Ελληνικά σωματεία και συντεχνίες στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία

Το Μακεδονικόν Ημερολόγιον, που άρχισε να εκδίδεται στην Αθήνα το 1908 από τον Παμμακεδονικό Σύλλογο Αθηνών, δημοσίευσε στο δεύτερο τεύχος του, το 1909 έναν κατάλογο με ελληνικά σωματεία, συντεχνίες και πατριωτικούς συλλόγους που λειτουργούσαν στην τουρκοκρατούμενη ακόμη τότε Μακεδονία.

Η δράση των ληστοσυμμοριών στη Μακεδονία στα χρόνια της τουρκοκρατίας

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Ο υπόδουλος ελληνισμός, λίγο πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τον τουρκικό ζυγό, εκείνο τον σημαδιακό Οκτώβριο του 1912, δεν είχε ν’ αντιμετωπίσει μόνο το επίσημο Οθωμανικό κράτος. Αλλά και τη δράση των πολυάριθμων συμμοριών που εκμεταλλευόμενες τις ιδανικές γι’ αυτές συνθήκες –από την αποσύνθεση της Oθωμανικής Aυτοκρατορίας– κατατρομοκρατούσαν τον πληθυσμό,  δημιουργώντας ένα κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας.

Έλληνες μυστικοί πράκτορες στην τουρκοκρατούμενη Θεσσαλονίκη

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Σημαντικός ήταν ο ρόλος των Ελλήνων μυστικών πρακτόρων στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία και ουσιαστική η συμβολή τους στο έργο της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης και της υπόλοιπης Βόρειας Ελλάδας με την αποτίναξη της Οθωμανικής κυριαρχίας. Επρόκειτο για αξιωματικούς του ελληνικού στρατού, οι οποίοι καμουφλαρισμένοι ως «παπάδες», «δάσκαλοι» κ.α. με κίνδυνο της ζωής τους, συγκέντρωναν πληροφορίες που βοήθησαν τα μέγιστα στην προέλαση του στρατού μας προς τη Θεσσαλονίκη.

Η Θεσσαλονίκη παραμονές της απελευθέρωσης του 1912

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Πλησιάζει η επέτειος των 113 χρόνια απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον Οθωμανικό ζυγό κι εμείς επιχειρούμε ένα ταξίδι στο χρόνο μέσα από τις σελίδες της εφημερίδας του Γιάννη Βελλίδη "Μακεδονία" για να γνωρίσουμε τη ζωή στην πόλη επί τουρκοκρατίας, λίγο πριν σημάνουν οι καμπάνες της λευτεριάς,  

Ο (Λευκός) Πύργος του Αίματος

Η αιματοβαμμένη ιστορία του Λευκού Πύργου ο οποίος μέχρι το 1882 λειτουργούσε ως φυλακή και τόπος εκτελέσεων, αποκαλούνταν δε «Κανλή Κουλέ», δηλαδή «Πύργος του Αίματος».

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Πριν αρχίσει το Επταπύργιο να λειτουργεί ως κάτεργο κράτησης και τόπος εκτελέσεων, μία από τις πολλές φυλακές που χρησιμοποιούσαν οι οθωμανικές Αρχές, ήταν και το τοπόσημο της Θεσσαλονίκης, ο Λευκός Πύργος. Εδώ φυλακίζονταν κυρίως οι βαρυποινίτες και στις πολεμίστρες του γίνονταν οι εκτελέσεις των μελλοθάνατων. Το αίμα των εκτελεσμένων έρρεε, γι’ αυτό και είχε αποκληθεί «Κανλή Κουλέ», δηλαδή «Πύργος του Αίματος»1.

Η μεγάλη πυρκαγιά του 1890 στη Θεσσαλονίκη

Του Σπύρου Κουζινόπουλου

Ο μήνας Αύγουστος κάθε έτους θυμίζει τις τεράστιες πυρκαγιές που έζησε η Θεσσαλονίκη τα παλιότερα χρόνια και οι οποίες με τις ανυπολόγιστες καταστροφές που είχαν προκαλέσει στις υποδομές, τα εκατοντάδες καμένα σπίτια, τα λαβωμένα μνημεία, τα πυρπολημένα αρχεία και τους χιλιάδες άστεγους, σημάδεψαν βαθιά το κορμί της Μακεδονικής πρωτεύουσας.

Ο πληθυσμός του νομού Θεσσαλονίκης πριν ένα και πλέον αιώνα

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Ενδιαφέροντα στοιχεία για την ανθρωπογεωγραφία της περιοχής Θεσσαλονίκης πριν ένα και πλέον αιώνα, προκύπτουν από την απογραφή του πληθυσμού που είχε πραγματοποιηθεί στις 19 Δεκεμβρίου 1920, οκτώ μόλις χρόνια μετά την απελευθέρωση της Μακεδονίας από τον Οθωμανικό ζυγό, κι ενώ τα περισσότερα χωριά και γειτονιές της πρωτεύουσας του Μακεδονικού ελληνισμού διατηρούσαν ακόμη τα τουρκικά τους ονόματα. 

Η προετοιμασία της Επανάστασης του 1821 στα Σέρρας και η Υποταγή της 8ης Μαίου 1821

Η πόλη των Σερρών κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας

του Βασιλείου Γιαννογλούδη*

Αυτή την περίοδο ολοκληρώνονται 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής επανάστασης και σε όλη την Ελλάδα γίνεται προσπάθεια επιστροφής και επανεκτίμησης του αγώνα απελευθέρωσης (τοπικού και συνολικού) από τον Οθωμανικό ζυγό, της δημιουργίας του νέου ελληνικού κράτους, της πορείας καθώς και της προοπτικής του. Ο Ν. Σερρών θα συμμετέχει στην παραπάνω προσπάθεια. Όμως, σε σχέση με την τοπική επαναστατική κίνηση του 1821, οι Σερραίοι συμμετείχαν και με ποιον τρόπο στον αγώνα του γένους για την απελευθέρωση του;

Η ριζική μεταμόρφωση της Θεσσαλονίκης αρχές του 20ού αιώνα

O κινηματογράφος Pathé στην παραλιακή λεωφόρο της Θεσσαλονίκης

Υπήρξαν περίπου είκοσι χρόνια στις αρχές του εικοστού αιώνα, από τον Μακεδονικό Αγώνα ώς την εγκατάσταση προσφύγων στη Μακεδονία, που η Θεσσαλονίκη άλλαξε βαθιά και τελεσίδικα. Αν σταθεί κανείς μόνο στην εικοσαετία 1903-1923, θα δει συνταρακτικά γεγονότα που σημάδεψαν για πάντα την πρωτεύουσα του Μακεδονικού ελληνισμού..

Ο πρώτος Έλληνας αξιωματικός στη Θεσσαλονίκη

105 χρόνια ελεύθερης Θεσσαλονίκης από τον Οθωμανικό ζυγό

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Τα πρώτα χρόνια ύστερα από εκείνο το συγκλονιστικό γεγονός, όπως υπήρξε η  απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και η ενσωμάτωσή της στον κορμό της Ελλάδος, είχαν διατυπωθεί πολλές εκδοχές σχετικά με την ταυτότητα του πρώτου Έλληνα αξιωματικού που εισήλθε στην πόλη την ευλογημένη μέρα της αποτίναξης του Oθωμανικού ζυγού.

H μάστιγα των ληστοσυμμοριών στην τουρκοκρατούμενη Μακεδονία

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

Ο υπόδουλος ελληνισμός στα τελευταία πριν το τέλος της τουρκοκρατίας χρόνια, δεν είχε ν’ αντιμετωπίσει μόνο το επίσημο οθωμανικό κράτος, αλλά και τη δράση των πολυάριθμων συμμοριών που εκμεταλλευόμενες τις ιδανικές γι’ αυτές συνθήκες –από την αποσύνθεση της Oθωμανικής Aυτοκρατορίας– κατατρομοκρατούσαν τον πληθυσμό της υπαίθρου, δημιουργώντας ένα κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας.

Οι συμμορίες και η φίμωση του τύπου στη Θεσσαλονίκη λίγο πριν την απελευθέρωση της πόλης

ΕΝΑΣ ΑΙΩΝΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (8)

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Ο υπόδουλος ελληνισμός, λίγο πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τον Οθωμανικό ζυγό δεν είχε ν’ αντιμετωπίσει μόνο το επίσημο οθωμανικό κράτος. Αλλά και τη δράση των πολυάριθμων συμμοριών που εκμεταλλευόμενες τις ιδανικές γι’ αυτές συνθήκες –από την αποσύνθεση της Oθωμανικής Aυτοκρατορίας– κατατρομοκρατούσαν τον πληθυσμό,  δημιουργώντας ένα κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας.

Η βιομηχανία στη Θεσσαλονίκη κατά την απελευθέρωση

ΕΝΑΣ ΑΙΩΝΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (6)

Οι αλευρόμυλοι Αλλατίνι, ήταν το πρώτο εργοστάσιο στη Θεσσαλονίκη.
Στη φωτογραφία μας ο αρχικός μύλος που κάηκε το 1889

Συνεχίζοντας το αφιέρωμά μας στα 100 χρόνια ελεύθερου βίου της Θεσσαλονίκης, θα αναφερθούμε σήμερα στη βιομηχανική ανάπτυξη της πόλης λίγο πριν και λίγο μετά την απελευθέρωση του 1912. Παραθέτοντας στοιχεία για τις σημαντικότερες βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις και τους κλάδους παραγωγής, την πρώτη ατμοκίνητη βιομηχανία, αλλά και την ανάπτυξη της βιομηχανικής παραγωγής μετά την απελευθέρωση.

ΕΝΑΣ ΑΙΩΝΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

1. Η Θεσσαλονίκη της τουρκοκρατίας, μέσα από τα κείμενα του Γ.Βαφόπουλου

Ο «Φάρος του Θερμαϊκού», μετέχοντας στον εορτασμό των 100 χρόνων απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης, ξεκινάει από σήμερα τη δημοσίευση σειράς αφιερωμάτων για το σημαντικό αυτό γεγονός που άλλαξε τον ρουν της ιστορίας και έδωσε νέα ώθηση στην ανάπτυξη της άλλοτε «Συμβασιλεύουσας» του Βυζαντίου και στην προώθηση των στόχων του ελληνισμού. Αρχίζουμε τα αφιερώματα αυτά με μία εκπληκτική περιγραφή  του σημαντικού ποιητή μας Γιώργου Βαφόπουλου, στο «Παραμύθι της Θεσσαλονίκης», για το πώς ήταν η πρωτεύουσα της ελληνικής Μακεδονίας λίγο πριν το τέλος της Οθωμανικής κυριαρχίας και την απελευθέρωσή της με την είσοδο του ελληνικού στρατού.