαίμακτους αγώνες των εθνικοαπελευθερωτικών οργανώσεων, πρωτίστως του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ και του ΕΛΑΣ στα μαύρα χρόνια της χιτλερικής κατοχής.

30η Οκτωβρίου 1944, μία ιστορική μέρα: Ο ΕΛΑΣ ελευθερώνει τη Θεσσαλονίκη από τους Ναζί

Μια πρόχειρα κατασκευασμένη αψίδα για να περάσουν από κάτω οι απελευθερωτές αντάρτες του ΕΛΑΣ

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Αν και πέρασαν 82 χρόνια από την 30^η Οκτωβρίου 1944, όταν οι δυνάμεις του ηρωϊκού ΕΛΑΣ εισέρχονταν στη Θεσσαλονίκη, απελευθερώνοντάς την από τον ναζιστικό ζυγό και σώζοντας τις υποδομές της, εντούτοις ο λαός αυτής της πόλης, παρά την προσπάθεια κάποιων δυνάμεων να ρίξουν πέπλο λήθης, δεν έπαψε ποτέ να θυμάται εκείνη την σημαντική επέτειο και μαζί και όσους έφεραν την πολυπόθητη τη λευτεριά, χύνοντας ποταμούς αίματος, στερήσεων και θυσιών.

Μία ιστορική στιγμή: Κατεβαίνει η σβάστικα από το Λευκό Πύργο και υψώνεται η γαλανόλευκη

82 χρόνια απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί 

Ο καπετάνιος του 2ου εφεδρικού συντάγματος τουυ ΕΛΑΣ Στρατής Αναστασιάδης

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μία από τις πρώτες ενέργειες της Ομάδας Μεραρχιών Μακεδονίας του ΕΛΑΣ, μόλις οι Γερμανοί έφυγαν από τη Θεσσαλονίκη, ύστερα από τις σκληρές μάχες που είχε συνάψει για την απελευθέρωσή της, ήταν να στείλει μία μικρή ομάδα ανταρτών στο Λευκό Πύργο, για να κατεβάσουν τη μισητή χιτλερική σημαία με τη σβάστικα, που ανέμιζε ακόμη στην κορυφή του και να υψώσουν βουρκωμένοι, μετά από 3,5 χρόνια σκλαβιάς την ελληνική σημαία.

Κυκλοφορεί σε λίγες μέρες το βιβλίο "Η μεγάλη παραπλάνηση στην υπόθεση Πολκ"

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μόλις πήρα στα χέρια μου, με μεγάλη χαρά και συγκίνηση τιο εξώφυλλο του νέου μου βιβλίου, 15ου κατά σειρά, με τίτλο "Η μεγάλη παραπλάνηση στην υπόθεση Πολκ". Το βιβλίο, που εκδίδεται από τον ΙΑΝΟ, είναι ήδη στο τυπογραφείο για εκτύπωση και το περιμένουμε σε πολύ λίγες μέρες, ενώ έχουν προσδιοριστεί ήδη οι ημερομηνίες παρουσίασής του, την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου στη Θεσσαλονίκη και μια εβδομάδα μετά, την Τετάρτη 25 Νοεμβρίου στην Αθήνα. Αλλά για όλα αυτά θα υπάρξει σχετική ενημέρωση

Οι πρώτες ώρες του πολέμου στην περιοχή Θεσσαλονίκης

86 χρόνια από το περήφανο ΟΧΙ του ελληνικού λαού στο φασισμό

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Συμπληρώνονται ογδόντα έξι χρόνια, από τη μέρα που ο περήφανος και αδούλωτος λαός μας, βροντοφώναξε το ΟΧΙ στους φασίστες Ιταλούς εισβολείς, δημιουργώντας το έπος των αλβανικών βουνών και στέλνοντας σε όλη την ανθρωπότητα το μήνυμα της υπερηφάνειας, της αξιοπρέπειας, της ελευθερίας. Οι δρόμοι της Θεσσαλονίκης την 28η Οκτωβρίου 1940, την πρώτη μέρα του πολέμου, "έβραζαν" από την αγωνιστική διάθεση αντίστασης στους εισβολείς.

Ένας γιορτασμός του ΟΧΙ στην κατεχόμενη από τους Ναζί Θεσσαλονίκη

Ένα στιγμιότυπο του εορτασμού όπως δημοσιεύθηκε στις μυστικές εφημερίδες της εποχής

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Θεσσαλονίκη, Σάββατο 28 Οκτωβρίου 1944, τέταρτος χρόνος κατοχής της πόλης από τα ναζιστικά στρατεύματα. Οι Γερμανοί, αν και ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν την πρωτεύουσα του Μακεδονικού ελληνισμού, έχοντας υπονομεύσει όλες τις βασικές υποδομές της, εντούτοις διατηρούν ακόμη ισχυρές δυνάμεις. Περίπολοι διασχίζουν τα κεντρικά σημεία, ενώ σε αρκετές γωνιές της Θεσσαλονίκης εξακολουθούν να είναι στημένα πολυβόλα. 

Το "γελαστό παιδί" Στέφανος Βελδεμίρης

Εξήντα πέντε χρόνια από τη στυγερή δολοφονία στη Θεσσαλονίκη του θαρραλέου αγωνιστή του αριστερού δημοκρατικού κινήματος 

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Εξήντα πέντε χρόνια, συμπληρώνονται φέτος από τη στυγερή δολοφονία στη Θεσσαλονίκη του νεολαίου αγωνιστή του αριστερού κινήματος, Στέφανου Βελδεμίρη. Ενός παλληκαριού που είχε αφήσει εποχή στη Θεσσαλονίκη και την υπόλοιπη Βόρεια Ελλάδα για την αγωνιστικότητα, την απλότητα, τη λεβεντιά και την ανθρωπιά του. Κλείνοντας ευλαβικά το γόνυ στη μνήμη του, δημοσιεύουμε το εκτεταμένο αφιέρωμα που ακολουθεί.

Εκδήλωση για την απελευθέρωση από τους Ναζί

Εκδήλωση μνήμης και τιμής για την 82^η επέτειο απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί, οργανώνει όπως κάθε χρόνο η Ε.Δ.Ι.Α. Μακεδονίας 1940-1974 την Παρασκευή  30 0κτωβρίου 2026, στις 12 το μεσημέρι, μπροστά στη μαρμάρινη στήλη που  έχει αφιερώσει ο Δήμος Θεσσαλονίκης στους απελευθερωτές της πόλης - μαχητές του ΕΛΑΣ, στο πάρκο μεταξύ  Λ. Πύργου και Βασιλικού Θεάτρου, επί της «Λεωφόρου 30ης Οκτωβρίου 1944».

Οι εκλογές βίας και νοθείας του 1961 και η δολοφονία του Στ. Βελδεμίρη

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Η επέτειος της δολοφονίας του νεολαίου αγωνιστή της Δημοκρατίας και της Αριστεράς, Στέφανου Βελδεμίρη στις 26 Οκτωβρίου 1961, ήρθε να ξαναθυμίσει σε μας τους παλιούς τις συνθήκες που επικρατούσαν εκείνα τα δίσεκτα χρόνια όπου «όλα τα ’σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά», κατά πώς έγραψε ο εθνικός μας ποιητής. Συνθήκες άγριας βίας και τρομοκρατίας που είχαν ως στόχο την εκλογική συρρίκνωση της ΕΔΑ και την επανεκλογή της κυβέρνησης της δεξιάς ΕΡΕ στην εξουσία.

Επιτέλους ελεύθεροι, ελεύθεροι, ελεύθεροι.....

Η ηρωϊδα του Μακεδονικού αγώνα, Πασχαλίνα Οικονόμου, σε μία συνέντευξη που μας παραχώρησε λίγο πριν πεθάνει, περιέγραφε τις συγκλονιστικές στιγμές της Θεσσαλονίκης στις 26 Οκτωβρίου 1912 

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Xιλιάδες λαού, κάθε ηλικίας και φύλου, με πρώτους φυσικά τους Έλληνες κατοίκους, ξεχύνονταν εκείνο το πρωί της 27ης Oκτωβρίου 1912 στα κεντρικά σημεία της Θεσσαλονίκης, για να υποδεχθούν τους ελευθερωτές και να πανηγυρίσουν. Μερικές ώρες νωρίτερα, το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου, είχε υπογραφεί το Πρωτόκολλο παράδοσης από τους Οθωμανούς. Στους δρόμους βρέθηκε και η δεκαπεντάχρονη τότε Πασχαλίνα Oικονόμου, θυγατέρα του παπα-Xρήστου Oικονόμου, ο οποίος ήταν σύνδεσμος των ελληνικών ανταρτικών σωμάτων που δρούσαν στη Mακεδονία με το ελληνικό προξενείο Θεσσαλονίκης. 

Από την παρουσίαση του "Γεντί Κουλέ" στο Κιλκίς

 Ρεπορτάζ της εφημερίδας Ειδήσεις-Πρωϊνή του Κιλκίς για την παρουσίαση στην αίθουσα του Επιμελητηρίου Κιλκίς του βιβλίου του Σπύρου Κουζινόπουλου Γεντί Κουλέ, η Βαστίλη της Θεσσαλονίκης

Η είσοδος του ελληνικού στρατού στη Θεσσαλονίκη

114 χρόνια απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον Οθωμανικό ζυγό

Ελαιογραφία του Πολύκλειτου Ρέγκου, που εικονίζει τον διάδοχο Κωνσταντίνο
με τον βασιλιά Γεώργιο να εισέρχονται στην ελεύθερη πλέον Θεσσαλονίκη 

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Mε την είσοδο του ελληνικού στρατού στη Θεσσαλονίκη, τη Mητρόπολη του Μακεδονικού ελληνισμού, εκείνο τον σημαδιακό Οκτώβριο του 1912, λήγει μια μακρά περίοδος 482 ετών Οθωμανικής κυριαρχίας. Γι’ αυτό και οι πανηγυρισμοί είναι ξέφρενοι και χιλιάδες λαού ξεχύνονται στους δρόμους και τις πλατείες για να δουν από κοντά τους ηρωικούς Έλληνες στρατιώτες, να τους καλωσορίσουν στην πόλη του αγίου Δημητρίου και να τους ευχαριστήσουν που τους χάρισαν την ελευθερία τους.

Πως κινδύνευσε να χαθεί η Θεσσαλονίκη το 1912

114 χρόνια απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον Οθωμανικό ζυγό

 Ο στρατηγός Νικόλα Ζέκωφ επιθεωρεί τα βουλγαρικά  στρατιωτικά τμήματα που κατέλαβαν την Καβάλα. 
Εάν δεν πίεζε ο Βενιζέλος τον Κωνσταντίνο, οι Βούλγαροι θα είχαν εισέλθει πρώτοι, καταλαμβάνοντας και τη Θεσσαλονίκη

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ανέκδοτα έγγραφα από το αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών, αποκαλύπτουν ότι τον Οκτώβριο του 1912 η τότε κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου είχε ενημερωθεί από τον Διάδοχο του θρόνου Κωνσταντίνο για το μέγιστο γεγονός, την παράδοση της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους στον Ελληνικό στρατό, με εξοργιστική καθυστέρηση 45 ωρών, την ώρα που η Μακεδονία κινδύνευε να πέσει στα χέρια των Βουλγάρων που κατά την προέλασή τους απείχαν μόλις 2-3 ώρες από την πρωτεύουσα του μακεδονικού ελληνισμού. 

Τα επιταγμένα από τους Ναζί κτήρια στην κατεχόμενη Θεσσαλονίκη

του Σπύρου Κουζινόπουλου 
Δεκάδες οικοδομές και ανάμεσά τους μερικά από τα σημαντικότερα κτήρια της Θεσσαλονίκης, είχαν επιταχθεί από τους χιτλερικούς, στα τριάμισι χρόνια της ναζιστικής κατοχής που έζησε η πόλη τα δίσεκτα χρόνια 1941-1944. Χώροι που χρησιμοποιήθηκαν άλλοτε για τη στέγαση των υπηρεσιών του κατακτητή, άλλοτε για τη διαμονή των Γερμανών, είτε πάλι ως τόποι βασανιστηρίων όπου έζησαν εφιαλτικές στιγμές και μαρτύρησαν εκατοντάδες πατριώτες.

Το «Ξυπόλητο Τάγμα»: Οι μικροί σαλταδόροι της Θεσσαλονίκης

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Το «Ξυπόλητο Τάγμα» είναι η αληθινή ιστορία 160 παιδιών, που η δράση τους πήρε διαστάσεις μύθου όταν πήραν τη ζωή τους στα χέρια τους, ύστερα από την εκδίωξη από τους  Ναζί από τα ορφανοτροφεία της Θεσσαλονίκης  στα μαύρα χρόνια της χιτλερικής κατοχής της πατρίδας μας. Δρώντας με κίνδυνο της ζωής τους για να εξασφαλίσουν λίγη τροφή.

Εκδήλωση για τις γερμανικές οφειλές

Eκδήλωση με θέμα τις γερμανικές οφειλές προς την Ελλάδα, την τεκμηρίωση και την επικαιρότητα της διεκδίκησής τους, οργανώνουν την Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026, ώρα 18:00 στην αίθουσα «Μανώλης Αναγνωστάκης» του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς και η Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων (ΕΔΙΑ) Μακεδονίας (1940 - 1974).

Μία παρέλαση αντιστασιακών πριν 44 χρόνια

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Παρέλαση τιμημένων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης του παραρτήματος Σερρών της ΠΕΑΕΑ (Πανελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης) στη λεωφόρο Μεραρχίας Σερρών το 1982, στην επέτειο της 28ης Οκτωβρίου και του "ΟΧΙ" στον φασισμό.. Κατά μία ειρωνεία της τύχης, η φωτογραφία τραβήχτηκε κάτω από τα γραφεία της "Νέας Δημοκρατίας", το κόμμα της οποίας είχε αρνηθεί να συναινέσει στην αναγνώριση του αντιστασιακού έπους, αποχωρώντας από τη Βουλή κατά την ψήφιση του σχετικού νόμου το 1982.

Η γυναίκα που παραβίασε το Άβατο του Αγίου Όρους

Στα 17 της χρόνια με ομάδα ανταρτών βρέθηκε στη μοναστική πολιτεία

 «Φοβόμουν. Ήταν αμαρτία. Είχα ακούσει τόσα για το άβατον...»

Οκτώβριος του 1948. Οι αντάρτες της Χαλκιδικής μπαίνουν στο Άγιον Όρος. Ανάμεσα τους και γυναίκες. Το άβατο για μία ακόμη, λιγοστή φορά, καταργήθηκε. Μεταξύ εκείνων των νεαρών ανταρτών και η Ευγενία Πέγιου από το χωριό Μεγάλη Παναγιά κοντά στην Ιερισσό. Τότε ήταν 17 χρόνων. Μισό και πλέον αιώνα αργότερα, μιλούσε για κείνη την περιπέτεια που κράτησε δύο ημέρες.

Το ολοκαύτωμα των χωριών του Κιλκίς Αμπελόφυτο, Κυδωνιά και Κλειστό

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ένα από τα πρώτα φριχτά μεγάλα ομαδικά εγκλήματα των χιτλερικών κατακτητών στη χώρα μας, ήταν, το φθινόπωρο του 1941, το ολοκαύτωμα των χωριών του νομού Κιλκίς, Αμπελόφυτο (Μουρσαλή), Κυδωνιά (Κοτσαλάρ) και Κλειστό (Μουσγαλή), που βρίσκονταν στην ανατολική πλευρά της οροσειράς των Κρουσίων, μεταξύ των χωριών Ποντοκερασιάς και Ελληνικού.

Το Ολοκαύτωμα του Μεσόβουνου

Ένα ακόμη φριχτό ομαδικό έγκλημα των Ναζί πριν 84 χρόνια

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Το Μεσόβουνο ήταν ένα από τα πρώτα χωριά της ηπειρωτικής Ελλάδας που πήρε τα όπλα κατά των κατοχικών αρχών και ένα από τα πρώτα που γνώρισαν τα μαζικά αντίποινα της Βέρμαχτ, με δύο διαδοχικά ολοκαυτώματα και εκατοντάδες νεκρούς. Τα ανθρωπόμορφα τέρατα του Ναζισμού, στις 23 Οκτωβρίου 1941 σκότωσαν ή έκαψαν ζωντανούς 157 κατοίκους του χωριού και άλλους 108 το 1944, ενώ ταυτόχρονα έκαψαν το χωριό.

Τι διδάσκονται τα παιδιά στα σχολεία για το Ναζισμό;

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Με αφορμή την επανεμφάνιση διάφορων ακροδεξιών, φασιστικών και ρατσιστικών σχηματισμών, αλλά και το σχετικά πρόσφατο παράδειγμα της εγκληματικής οργάνωσης "Χρυσή Αυγή", ξαναήρθε στη μνήμη μας ένα καίριο ερώτημα: Τι μαθαίνουν τα παιδιά μας στο σχολείο σχετικά με το Ναζισμό, το φασισμό και τα δεινά που προκάλεσαν στην ανθρωπότητα αλλά και στη χώρα μας;

Το πέρασμα του ελληνικού στρατού από τον Αξιό το 1912

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Καθοριστικής σημασίας για την προέλαση του Ελληνικού στρατού, τον Οκτώβριο του 1912, καθ' οδόν προς τη Θεσσαλονίκη για την απελευθέρωσή της από τον Οθωμανικό ζυγό, ήταν η επιχείρηση που οργανώθηκε για το πέρασμα του ποταμού Αξιού, τις γέφυρες του οποίου είχαν ανατινάξει οι τουρκικές δυνάμεις που υποχωρούσαν. Η 22α Οκτωβρίου έχει ιδιαίτερη σημασία για την περιοχή, καθώς εκείνη τη νύχτα του 1912 οι κάτοικοι της Χαλάστρας βοήθησαν με αυτοθυσία να στηθούν γέφυρες στον Αξιό για να περάσει ο ελληνικός στρατός και να απελευθερώσει τη Θεσσαλονίκη. 

Η νικηφόρα προέλαση προς τη Θεσσαλονίκη

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Η νικηφόρα προέλαση του ελληνικού στρατού, μετά τις επιτυχείς μάχες στο Σαραντάπορο, οι ρητές οδηγίες Βενιζέλου για γρήγορη πορεία προς Θεσσαλονίκη, η απελευθέρωση των Γρεβενών και της Κατερίνης, ήταν που άνοιξαν το δρόμο, εκείνον τον Οκτώβριο του 1912, για την αποτίναξη της Οθωμανικής σκλαβιάς σε ολόκληρη τη Μακεδονία και την επιστροφής της στην αγκαλιά της μητέρας Ελλάδας.

Η οικονομική δραστηριότητα στη Θεσσαλονίκη του 1912 λίγο πριν την απελευθέρωση

114 χρόνια από την αποτίναξη της Οθωμανικής κυριαρχίας

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ήταν έντονη η οικονομική δραστηριότητα στη Θεσσαλονίκη κατά την τελευταία περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας και λίγο πριν την απελευθέρωσή της στις 26 Οκτωβρίου 1912. Παρουσιάζουν δε εξαιρετικό ενδιαφέρον και είναι χρήσιμα τα στοιχεία για το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, τις τράπεζές της, τα επαγγελματικά σωματεία, την πρώϊμη συνδικαλιστική δραστηριότητα και τις πρώτες απεργίες που είχαν σημειωθεί εδώ.

H νικηφόρα μάχη στα Γιαννιτσά ανοίγει το δρόμο απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης

114 χρόνια απελευθέρωσης της Μακεδονίας από τον Οθωμανικό ζυγό

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Καθοριστικής σημασίας για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και την αποτίναξη της Οθωμανικής κυριαρχίας, υπήρξε η ιστορική μάχη των Γιαννιτσών, στις 19 και 20 Οκτωβρίου 1912, η νικηφόρα έκβαση της οποίας, μετά από μία ιδιαίτερα σκληρή και δύσκολη αναμέτρηση, έδωσε τη δυνατότητα να ξεχυθούν οι Έλληνες στρατιώτες στον κάμπο, ανοίγοντας έτσι διάπλατα τον δρόμο προς τη Μακεδονική πρωτεύουσα.

Στέργιος Λεβέντης: Ο πρώτος μετά την απελευθέρωση δήμαρχος Σιδηροκάστρου

Ο κομμουνιστής, ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης, ο άνθρωπος

Δεν έπεφτε ούτε καρφίτσα στη μεγάλη αίθουσα  του ΚΑΠΗ Σιδηροκάστρου το μεσημέρι της Κυριακής,  στην ειδική εκδήλωση που διοργάνωσε η Τομεακή Οργάνωση Σερρών του ΚΚΕ για να τιμήσει τον κομμουνιστή Στέργιο Λεβέντη, που είχε διατελέσει ο πρώτος μετά την απελευθέρωση από τους φασίστες Βούλγαρους κατακτητές δήμαρχος Σιδηροκάστρου αλλά επίσης υπήρξε και από τους ηγέτες των φοιτητών της Θεσσαλονίκης στα γεγονότα του Μάη του 1936.

Μεγάλη έκθεση για τον Τύπο της Εθνικής Αντίστασης

Μεγάλη έκθεση για τον μυστικό Τύπο της Εθνικής Αντίστασης, που κυκλοφόρησε την περίοδο 1941-1944 στη Θεσσαλονίκη και την υπόλοιπη Βόρεια Ελλάδα διοργανώνει η Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας (ΕΔΙΑ) 1940-1974 από τις 19 έως τις 29 Οκτωβρίου 2026, στο χώρο του φουαγιέ του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης, τιμώντας την επέτειο «απολύτρωσης» της πόλης από το ναζιστικό ζυγό.

H καταβύθιση του "Φετχί Μπουλέντ" στο Θερμαϊκό

Όπως την εξιστόρησε σε υπόμνημά του ο ηρωικός ναύαρχος Νικόλαος Βότσης

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Σημαντική επίδραση στην αναπτέρωση του ηθικού του ελληνικού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης, μία εβδομάδα πριν την απελευθέρωση της πόλης από τους Οθωμανούς, είχε ένα ναυτικό ανδραγάθημα: η καταβύθιση στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης του τουρκικού θωρηκτού «Φετχί-Mπουλέντ» («Mπουλέντ ο κατακτητής») τη νύχτα της 18ης Oκτωβρίου 1912 από το υπ’ αριθ. 11 τορπιλοβόλο του ελληνικού στόλου. 

Η Θεσσαλονίκη λίγο πριν την απελευθέρωση: καταπίεση και τρομοκρατία

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Καθώς ετοιμαζόμαστε να γιορτάσουμε μία ακόμη επέτειο απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον Οθωμανικό ζυγό και επανένταξής της στον εθνικό κορμό, θα σταθούμε στην τρομοκρατία που υπήρχε στην πόλη αλλά και την υπόλοιπη Μακεδονία λίγο πριν την απελευθέρωση του 1912, στην άγρια καταδίωξη των Ελλήνων, τη δολοφονία του Μητροπολίτη Αιμιλιανού αλλά και την εμφάνιση της «Φεντερασιόν», της πρώτης σοσιαλιστικής οργάνωσης.

Η ζωή στη Θεσσαλονίκη λίγο πριν την απελευθέρωση του 1912

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

Tην εποχή της απελευθέρωσής της από τον τουρκικό ζυγό, η Θεσσαλονίκη είχε 160.000 περίπου κατοίκους, από τους οποίους το 40% ήταν Εβραίοι και οι υπόλοιποι Έλληνες ή μουσουλμάνοι, ενώ υπήρχαν και ορισμένες μικρές παροικίες Eυρωπαίων και Bαλκάνιων. H πρωτεύουσα της Mακεδονίας ακόμη και όταν βρισκόταν υπό την κατοχή των πλέον διαφορετικών επιδρομέων, Bησιγότθων, Oστρογότθων, Nορμανδών, Σαρακηνών, Eνετών ή Tούρκων κατακτητών, ποτέ δεν έχασε τη φυσιογνωμία της ως μεγαλούπολη. 

Τρία περιστατικά παραπληροφόρησης για την περίοδο της Κατοχής

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Ποιοί δεν θέλουν να ακούγεται το παραμικρό για την Εθνική Αντίσταση και ποιοί βγάζουν "σπυράκια" στο άκουσμα και μόνο του ονόματος των κορυφαίων  αντιστασιακών οργανώσεων της Αριστεράς ΕΑΜ, ΕΛΑΣ, ΕΠΟΝ, Εθνική Αλληλεγγύη, στις οποίες ήταν ενταγμένη στα μαύρα χρόνια της ναζιστικής κατοχής η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού; Τρία χαρακτηριστικά περιστατικά μαύρης προπαγάνδας και παραπληροφόρησης για την περίοδο εκείνη, παρουσιάζουμε στη συνέχεια.

Τα Κερδύλια μετά το Ολοκαύτωμα από τους Γερμανούς κατακτητές

Οι Γερμανοί κατακτητές μετά την ομαδική εκτέλεση των 235 ανδρών κατοίκων στα Άνω και Κάτω Κερδύλια, ηλικίας από 15 έως 60 χρόνων, στις 17 Οκτωβρίου 1941, ολοκλήρωσαν την εκδικητική μανία που διακατείχε τους Ναζί, ρίχνοντας μια άσπρη εμπρηστική σκόνη και πυρπολώντας όλα τα κτίσματα που υπήρχαν στα δύο μαρτυρικά χωριά. Έμειναν ανέπαφες μόνο οι εκκλησίες των Αγίων Θεοδώρων στα Άνω Κερδύλια και των Αγίων Αναργύρων και του Αγίου Γεωργίου στα Κάτω Κερδύλια. Ενώ γλύτωσε και ένας μύλος που υπήρχε στην περιοχή και διέθετε γερμανική μηχανή. 

Φως στα σκοτάδια από τον Tύπο στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Φως στα σκοτάδια της οθωμανικής τυραννίας, όπου όλα «τα ’σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά», έρχονταν να ρίξουν οι ελληνικές εφημερίδες που εκδίδονταν στην υπόδουλη Mακεδονία, εμψυχώνοντας με την τολμηρή πολλές φορές αρθρογραφία τους –παρά την αυστηρότητα της λογοκρισίας– τον πληθυσμό.1 Tο ίδιο συμβαίνει και με το πρώτο περιοδικό που κυκλοφορεί στη Θεσσαλονίκη τον 20ό αιώνα, τις Θερμαϊκές Hμέρες.2

Ο απαγχονισμός των 3 παληκαριών από το Γερακαριό Κιλκίς

Πέρασαν 83 χρόνια από μία ακόμη θηριωδία των Ναζί κατακτητών: Τον δημόσιο απαγχονισμό στις 3 Οκτωβρίου 1943, στο κέντρο του Κιλκίς τριών παληκαριών από το χωριό Γερακαριό για τη συμμετοχή τους στην ΅Εθνική Αντίσταση,

"Το Ολοκαύτωμα που μας σημάδεψε και που μας ενώνει"

Μια μαρτυρία για το ολοκαύτωμα των μαρτυρικών Κερδυλίων

Η συγκλονιστική μαρτυρία της δημοσιογράφου Μαρία Πολυζωίδου για το ολοκαύτωμα από τους Γερμανούς των δύο μαρτυρικών χωριών Άνω και Κάτω Κερδύλια, στις 17 Οκτωβρίου 1941. Όπου μαζί με τους 235 εκτελεσμένους Κερδυλιώτες βρήκαν φριχτό θάνατο ο πατέρας της γιαγιάς της, δηλαδή ο προπάππος της Χρυσάφης Λιόλιος αλλά και ο 16χρονος αδελφός της Κώστας Λιόλιος. Ο οποίος γλύτωσε αρχικά, όταν πάνω του έπεσαν τα πτώματα άλλων εκτελεσμένων. Γρήγορα όμως οι Ναζί αντιλήφθηκαν ότι ζούσε, αποτελειώνοντάς τον κι’ αυτόν με χαριστική βολή.

Μανόλης Μαργαρίτης: "Η Μηχανιώνα πάνω απ' όλα"

Σημαντική ήταν η συμβολή στην ανάπτυξη της Νέας Μηχανιώνας του Μανόλη Μαργαρίτη και συνεχείς οι προσπάθειές του για τη βελτίωση της ζωής των κατοίκων της, αλλά και για να καταστεί πόλος έλξης για τους επισκέπτες της. Γι’ αυτό και προκάλεσε μεγάλη θλίψη η πρόσφατη απώλειά του σε όσους τον γνώρισαν και παρακολούθησαν τους αδιάκοπους αγώνες του για έναν δήμο Θερμαϊκού πιο όμορφο, περισσότερο ανθρώπινο, με καλύτερες συνθήκες απασχόλησης και ευκαιρίες. Το 40ήμερο μνημόσυνο για τον Μανόλη Μαργαρίτη θα τελεσθεί αυτό το Σάββατο 17 Οκτωβρίου στην εκκλησία της Παναγίας Φανερωμένης.

Η δράση των ληστοσυμμοριών στη Μακεδονία στα χρόνια της τουρκοκρατίας

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Ο υπόδουλος ελληνισμός, λίγο πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τον τουρκικό ζυγό, εκείνο τον σημαδιακό Οκτώβριο του 1912, δεν είχε ν’ αντιμετωπίσει μόνο το επίσημο Οθωμανικό κράτος. Αλλά και τη δράση των πολυάριθμων συμμοριών που εκμεταλλευόμενες τις ιδανικές γι’ αυτές συνθήκες –από την αποσύνθεση της Oθωμανικής Aυτοκρατορίας– κατατρομοκρατούσαν τον πληθυσμό,  δημιουργώντας ένα κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας.

Αλίκη Βέττα: Η αμαζόνα της Αντίστασης στο εκτελεστικό απόσπασμα

Η Αλίκη Βέττα ήταν η πρώτη αντάρτισσα που μπήκε στη Θεσσαλονίκη την ημέρα της απελευθέρωσης της, στις 30 Οκτωβρίιου 1944, καβάλα στο άλογό της, επικεφαλής του πεζοπόρου γυναικείου ένοπλου τμήματος της Ομάδας Μεραρχιών Μακεδονίας του ΕΛΑΣ. Για την υπέροχη πατριωτική της δράση η «ανταμοιβή» της ήταν να τη στήσουν στο εκτελεστικό απόσπασμα στις 6 Μαίου 1948 μαζί με άλλους δέκα συντρόφους της πίσω από τις φυλακές του Γεντί Κουλέ. Ήταν μόλις 33 ετών.

Η απελευθέρωση της Αθήνας από τους χιτλερικούς

Μια απέραντη λαοθάλασσα πλημμυρίζει τους δρόμους της Αθήνας εκείνο το πρωϊνό της 12^ης Οκτωβρίου 1944. Το νέο ότι κατέβηκε στις 9,45 το πρωί από την Ακρόπολη η γερμανική σημαία, έκανε αστραπιαία, στόμα με στόμα, το γύρο της πρωτεύουσας. O λαός της πρωτεύουσας, άνδρες, γυναίκες, παιδιά ξεχύθηκε στους δρόμους πανηγυρίζοντας. «ΛΕΥΤΕΡΙΑ! ΛΕΥΤΕΡΙΑ! Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ». 

Παρουσιάζεται στο Κιλκίς το βιβλίο "Γεντί Κουλέ"

 Την επόμενη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026 παρουσιάζεται στο Κιλκίς, ώρα 18:30, στην αίθουσα του Επιμελητηρίου Κιλκίς, το βιβλίο του δημοσιογράφου και συγγραφέα Σπύρου Κουζινόπουλου "Γεντί Κουλέ, η Βαστίλη της Θεσσαλονίκης", που γνώρισε κυκλοφοριακή επιτυχία στον ενάμισι χρόνο από την έκδοσή του.

Η σφαγή των Κερδυλίων:Ένα φριχτό ναζιστικό έγκλημα

Δεν έμεινε τίποτα όρθιο στα Κερδύλια από το πέρασμα των Χιτλερικών δημίων

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Η Σφαγή στα Άνω και Κάτω Κερδύλια Σερρών, το δεύτερο δεκαήμερο του Οκτωβρίου 1941, πριν 84 χρόνια, αποτελεί ένα από τα πιο φρικιαστικά εγκλήματα που διέπραξαν οι Ναζί στη χώρα μας, κατά την διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, καθώς 235 άμαχοι κάτοικοι των δύο γειτονικών χωριών, κυρίως άνδρες ηλικίας 15-60 ετών και μαζί τους αμούστακα παιδιά, εκτελέστηκαν από άνδρες της γερμανικής Βέρμαχτ ως αντίποινα για τη δράση ανταρτών στην περιοχή και για την βοήθεια των κατοίκων προς αυτούς.

Έλληνες μυστικοί πράκτορες στην τουρκοκρατούμενη Θεσσαλονίκη

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Σημαντικός ήταν ο ρόλος των Ελλήνων μυστικών πρακτόρων στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία και ουσιαστική η συμβολή τους στο έργο της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης και της υπόλοιπης Βόρειας Ελλάδας με την αποτίναξη της Οθωμανικής κυριαρχίας. Επρόκειτο για αξιωματικούς του ελληνικού στρατού, οι οποίοι καμουφλαρισμένοι ως «παπάδες», «δάσκαλοι» κ.α. με κίνδυνο της ζωής τους, συγκέντρωναν πληροφορίες που βοήθησαν τα μέγιστα στην προέλαση του στρατού μας προς τη Θεσσαλονίκη.

Η Θεσσαλονίκη παραμονές της απελευθέρωσης του 1912

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Πλησιάζει η επέτειος των 114 χρόνων απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον Οθωμανικό ζυγό κι εμείς επιχειρούμε ένα ταξίδι στο χρόνο μέσα από τις σελίδες της εφημερίδας του Γιάννη Βελλίδη "Μακεδονία" για να γνωρίσουμε τη ζωή στην πόλη επί τουρκοκρατίας, λίγο πριν σημάνουν οι καμπάνες της λευτεριάς,  

Οι “πλουτίσαντες επί Κατοχής” και η λεηλασία των εβραϊκών περιουσιών της Θεσσαλονίκης

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Υπέφερε τα πάνδεινα ο ελληνικός λαός την περίοδο της ναζιστικής Κατοχής 1941-1944. Εκτελέσεις, πείνα, βασανιστήρια, τρομοκρατία, λεηλασίες, βιασμοί απ' άκρη σε άκρη σε όλη τη χώρα. Ιδιαίτερα βαρύ, το τίμημα που πλήρωσαν η Θεσσαλονίκη και ολόκληρη η Μακεδονία στο χιτλερικό τέρας. Την ίδια στιγμή έκαναν την εμφάνισή τους οι "πλουτίσαντες επί Κατοχής", διάφοροι αστέρες της «εθνικοφροσύνης» που εκμεταλλευόμενοι τη δυστυχία των συμπολιτών  έκαναν πλιάτσικο, αρπάζοντας το βιός τους.

Πειστήρια για τα σκάνδαλα του Γεντί Κουλέ

Ακτινογραφίες κρατουμένων παρουσίασε ο πρώην εισαγγελέας Κώστας Λογοθέτης, με τις κοιλιές τους γεμάτες αιχμηρά αντικείμενα 

Ο Κ.Λογοθέτης δείχνει τις ακτινογραφίες των κρατουμένων. Στο κέντρο ο συγγραφέας του βιβλίου και στην άκρη ο πρόεδρος της Λέσχης Ανάγνωσης Αστυνομικών, Δημήτρης Αποστόλου η οποία, μαζί με τη βιβλιοθήκη, οργάνωσαν την παρουσίαση

Συγκλονιστικά στοιχεία για τα αίσχη που συνέβαιναν στο Γεντί Κουλέ ακόμη και μετά την περίοδο της μεταπολίτευσης, επέδειξε ο δικηγόρος Κώστας Λογοθέτης, ο πρώην εισαγγελέας που είχε αποκαλύψει τα σκάνδαλα των φυλακών Επταπυργίου, κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Σπύρου Κουζινόπουλου «Γεντί Κουλέ, η Βαστίλη της Θεσσαλονίκης» η οποία έγινε πριν ένα χρίονο από τη Λέσχη Ανάγνωσης Αστυνομικών Θεσσαλονίκης στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Ελευθέριου Κορδελιού.

Οι κραυγές από τα υπόγεια

Όταν μια κλινική της Θεσσαλονίκης μετατράπηκε σε άντρο φρικτών βασανιστηρίων-Από θεραπευτήριο σε τόπο φρίκης - Ένα από τα χιτλερικά κολαστήρια στην κατεχόμενη Θεσσαλονίκη

του Ραφαήλ Γκαϊδατζή στο parallaximag.gr

Στην περιοχή της Ανάληψης, στις οδούς Χαλκιδικής και Θερμοπυλών, υπήρχε κάποτε ένα από τα χιτλερικά κολαστήρια στη Θεσσαλονίκη κατά την περίοδο της Κατοχής. Πρόκειται για την άλλοτε κλινική ψυχιατρικών νοσημάτων «Βαγιανού» η οποία κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο επιτάχθηκε από τους Γερμανούς, χρησιμοποιήθηκε σαν φυλακή της Μυστικής Στρατιωτικής Αστυνομίας και έγινε ένα από τα τρία μεγαλύτερα κέντρα βασανιστηρίων στην περιοχή.

Όταν πριν 114 χρόνια άρχιζε η εκστρατεία απελευθέρωσης Μακεδονίας και Ηπείρου

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Στις 5 Oκτωβρίου 1912, η Eλλάδα, με τις γειτονικές βαλκανικές χώρες Bουλγαρία, Σερβία και Μαυροβούνιο, κήρυξε τον πόλεμο κατά της Tουρκίας, μετά την άρνηση της τελευταίας να εξασφαλίσει τα ανθρώπινα δικαιώματα στους χριστιανούς, να αναγνωρίσει καθεστώς αυτονομίας στις διάφορες εθνότητες που ζούσαν στα εδάφη της πρώην Oθωμανικής Aυτοκρατορίας, να αποδεχθεί αντιπροσώπευση κάθε εθνότητας στο οθωμανικό κοινοβούλιο, να επιτρέψει την εξίσωση των σχολείων των χριστιανικών κοινοτήτων με τα οθωμανικά σχολεία κ.ά.1 

Η θυσία του διοικητή του 16ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ

Οι Γερμανοί που τον συνέλαβαν του ζήτησαν να ποδοπατήσει το δίκοχο που φορούσε με το σήμα του ΕΛΑΣ. Ο ταγματάρχης του στρατού Περικλής Μεσημέρης, διοικητής του 16^ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ αρνήθηκε περήφανα. Μετά από αυτό οι κατακτητές τον έστησαν στα έξι μέτρα.