Η γυναίκα που παραβίασε το Άβατο του Αγίου Όρους

Στα 17 της χρόνια με ομάδα ανταρτών βρέθηκε στη μοναστική πολιτεία

 «Φοβόμουν. Ήταν αμαρτία. Είχα ακούσει τόσα για το άβατον...»

Οκτώβριος του 1948. Οι αντάρτες της Χαλκιδικής μπαίνουν στο Άγιον Όρος. Ανάμεσα τους και γυναίκες. Το άβατο για μία ακόμη, λιγοστή φορά, καταργήθηκε. Μεταξύ εκείνων των νεαρών ανταρτών και η Ευγενία Πέγιου από το χωριό Μεγάλη Παναγιά κοντά στην Ιερισσό. Τότε ήταν 17 χρόνων. Μισό και πλέον αιώνα αργότερα, μιλούσε για κείνη την περιπέτεια που κράτησε δύο ημέρες.

Νώντας Σακελλαρίου: Ο γιατρός υπόδειγμα-Ο Άνθρωπος

Το Επιτελείο της Χ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ. Από αριστερά καθήμενοι:
Σακελλαρίου, Καστανάς, Παλαιολόγου, Κικίτσας, Σινανίδης, Στάϊκος

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μία ξεχωριστή προσωπικότητα υπήρξε ο αγωνιστής γιατρός και πρωτίστως Άνθρωπος (με Άλφα κεφαλαίο), Νώντας Σακελλαρίου, διευθυντής του Σανατορίου Ασβεστοχωρίου, η ζωή και η προσφορά του οποίου θα πρέπει να αποτελούν παράδειγμα για τις νεότερες γενιές. 

Διήμερη εκδήλωση της ΕΔΙΑ στο Γράμμο

Διήμερη εκδήλωση στο Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης, στα Λιβάδια Κοτύλης, στο Γράμμο, διοργανώνει στις  28-29 Αυγούστου 2026, με αφορμή τα 80 χρόνια από την ίδρυση του ΔΣΕ, η Εταιρία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας. Η εκδήλωση αποτελεί τη  16η Θεματική Συνάντηση της ΕΔΙΑ Μακεδονίας για τη δεκαετία του ’40.

Η εκτέλεση της ηρωίδας Κούλας Ελευθεριάδου

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Στο σημείο που αρχίζει το δάσος του Σέϊχ Σου, στη συνοικία του Αγίου Παύλου Θεσσαλονίκης, κοντά στην οδό Ηπείρου και δίπλα σχεδόν σε κατοικημένη περιοχή, διατηρείται ακόμη ένα εγκαταλειμμένο εδώ και πολλά χρόνια νεκροταφείο. Ανάμεσα στους χορταριασμένους και πνιγμένους από τα πεύκα τάφους που υπάρχουν εκεί, ξεχωρίζει το μνήμα της ηρωίδας της Εθνικής Αντίστασης Κούλας Ελευθεριάδου, που εκτελέστηκε σαν σήμερα, στις 6 Μαίου 1947, πάνω στον ανθό της νιότης της, σε ηλικία μόλις 23 χρόνων.

Η δίωξη του προοδευτικού και κομμουνιστικού Τύπου στη Βορ. Ελλάδα

Mέσα από δίκες και εξοντωτικές καταδίκες στα Έκτακτα Στρατοδικεία

Από το καλοκαίρι του 1946, παραμονές του Δημοψηφίσματος που είχε οριστεί για την 1η Σεπτέμβρη, ξεκινά σε όλη την επικράτεια μία συντονισμένη δίωξη του προοδευτικού Τύπου, συνδικαλιστικών Οργάνων, ΕΑΜικών εφημερίδων και τοπικών Οργάνων του ΚΚΕ. Στο στόχαστρο μπαίνει κάθε άρθρο το οποίο αμφισβητεί την κυβερνητική πολιτική, ενώ οποιαδήποτε κριτική-καταγγελία γίνεται ενάντια στην τρομοκρατία, τις εκτοπίσεις και τις εκτελέσεις, κρίνεται παράνομη βάσει της «περί του Τύπου» νομοθεσίας.

"Έφυγε" ο καθηγητής Γιάννης Μότσιος

Υπήρξε εμβληματική μορφή της Αριστεράς και ιδρυτικό μέλος της ΕΔΙΑ Μακεδονίας

Πέθανε σε ηλικία 96 χρόνων ο ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιάννης Μότσιος. Μια εμβληματική μορφή της Αριστεράς, άρρηκτα δεμένη με την ιστορία, τους κοινωνικούς αγώνες και τα γράμματα του τόπου μας που ήταν  ένας από τους τελευταίους εν ζωή αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. H Eταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας 1940-1974 (ΕΔΙΑ) της οποίας ήταν από τα ιδρυτικά μέλη, τον αποχαιρετά με ανακοίνωσή της.

Φώτω Μπαλαμούρη: Η πρώτη αντάρτισσα στην Ελλάδα

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Η Φώτω Μπαλαμούρη υπήρξε η πρώτη αντάρτισσα στην Ελλάδα και μία από τις πρώτες σε όλη την κατεχόμενη από τους ναζί Ευρώπη. Βγήκε στο όρος Παγγαίο με τον άντρα της, Κώστα Τσέτσικα (Μπαλαμούρη), στις 21 Μαίου 1941, ένα μόλις μήνα μετά την εισβολή των Γερμανών και Βουλγάρων κατακτητών στη χώρα και αργότερα, εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ και πολέμησε μέχρι την απελευθέρωση για την αποτίναξη της βάρβαρης ξένης κατοχής.

Εκδήλωση τιμής στο Σιδηρόκαστρο για τον Στέργιο Λεβέντη

Υπήρξε ο πρώτος μετά την απελευθέρωση δήμαρχος Σιδηροκάστρου και ηγέτης των φοιτητών της Θεσσαλονίκης στα γεγονότα του Μάη του 1936

Εκδήλωση τιμής για τον Στέργιο Λεβέντη, που υπήρξε ο πρώτος μετά την απελευθέρωση από τους Βούλγαρους φασίστες κατακτητές δήμαρχος Σιδηροκάστρου και ήταν ο ηγέτης των φοιτητών της Θεσσαλονίκης στα γεγονότα του Μάη του 1936, οργανώνει  αύριο Κυριακή στις 11 πμ, στην αίθουσα του ΚΑΠΗ Σιδηροκάστρου η Τομεακή Επιτροπή Σερρών του ΚΚΕ και το παράρτημα Σερρών της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ.

Εκδήλωση για τους εκτελεσμένους του Εμφυλίου στις Σέρρες

Εκδήλωση μνήμης και τιμής (Μνημόσυνο) για τα θύματα της περιόδου 1946 – 1949 οργανώνουν την Κυριακή 18 Μαίου 2025, στις 11 η ώρα το πρωί, στα Νεκροταφεία της Ευαγγελίστριας (Β΄ νεκροταφεία Σερρών), στο χώρο του μνημείου η Τ.Ο. Σερρών του ΚΚΕ και το παράρτημα της ΠΕΑΕΑ και ΔΣΕ Σερρών.

Έφυγε η αγωνιστής της Αριστεράς Λάκης Μακρής

Έφυγε το βράδυ της Τρίτης από τη ζωή σε ηλικία 81 ετών ο  Παντελής (Λάκης) Μακρής, αγωνιστής της Αριστεράς, από τα ηγετικά στελέχη προδικτατορικά του φοιτητικού κινήματος και Ομότιμος Καθηγητής Αιματολογίας-Αιμόστασης της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ. Η κηδεία του θα γίνει σήμερα Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου στις 5.30 μ.μ. στα νεκροταφεία Αναστάσεως του Κυρίου - Θέρμη.

Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος: 68 χρόνια από τον τερματισμό του

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Εξήντα οκτώ χρόνια, συμπληρώνονται από τον τερματισμό του εμφυλίου πολέμου, ο οποίος στα τρία περίπου χρόνια που διήρκεσε (1946-1949), βύθισε τη χώρα στο θάνατο, στο αίμα, στον πόνο, στη δυστυχία, αλλά και στην οικονομική καταστροφή, σπέρνοντας παράλληλα τον εθνικό διχασμό. Πόσο μπορούσε να αποτραπεί εκείνη η ολέθρια σύρραξη;

«Γεια σας και καλή αντάμωση ως νικητές»

Το ντοκιμαντέρ Γεια σας και καλή αντάμωση ως νικητές! παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο πλαίσιο των εκδηλώσεων μνήμης για τη σφαγή, από Ταγματασφαλίτες το 1946, 47 αμάχων κατοίκων στην Ξηρόβρυση Κιλκίς. Συντελεστές του ντοκιμαντέρ «Γεια σας και καλή αντάμωση ως νικητές», είναι οι Τάσος Γκούβας, Αθηνά Τέσκου, Νίκος Νούλας και  Μίτσος Γκάζης.

Εκδήλωση για την επέτειο της μάχης των Γρεβενών

Εκδήλωση για την επέτειο της μάχης των Γρεβενών, στις 25-7-1947, που ήταν μία από τις πιο σκληρές του Εμφυλίου Πολέμου, διοργανώνει η «Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων 1940-1974» (ΕΔΙΑ) αυτό το Σάββατο 22 Αυγούστου, ώρα 19:00, στην κεντρική Βιβλιοθήκη Γρεβενών. 

Ένας αιώνας Ζωής και Αγώνα του τελευταίου Καπετάνιου

Ένα αιώνα ζωής, συμπληρώνει φέτος ένα από τα τελευταία επιζώντα στελέχη της Εθνικής Αντίστασης, ο τιμημένος καπετάνιος του ΕΛΑΣ και αργότερα υποστράτηγος του ΔΣΕ, Βασίλης Γκανάτσιος (Χείμαρος). Και προς τιμή του, η Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Κεντρικής-Δυτικής Μακεδονίας, οργανώνει εκδήλωση τη Δευτέρα 8 Ιουνίου, ώρα 8:00 μ.μ.στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (πλατεία Ιπποδρομίου).

Ο ρόλος του Τίτο στον Εμφύλιο Πόλεμο

Το KKE κατήγγειλε τη Γιουγκοσλαβία για τη στάση της με άρθρο του N. Ζαχαριάδη, που έφερε τον τίτλο: «Το στιλέτο του Τίτο χτυπά πισώπλατα τη Λαϊκοδημοκρατική Ελλάδα»

Ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ το Γενάρη του 1949 στο Γράμμο: Β. Μπαρτζιώτας, Π. Δανιηλίδης,
Ν. Ζαχαριάδης, Μ. Σινάκος, Κ. Καραγιώργης, Μ. Πορφυρογένης, Δ. Βλαντάς, Π. Μαυρομμάτης,
Ι. Ιωαννίδης, Κ. Λουλές, Χ. Χατζηβασιλείου, Α. Γκρόζος, Λ. Στρίγγος, Γ. Ερυθριάδης, Αλέγκρα
(Η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον Πέτρο Ρούσσο)

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

Πολλή συζήτηση έγινε, από τη λήξη του Εμφυλίου Πολέμου και μετέπειτα, για τη στάση της Γιουγκοσλαβίας και του Τίτο έναντι του KKE την περίοδο του αντάρτικου. Πολύ περισσότερο που για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα η υπό τον Ζαχαριάδη ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος φόρτωνε στη γιουγκοσλαβική ηγεσία την αποκλειστική σχεδόν ευθύνη για την ήττα στη διάρκεια του Εμφυλίου, με την περίφημη θεωρία του «πισώπλατου χτυπήματος».