Τα έκτακτα στρατοδικεία και οι εκτελέσεις στο Γεντί Κουλέ

 «Θανατοδικεία» τα ονόμαζαν εξαιτίας της βιομηχανίας θανατικών καταδικών που εξέδιδαν για ασήμαντες πολλές φορές κατηγορίες

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Οι εκτελέσεις των περίπου 400 κρατούμενων στο Γεντί Κουλέ κομμουνιστών, που στήθηκαν στο απόσπασμα στην περιοχή όπου εντοπίστηκαν οι 47 μέχρι τώρα σκελετοί, γύρω από το μνημείο Εθνικής Αντίστασης των Συκεών, γίνονταν με αποφάσεις «καρμπόν» του Έκτακτου Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης και με βάση το διαβόητο «Γ΄ Ψήφισμα» που στρέφονταν όχι μόνο κατά του ΚΚΕ αλλά και εναντίον κάθε προσπάθειας διακίνησης προοδευτικών και ελεύθερων ιδεών. 

Το περίεργο «τροχαίο» με θύμα τον στρατηγό Στέφανο Σαράφη

Ο θάνατος του τιμημένου αρχηγού του ΕΛΑΣ από Aμερικανό σμηνία

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Στις  31 Μαίου 1957 το μεσημέρι, ένα αυτοκίνητο με στοιχεία Ξ.Α. (Ξένη Αποστολή), μια ανοιχτή Μπουίκ Κόβερτιμπλ, που έτρεχε  με 140 χιλιόμετρα, σκότωσε στον Άλιμο Αττικής, στην παραλιακή λεωφόρο, τον τιμημένο στρατιωτικό αρχηγό  των ανταρτών του ΕΛΑΣ, στρατηγό Στέφανο Σαράφη, βουλευτή τότε της ΕΔΑ και  τραυμάτισε σοβαρά την αγγλίδα σύζυγό του Μάριον.

"Ήρθε η ώρα να γίνει το Μουσείο στο Γεντί Κουλέ"

του Χρίστου Ζαφείρη

Με τέτοιο ιστορικό, ανθρώπινο και συναισθηματικό φορτίο, το Γεντί Κουλέ έπρεπε εδώ και καιρό να στεγάσει την πολύχρονη και βαριά ιστορία του. Είναι ένα ζωντανό μνημείο, με τα κελιά, τα κρατητήρια και τους θαλάμους των κρατουμένων, για τους κατοίκους και επισκέπτες της Θεσσαλονίκης και τη νέα γενιά.

Όταν ο Μ.Γλέζος με τον Λ.Σάντα κουρέλιαζαν τον αγκυλωτό σταυρό

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Βαθιά χαραγμένη στη μνήμη του ελληνικού λαού, παράδειγμα πατριωτισμού και αυτοθυσίας εξακολουθεί να παραμένει η παράτολμη ενέργεια πριν 85 χρόνια των δύο ηρώων της Εθνικής Αντίστασης, των φοιτητών Μανώλη Γλέζου και Απόστολου Σάντα. Οι οποίοι διακινδυνεύοντας τη ζωή τους, κατέβασαν τη νύχτα της 30ης Μαΐου 1941 τη γερμανική σημαία από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης, κουρελιάζοντας το σύμβολο του ναζισμού, τον αγκυλωτό σταυρό .

Τα "χωνιά" της Κατοχής και τα συνθήματα στους τοίχους

Στην περίοδο της Κατοχής δεν υπήρχαν ούτε εφημερίδες ούτε ραδιόφωνα ελεύθερα. Οι μικρές εφημεριδούλες που κυκλοφορούσαν οι αντιστασιακές οργανώσεις, ήταν λίγες. Μερικές φορές μουντζουρωμένες από την κακή ποιότητα της μελάνης και την κακή κατάσταση του πολύγραφου. Έπειτα, δεν μπορούσαν να φτάσουν σε όλους ή αυτοί που τις παίρνανε, δεν είχαν το χρόνο να τις διαβάσουν, ενώ η κατοχή και μόνο μιας εφημερίδας της Αντίστασης, σήμαινε εκτελεστικό απόσπασμα. Τα ραδιόφωνα είχαν σφραγιστεί από τον κατακτητή και ήταν λίγα. Ενώ και όσες εφημερίδες έβγαιναν, ήταν υπό καθεστώς αυστηρής λογοκρισίας.

Η ιστορική σύγκληση του Εθνικού Συμβουλίου στις Κορυσχάδες

Οι εκλεγμένοι Εθνοσύμβουλοι μπροστά στο Σχολείο των Κορυσχάδων

Πριν από 82 χρόνια, συνέβαινε στους Κορυσχάδες Ευρυτανίας ένα από τα πιό συγκλονιστικά γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας: Ήταν η σύγκληση του Εθνικού Συμβουλίου, που αποτέλεσε τη "Βουλή” της αγωνιζόμενης κατά των χιτλερικών κατακτητών Ελλάδας. Οι εκλογές για την ανάδειξη των 250 εθνοσυμβούλων είχαν γίνει μυστικά στις περισσότερες περιοχές της χώρας, με τη συμμετοχή 1.800.000 πολιτών, ανδρών και γυναικών. 

Μία σύντομη ιστορία του δήμου Θερμαϊκού

Πότε δημιουργήθηκαν οι οκτώ οικισμοί – H εγκατάσταση των προσφύγων – Η διακύμανση του πληθυσμού – Η αρχαία Αίνεια – Τα αρχαιολογικά ευρήματα

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μία σύντομη ιστορική αναδρομή, επιχειρούμε στη συνέχεια, για να δούμε πότε και πως δημιουργήθηκε η κάθε μία από τις οκτώ δημοτικές ενότητες και κοινότητες που συναπαρτίζουν το δήμο Θερμαϊκού. Για να ενημερωθούμε για τη διακύμανση του πληθυσμού, αλλά επίσης να πληροφορηθούμε για τις μεγάλες στιγμές που έζησε η περιοχή, παλιά με την αρχαία Αίνεια και αργότερα με την σημαντική διαδρομή της Επανομής, αγωνιστές της οποίας πήραν μέρος στην Επανάσταση του 1821.

Εκτελέσεις Γεντί Κουλέ: "Συνάντησαν τον χάρο με διαβατήριο την αγάπη για τη ζωή"

Στην ιστοσελίδα Θέατρο.gr που ασχολείται αποκλειστικά με πολιτιστικά θέματα και πρωτίστως με το θέατρο, το βιβλίο και τον κινηματογράφο, δημοσιεύθηκε συνέντευξη που πήρε ο συντάκτης της  Σωκράτης Σίδερης από τον Σπύρο Κουζινόπουλο, με αφορμή το βιβλίο του «Γεντί Κουλέ, η Βαστίλη της Θεσσαλονίκης», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΙΑΝΟΣ.

Η γυναίκα της Εθνικής Αντίστασης

Τασούλα Βερβενιώτη,

Η γυναίκα της

 

 Αντίστασης. Η

 

είσοδος των γυναικών στην πολιτική

 

Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ

 

(για την έκδοση: Εκδόσεις Οδυσσέας, Αθήνα 1994)

 

της Τασούλας Βερβενιώτη

Το κίνημα της Αντίστασης αποτελεί το μαζικότερο πολιτικό κίνημα της ελληνικής ιστορίας και ταυτόχρονα οριακό σημείο για την ελληνική αριστερά και την κοινωνική θέση της γυναίκας. Oι γυναίκες της Αντίστασης- μαζί με τους νέους- αναλαμβάνουν το άνοιγμα των σχολείων και των Παιδικών Σταθμών, την περίθαλψη των παράνομων, των καταδιωκόμενων, των φυλακισμένων, των πυροπαθών. Στην Ελεύθερη Ελλάδα σημαντική ήταν η προσφορά τους στην ίδρυση και τη λειτουργία νοσοκομείων, αναρρωτηρίων, ιατρικών κέντρων, σταθμών πρώτων βοηθειών. 

Σοβιετικοί αλεξιπτωτιστές στη Βόρεια Ελλάδα κατά την Κατοχή

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Ένα άγνωστο σχεδόν γεγονός της περιόδου της Κατοχής στη Βόρεια Ελλάδα, ήταν η ρίψη σοβιετικών αλεξιπτωτιστών στις αρχές του φθινοπώρου του 1941 στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης, μετά από λανθασμένους υπολογισμούς. Γεγονός που προκάλεσε την ταραχή των χιτλερικών όταν αντιλήφθηκαν την παρουσία τους, για να ακολουθήσει η καταδίωξη και η εξόντωσή τους από τις γερμανικές δυνάμεις.

"Αφήστε μου τα ματογυάλια, θέλω να αντικρίσω κατάματα το θάνατο"

Η πατριωτική δράση και η εκτέλεση από τους Ναζί του Τάσου Καρατζά

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μία από τις ηρωϊκές μορφές του κινήματος της Εθνικής Αντίστασης και των αγώνων του για την αποτίναξη της τριπλής σκλαβιάς της περιόδου 1941-1944, ήταν αναμφίβολα ο σλαβομακεδόνας κομμουνιστής Τάσος Καρατζάς, που εκτελέστηκε από τους Ναζί στις 23 Μαίου 1942 όπως ακριβώς το είχε επιλέξει: Κοιτάζοντας κατάματα το θάνατο, βροντοφωνάζοντας για την απελευθέρωση της αγαπημένης του πατρίδας, της Ελλάδας και εκδηλώνοντας παράλληλα το μίσος του κατά των κατακτητών,

Η "Θεία Δίκη" στις υποθέσεις των πολιτικών δολοφονιών στην Ελλάδα

Οι δράστες της δολοφονίας Λαμπράκη θα είχαν φύγει ανενόχλητοι εάν δεν υπήρχαν απρόβλετποι παράγοντες

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Υπάρχει Θεία Δίκη; Μέχρι πρόσφατα, ήμουν από αυτούς που δεν πίστευαν σ’ αυτό τον φιλοσοφικό και θρησκευτικό όρο, θεωρώντας ότι απλά όσοι τον επικαλούνται, μεγεθύνουν κάποιες συμπτώσεις, όσο κραυγαλέες και ανεξήγητες τις περισσότερες φορές μπορεί να είναι αυτές. Άρχισα όμως να προβληματίζομαι με το ζήτημα, όταν τα τελευταία  χρόνια καταπιάστηκα με τη διερεύνηση κάποιων στοιχείων σχετικά με τις επτά πολιτικές δολοφονίες που διαπράχθηκαν στη Θεσσαλονίκη τον 20^ου αιώνα.

Τι απέγιναν τα κεντρικά πρόσωπα της υπόθεσης Λαμπράκη

Από αριστερά: Μήτσου, Εμμανουηλίδης, Φωκάς, Kοτζαμάνης

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Με τη συμπλήρωση σήμερα, 22 Μαίου, 63 χρόνων από τη στυγερή δολοφονία του Μαραθωνοδρόμου της Ειρήνης και της Δημοκρατίας, Γρηγόρη Λαμπράκη, παρουσιάζει νομίζουμε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δούμε τι απέγιναν τα πρόσωπα που διαδραμάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην πολύκροτη εκείνη υπόθεση η οποία, όπως είναι γνωστό,  συγκλόνισε όχι μόνο το πανελλήνιο αλλά  και την ανθρωπότητα:

Υπόθεση Λαμπράκη: «Φως εξαντλημένης ηλεκτρικής στήλης».…

Η αποκάλυψη των ηθικών αυτουργών και των οργανωτών του εγκλήματος που δεν ήρθε ποτέ 

Όλα τα "λουλούδια" του παρακράτους της Θεσσαλονίκης, στο εδώλιο του κατηγορουμένου για τη
δολοφονία Λαμπράκη. Από αριστερά: Πιτσώκος, Γιοσμάς, Καπελώνης, Εμμανουηλίδης, Κοτζαμάνης

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Η πολύκροτη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη, στις 22 Μαϊου 1963, χαράχθηκε βαθιά στο σώμα αυτής της πόλης, αυτής της χώρας. Πολύ περισσότερο που, αν και πέρασαν εξήντα χρόνια από τη διάπραξη εκείνου του αποτρόπαιου εγκλήματος, δεν αποκαλύφθηκαν πλήρως μέχρι σήμερα οι ηθικοί αυτουργοί. Εκείνοι δηλαδή που οργάνωσαν το έγκλημα και επιστράτευσαν τους μισθοφόρους του παρακράτους για την εκτέλεση του μαραθωνοδρόμου της Ειρήνης.

Το παρακράτος, το κράτος και η Θεσσαλονίκη

63 χρόνια από τη δολοφονία του μαραθωνοδρόμου της Ειρήνης Γρηγόρη Λαμπράκη

εφημερίδα Ελεύθερος Άνθρωπος 24-7-1931

του Σπύρου Κουζινόπουλου
H Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη που έχει μια μακρά παράδοση αγώνων για την υπεράσπιση των δύο ύψιστων ανθρώπινων αγαθών, της δημοκρατίας και της ελευθερίας. Δυστυχώς, έχει και προϊστορία στη λειτουργία ενός μαύρου μετώπου, που παλιότερα οι πολίτες το αποκαλούσαν παρακράτος. Ενός μετώπου εθνικισμού, ρατσισμού, ξενοφοβίας και μισαλλοδοξίας. Τεκμηριώνεται αυτό εάν δει κανείς τα όσα διαδραματίσθηκαν στην πόλη στη διάρκεια του τελευταίου ενός και πλέον αιώνα.

Υπόθεση δολοφονίας Λαμπράκη: 63 χρόνια μετά

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Κάθε Μάϊο μήνα, η μνήμη μας ξαναγυρίζει πολύ πίσω, μισό και πλέον αιώνα πριν, και θυμόμαστε ένα από τα πιο στυγερά πολιτικά εγκλήματα που συντάραξαν αυτή τη χώρα: τη δολοφονία του Μαραθωνοδρόμου της Ειρήνης, του βουλευτή της αριστεράς Γρηγόρη Λαμπράκη. Για να αποτίσουμε φόρο τιμής τη μνήμη ενός μεγάλου επιστήμονα, ενός αθλητή, ενός αγωνιστή που έδωσε τη ζωή του για τα ιδανικά της ειρήνης, της εθνικής ανεξαρτησίας, της Δημοκρατίας. 

Ημέρα μνήμης για τη γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού

Η γενοκτονία τoυ ποντιακού ελληνισμού συγκλόνισε την παγκόσμια κοινή γνώμη, προετοίμασε, ως ιστορικό προηγούμενο, τη γενοκτονία των Εβραίων και φανέρωσε για άλλη μια φορά την πρωτοφανή αγριότητα που είχε επιδειχθεί σε βάρος των πολύπαθων Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας. Η 19η Μαίου κάθε χρόνο τιμάται με ομόφωνη απόφαση της ελληνικής Βουλής που ψηφίστηκε το 1994 ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο».

H δράση παρακράτους και «σοβιετολόγων» στη Θεσσαλονίκη

H αποκαλυπτική έκθεση Μπέρτσου για τα "μυστικά κονδύλια"

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Είναι απίστευτο το πόσα εκατομμύρια από τον ιδρώτα και την άγρια φορολόγηση του ελληνικού λαού, ξοδεύονταν από το μεταπολεμικό κράτος της δεξιάς για τη χρηματοδότηση των κάθε είδους προπαγανδιστών του αντικομμουνισμού, της σοβιετολογίας και των παρακρατικών οργανώσεων που δρούσαν σε όλη τη χώρα, κυρίως στη Θεσσαλονίκη.

Η δολοφονία του Τζορτζ Πολκ και η μεγάλη προβοκάτσια

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Τέτοιες μέρες πριν από 78 χρόνια, διαπράττονταν στη Θεσσαλονίκη ένα από τα στυγερότερα πολιτικά εγκλήματα που σημειώθηκαν στη χώρα, και σκηνοθετούνταν μία από τις πιο καλοστημένες πολιτικές πλεκτάνες: Ήταν η πολυσυζητημένη υπόθεση Πολκ, που οδήγησε αθώους στη φυλακή ή στα άντρα βασανιστηρίων της Ασφάλειας και συντάραξε την ελληνική και διεθνή κοινή γνώμη για ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, παραμένει δε μέχρι σήμερα ανεξιχνίαστη.

Ρασοφόροι έμποροι της ελπίδας στο Γεντί Κουλέ

 Τις άθλιες συνθήκες κράτησης και διαβίωσης των κρατουμένων στο Γεντί Κουλέ, που επικρατούσαν στον ένα αιώνα που λειτούργησε το Επταπύργιο ως φυλακή θα τις εκμεταλλευτούν, με την ανοχή αλλά και τη βοήθεια των αρχών και της διεύθυνσης της φυλακής, διάφοροι «έμποροι της ελπίδας» που προσπαθούσαν να κερδοσκοπίσουν πάνω στην απελπισία, την απόγνωση και τον πόνο των φυλακισμένων. Κάποιες φορές μάλιστα και με ελάχιστους ιερωμένους μεσάζοντες.

Έτσι καθιερώθηκε ο επίσημος εορτασμός απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί

Πριν δέκα χρόνια, στις 9 Μαίου 2016, με απόφαση του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλου, που δημοσιεύθηκε στο φύλλο 81 της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, καθιερώθηκε η 30η Οκτωβρίου κάθε έτους ως ημέρα επίσημου εορτασμού απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τα Ναζιστικά γερμανικά στρατεύματα στις 30 Οκτωβρίου 1944.

«Ελευθερία»: Η πρώτη μυστική οργάνωση στην κατεχόμενη από τους Ναζί Ευρώπη

Το φτωχικό σπίτι του Ιωακείμ Μπελίδη, δίπλα στα Κάστρα, που φιλοξένησε για καιρό το "στρατηγείο" της Ελευθερίας

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

H 15^η Μαίου, είναι μία πολύ σημαντική ημερομηνία για τη Θεσσαλονίκη και όλη τη χώρα, καθώς τη μέρα εκείνη του 1941, ένα μόλις μήνα μετά την είσοδο των Γερμανών κατακτητών στη Θεσσαλονίκη, ιδρύθηκε στην πόλη μυστικά η εθνικοαπελευθερωτική οργάνωση «Ελευθερία», που πρώτη σάλπισε το κάλεσμα στον αγώνα για τη λευτεριά και έχει καταγραφεί ως μία από τις πρώτες αντιστασιακές οργανώσεις σε ολόκληρη την κατεχόμενη από τους Ναζί Ευρώπη.

Η διαδικασία της καραντίνας για τους πρόσφυγες στα "Απολυμαντήρια" Καλαμαριάς

Στην καραντίνα μιας άλλης εποχής, έναν  και πλέον αιώνα πριν, που λειτουργούσε στα "Απολυμαντήρια" της Καλαμαριάς και όπου άφησαν την τελευταία τους πνοή κάπου 50.000 πρόσφυγες από τους περίπου 335.000 που μόλις είχαν καταφθάσει κυνηγημένοι μετά την Μικρασιατική καταστροφή, μεταφερόμαστε. Παρακολουθώντας το "τελετουργικό υγιεινής" των κατατρεγμένων σε έναν τόπο που τίποτα δεν θυμίζει σήμερα εκείνες τις συνθήκες  εξαθλίωσης, κόλασης που βίωσαν.

"Ανοίξαμε ένα μεγάλο λάκκο όπου πετάξανε εκεί καμιά εικοσαριά εκτελεσμένους...."

Μία συγκλονιστική μαρτυρία για το πως γίνονταν οι εκτελέσεις στο Γεντί Κουλέ

Οι 24 μελλοθάνατοι, έχοντας στη μέση την Ευθυμία Πατσιά, φωτογραφίζονται στον "συνήθη τόπο των εκτελέσεων", δίπλα στο μοναδικό δέντρο που υπήρχε στην περιοχή, λίγα λεπτά πριν στηθούν μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε στις εφημερίδες της εποχής. 

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Ένα συγκλονιστικό περιστατικό σχετικά με τις εκτελέσεις των πολιτικών κρατουμένων στο Γεντί Κουλέ, στα πέτρινα χρόνια του Εμφυλίου πολέμου και τους σκελετούς που πρόσφατα αποκαλύφθηκαν εκεί, μας εξιστόρησε ένας ομογενής από τη Σουηδία που μένει μόνιμα δεκαετίες τώρα στη Στοκχόλμη.

Ένας αιώνας από τη δημιουργία της Νέας Μηχανιώνας

Εορτασμός πριν πολλές δεκαετίες της εθνικής επετείου 25ης Μαρτίου στο κοινοτικό γραφείο της Νέας Μηχανιώνας

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Εκατόν τρία χρόνια, ένας και πλέον αιώνας, συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από ένα πολύ σημαντικό για την περιοχή γεγονός: Τη δημιουργία, στις 14 Μαίου 1923, της Νέας Μηχανιώνας από κατατρεγμένους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, οι οποίοι εγκαταλείποντας βίαια τις πατρογονικές τους εστίες στα παράλια της Ιωνίας, βρήκαν αποκούμπι στη φιλόξενη γη των ακτών του Θερμαϊκού.

Πάνος Δουλγεράκης, η ζωή και το τραγικό τέλος ενός ήρωα

Του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μία από τις πιο ηρωϊκές μορφές της νεολαίας της ελληνικής Μακεδονίας, στα μαύρα χρόνια της χιτλερικής κατοχής της πατρίδας μας (1941-1944), παράδειγμα ηρωϊσμού και αυτοθυσίας, υπήρξε ο 23χρονος φοιτητής της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Παναγιώτης Δουλγεράκης, που αντιμετώπισε μόνος του την άνοιξη του 1944, στην περιοχή Χαριλάου, οπλισμένος με ένα πιστόλι, ένα μεγάλο τμήμα καλά οπλισμένων Γερμανών στρατιωτών και ταγματασφαλιτών του Πούλου, για να βρει στο τέλος, μετά από εκείνη την άνιση μάχη, ηρωϊκά το θάνατο.

Επίσκεψη στο σημείο όπου θα τοποθετηθεί το μνημείο εκτελεσμένων του Γεντί Κουλέ

 Επιτόπια επίσκεψη στο σημείο όπου θα τοποθετηθεί το μνημείο του ΚΚΕ για τους εκτελεσμένους στο Γεντί Κουλέ, στην άκρη του περιβόλου του Επταπυργίου, πραγματοποιήθηκε από πολυμελή αντιπροσωπεία του κόμματος, τον δήμαρχο Νεάπολης-Συκεών Σίμο Δανιηλίδη αλλά και τον γλύπτη Άγγελο Βλάσση, έργο του οποίου είναι το μνημείο που πρόκειται να τοποθετηθεί στο σημείο εκείνο.

Από την υπόθεση Πολκ στις τηλεφωνικές υποκλοπές

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Η απόφαση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Τζαβέλλα να βάλει στο «ψυγείο» την υπόθεση των τηλεφωνικών υποκλοπών, κάτι που μοιραία οδηγεί στη μη αποκάλυψη εκείνων που έδιναν τις εντολές για τις επισυνδέσεις πολιτικών, δημοσιογράφων αλλά και δικαστικών, ήρθε να μας θυμίσει κάποιες ανάλογες περιπτώσεις με το ίδιο σκεπτικό και μάλιστα τέσσερις στη σειρά, που είχε λάβει η ηγεσία του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας.

Η θυσία των οκτώ νέων της Ξηροκρήνης στις 11 Μαΐου 1944

*του Γιώργου Καζάνα
Η συνοικία της Ξηροκρήνης στη Θεσσαλονίκη πήρε το όνομά της από την ομώνυμη περιοχή της Κωνσταντινούπολης καθώς πρόσφυγες από την Πόλη, τη Μικρά Ασία, την Ανατολική Ρωμυλία και την Ανατολική Θράκη αποτέλεσαν τους πρώτους οικιστές της περιοχής μετά τις διώξεις των Ελλήνων της Θράκης από το 1915, τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 και την επακόλουθη Ανταλλαγή Πληθυσμών. Παραπλεύρως βρίσκεται και η Επτάλοφος, προσφυγική συνοικία που θυμίζει με το όνομά της το προσωνύμιο της Πόλης, της επί επτά λόφων χτισμένης.

Για τη γιορτή της (Ηρωίδας) μάνας

Γιορτή της Μητέρας σήμερα και η σκέψη κι ο λογισμός στην πολυαγαπημένη μας μάνα, Μεταξία Κουζινοπούλου, αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης που όργωνε με τα πόδια τα βουνά των Σερρών από τα Κρούσια μέχρι το Κερδύλλιο όρος για να μεταφέρει το μήνυμα του αγώνα κατά του ξένου κατακτητή και της λευτεριάς. Και αργότερα, εξόριστη στη Γυάρο από τη χούντα των συνταγματαρχών, παρά τα πολύ σοβαρά προβλήματα υγείας που είχε.

Τα διδάγματα της 9ης Μαίου 1936

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

Σημαδιακή μέρα η χτεσινή. Καθώς πριν 90 χρόνια, στις 9 Μαίου 1936, οι εργαζόμενοι ξεσηκώνονταν ζητώντας καλύτερες εργασιακές συνθήκες, μεροκάματα και αποδοχές που θα τους έφταναν για να ζήσουν, έστω λιτά και μετρημένα. Κι' επίσης, φρένο στην ακρίβεια και την άνοδο τιμών που τσάκιζε τα χαμηλά εισοδήματα, αλλά και συνδικαλιστικές και πρωτίστως πολιτικές ελευθερίες. 

Η σφαγή στη Θεσσαλονίκη την «Ημέρα της Νίκης»

Η θυσία της Επονίτισας Δάφνης Χατζηπαναγιώτου και άλλων τριών  πατριωτών

Η ανταπόκριση του Κ.Δημάδη στον Ριζοσπάστη της 13ης Μαίου 1945

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Μάϊος του 1945, πριν ακριβώς ογδόντα χρόνια. Η ανθρωπότητα γιορτάζει την ιστορική Νίκη κατά του ναζισμού. Οι πανηγυρικές εκδηλώσεις για τη συντριβή της χιτλερικής Γερμανίας, έχουν αρχίσει από τις 8 Μαίου 1945. Την ώρα που ο λαός της Θεσσαλονίκης διαδηλώνει τη χαρά του στην πλατεία Αριστοτέλους, δέχεται τα δολοφονικά πυρά από ομάδες εθνοφυλάκων και ακροδεξιούς φιλομοναρχικούς της ΒΕΝ. 

9η Μάη: Ογδόντα ένα χρόνια από τη συντριβή του Ναζισμού

Ογδόντα ένα χρόνια, συμπληρώνονται σήμερα από τη μνημειώδη Αντιφασιστική Νίκη των Λαών κατά του Ναζισμού. Ήταν τέτοιες μέρες του Μάη, όταν τα στρατεύματα της χιτλερικής Γερμανίας γνώριζαν τη συντριβή και παραδίνονταν άνευ όρων στις συμμαχικές δυνάμεις. Και στις 9 Μαίου 1945, ο σοβιετικός στρατός, ύψωνε στο Βερολίνο την κόκκινη σημαία, τη σημαία της νίκης και της απελευθέρωσης των λαών της Ευρώπης από το φασισμό.

9η Μαίου 1968: Ο μαρτυρικός θάνατος του «Άγιου της Αριστεράς»

Η φρίκη των βασανιστηρίων τα οποία υπέστη, αποτυπώνονται στο πρόσωπο του Τσαρουχά

του Σπύρου Κουζινόπουλου

“Ο Γιώργης Τσαρουχάς, που ξεψύχησε στα χέρια των βασανιστών του, στα μπουντρούμια της χουντικής ΚΥΠ Θεσσαλονίκης, στις 9 Μαίου 1968, υπήρξε μια σεμνή μορφή, ένας «Άγιος της Αριστεράς», με αδιάκοπη, σημαντική συμβολή στους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες, από τα μαθητικά του χρόνια ως τη δολοφονία του σε ηλικία 56 ετών. Ένας κομμουνιστής περήφανος, μαχητικός, που ανταμείφθηκε από το κράτος και το παρακράτος της δεξιάς με διωγμούς, φυλακίσεις, εξορίες, βασανιστήρια  και τελικά το φριχτό θάνατο”.

Συνάντηση αύριο Σάββατο στο περίπτερο του ΙΑΝΟΥ

Αυτό το Σάββατο 9 Μαίου 2026 και τις ώρες 18:00 μέχρι 20:00 θα είμαστε στο περίπτερο 15, stand 7 των εκδόσεων ΙΑΝΟΣ και ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ, στο πλαίσιο της 22^ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης, για να συναντήσουμε φίλους και αναγνώστες και να υπογράψουμε το βιβλίο μας «Γεντί Κουλέ, η Βαστίλη της Θεσσαλονίκης» που γνωρίζει εκδοτική επιτυχία.

Με εκτίμηση, Σπύρος Κουζινόπουλος

90 χρόνια από το αιματοκύλισμα της 9ης Μάη 1936

Η μεγαλύτερη απεργιακή κινητοποίηση στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Ο πολυήμερος αγώνας των εργατών της Θεσσαλονίκης, την άνοιξη του 1936 και στη συνέχεια το αιματοκύλισμά τους, αλλά και η αυθόρμητη εξέγερση του λαού της  πρωτεύουσας της ελληνικής Μακεδονίας, στις 9 του Μάη, αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες απεργιακές κινητοποιήσεις στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Η απεργία εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη την χώρα ωστόσο η καρδιά του κινήματος ήταν στην Θεσσαλονίκη. Τα τραγικά γεγονότα, ενέπνευσαν τον Γιάννη Ρίτσο να γράψει τον «Επιτάφιο». 

Οι εκτελέσεις στη Μίκρα και το Μετρό προς Καλαμαριά

Αναπάντητο, παραμένει εδώ και εννέα μήνες το αίτημα που υποβλήθηκε στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, να επιδειχθεί η δέουσα προσοχή κατά τις εκτελούμενες εργασίες για την επέκταση του Μετρό προς Καλαμαριά, ιδιαίτερα κατά τη διάνοιξη της οδού Πόντου και την ολοκλήρωση των εργασιών του τερματικού σταθμού Μίκρας. Δεδομένου ότι στη συγκεκριμένη περιοχή, είχαν εκτελεστεί από τους Γερμανούς κατακτητές περισσότεροι από 250 πατριώτες που στη συνέχεια παραχώθηκαν επιτόπου σε ομαδικούς λάκκους.

Πως ήταν το άντρο της ΚΥΠ Θεσσαλονίκης επί χούντας

Εκεί που βασανίστηκαν και δολοφονήθηκαν αντιδικτατορικοί αγωνιστές

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Συμπληρώνονται 58 χρόνια από τη στυγερή δολοφονία, μέσα στα γραφεία της ΚΥΠ Θεσσαλονίκης, στις 9 Μαϊου 1968, του βουλευτή της ΕΔΑ Γιώργη Τσαρουχά, ηγετικού στελέχους του αντιδικτατορικού κινήματος στη Βόρεια Ελλάδα και γραμματέα της παράνομης οργάνωσης του ΚΚΕ. Με την ευκαιρία αυτή, αξίζει να αναφερθούμε στα όσα διαδραματίζονταν εκείνη τη μαύρη εποχή στο "χειρουργείο", στο κολαστήριο της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Θεσσαλονίκης που είχε μετατραπεί σε άντρο βασανιστηρίων κορυφαίων στελεχών του αγώνα για την ανατροπή της λαομίσητης χούντας.

Κατοχή στην Ελλάδα: Οι ελλείψεις των προϊόντων και οι επιτάξεις των Γερμανών

της Ελένης Νικολαίδου*
Οι Γερμανοί μετά την εισβολή τους στην Ελλάδα που ολοκληρώθηκε με την είσοδο των ναζιστικών στρατευμάτων στην Αθήνα, την Κυριακή 27 Απριλίου 1941 και την εν συνεχεία κατάληψη της Κρήτης, προσπάθησαν από την πρώτη στιγμή να λεηλατήσουν τους πόρους της χώρας όχι μόνο για τις ανάγκες των εδώ κατοχικών στρατευμάτων αλλά γενικότερα για την πολεμική τους προσπάθεια.

Η εκτέλεση της ηρωίδας Κούλας Ελευθεριάδου

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Στο σημείο που αρχίζει το δάσος του Σέϊχ Σου, στη συνοικία του Αγίου Παύλου Θεσσαλονίκης, κοντά στην οδό Ηπείρου και δίπλα σχεδόν σε κατοικημένη περιοχή, διατηρείται ακόμη ένα εγκαταλειμμένο εδώ και πολλά χρόνια νεκροταφείο. Ανάμεσα στους χορταριασμένους και πνιγμένους από τα πεύκα τάφους που υπάρχουν εκεί, ξεχωρίζει το μνήμα της ηρωίδας της Εθνικής Αντίστασης Κούλας Ελευθεριάδου, που εκτελέστηκε σαν σήμερα, στις 6 Μαίου 1947, πάνω στον ανθό της νιότης της, σε ηλικία μόλις 23 χρόνων.

"Η σπορά τους δεν πήγε χαμένη..."

Συγγενείς εκτελεσμένων στο Γεντί Κουλέ μίλησαν στον "Ρ" για τη θυσία των δικών τους ανθρώπων

Με τον τίτλο «Η σπορά τους δεν πήγε χαμένη», η εφημερίδα Ριζοσπάστης σε ρεπορτάζ της ανταποκρίτριάς του στη Θεσσαλονίκη Άννας Ανανιάδου, συνομίλησε με συγγενείς εκτελεσμένων στο Γεντί Κουλέ που υπογράμμισαν τον ηρωϊσμό των μελλοθάνατων αγωνιστών, καθώς θα μπορούσαν να γλυτώσουν τον θάνατο με την υπογραφή μιας δήλωσης «μετάνοιας». Ενώ ζήτησαν να προχωρήσει η διαδικασία της ταυτοποίησης με τη μέθοδο του DNA, να συνεχιστούν οι ανασκαφικές εργασίες και να ολοκληρωθούν γρήγορα οι διαδικασίες για την ανέγερση του μνημείου που αποφάσισε να στήσει το ΚΚΕ στον περιβάλλοντα χώρο του Γεντί Κουλέ.

Προχωρούν οι εργασίες για το Μνημείο εκτελεσμένων του Γεντί Κουλέ

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Προχωρούν οι εργασίες διαμόρφωσης του χώρου στο σημείο δίπλα στις πρώην φυλακές Επταπυργίου, όπου θα στηθεί το μεγαλοπρεπές μνημείο, που ετοιμάζει το ΚΚΕ, στη μνήμη των 400 εκτελεσμένων πολιτικών κρατουμένων στο Γεντί Κουλέ κομμουνιστών της περιόδου του Εμφυλίου πολέμου, όπως προκύπτει και από τις φωτογραφίες που έβγαλε και είχε την καλοσύνη να μας στείλει αναγνώστρια που διαμένει στην περιοχή των Συκεών.  

Οι ιεροεξεταστές της Δεξιάς στο ελληνικό σινεμά

 Σκοταδιστικές απαγορεύσεις ταινιών και τραγουδιών από τις κυβερνήσεις της προδικτατορικής ΕΡΕ.

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

Όσα χρόνια κι αν περάσουν δεν θα ξεχάσουμε, ιδιαίτερα εμείς οι παλαιότεροι, το καθεστώς της στυγνής λογοκρισίας που είχαν επιβάλει σε προηγούμενες εποχές στην πολιτιστική δημιουργία οι κυβερνήσεις της προδικτατορικής δεξιάς. Βάζοντας σε καραντίνα θεατρικά έργα, κινηματογραφικές ταινίες και τραγούδια, το περιεχόμενο των οποίων δεν ήταν αρεστό στους κρατούντες.

Με επιτυχία η παρουσίαση του βιβλίου "Γεντί Κουλέ" στην Έδεσσα

 Το Έκτακτο Στρατοδικείο Γιαννιτσών και οι εκτελέσεις στο νομό Πέλλας

Κατάμεστη από κόσμο το μεσημέρι της Κυριακής η μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων του «Παλαιού Παρθεναγωγείου», στην περιοχή Βαρόσι Έδεσσας,  στην παρουσίαση του βιβλίου του Σπύρου Κουζινόπουλου «Γεντί Κουλέ η Βαστίλη της Θεσσαλονίκης» που οργάνωσαν ο Φιλοπρόοδος Σύλλογος Έδεσσας «Μέγας Αλέξανδρος», η Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας (ΕΔΙΑ) 1940-1974 και οι εκδόσεις IANOS.

Κωστίκας Παπαβασιλείου: Ένας άγνωστος πρωταγωνιστής των γεγονότων της 9ης του Μάη 1936

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Μία μοναδική μαρτυρία για τα αιματηρά γεγονότα του Μάη του 1936 στη Θεσσαλονίκη, είναι αυτή που μας είχε καταθέσει λίγο πριν το θάνατό του, ένας από τους ηγέτες εκείνου του πανεργατικού ξεσηκωμού, ο τότε Γραμματέας του Σωματείου Οικοδόμων Θεσσαλονίκης, Κωστίκας Παπαβασιλείου, που υπήρξε μία θρυλική μορφή του εργατικού και αριστερού κινήματος.

Δώδεκα και πλέον τραγούδια για το Γεντί Κουλέ

  

                                        Αναστενάζει ο Γεντί Κουλές

                                      Τι έχεις παλληκάρι μου και κλαις

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Δεν είναι τυχαίο ότι περισσότερα από δέκα τραγούδια γράφτηκαν για το Επταπύργιο, όσο λειτουργούσαν εκεί οι μεσαιωνικές φυλακές και τραγουδήθηκαν από κορυφαίους Έλληνες ερμηνευτές, καθώς το κάτεργο του Γεντί Κουλέ υπήρξε η χειρότερη φυλακή από συστάσεως του ελληνικού κράτους. To Eπταπύργιο δεν λειτούργησε ποτέ ως κατάστημα σωφρονισμού, καθώς ήταν τόσο απαίσια τα μπουντρούμια του, ώστε όπως εύστοχα έγραψε ο Πάνος Σαββόπουλος οι έγκλειστοι ζούσαν "χειρότερα και από ζώα".

Η ιστορία της μεσαιωνικής φυλακής του Γεντί Κουλέ και των κρατουμένων της, σε ένα βιβλίο

Αφιέρωμα στην ηλεκτρονική εφημερίδα iefimerida 

Μνήμες και μαρτυρίες από το Γεντί Κουλέ με αφορμή την ανακάλυψη των ομαδικών τάφων εκτελεσθέντων στις Συκιές.  «Γεντί Κουλέ, η Βαστίλη της Θεσσαλονίκης». Μια ελληνική Βαστίλη, όπως εύστοχα την αποκαλεί ο δημοσιογράφος - συγγραφέας Σπύρος Κουζινοπουλος, στον τίτλο του νέου βιβλίου του: «Γεντί Κουλέ, η Βαστίλη της Θεσσαλονίκης», το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΙΑΝΟΣ. Αυτό σημειώνει σε μεγάλο αφιέρωμά της η ηλεκτρονική εφημερίδα  iefimerida αναφέροντας μεταξύ των άλλων και τα ακόλουθα:

Θεμιστοκλής Ταμβακάς: Ένας βασιλικός επίτροπος με πατέντα...

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Υπόδειγμα ακροδεξιάς σκληρότητας, o Βασιλικός Επίτροπος Θεμιστοκλής Ταμβακάς, είχε ζητήσει από τα Έκτακτα Στρατοδικεία την επιβολή της θανατικής ποινής για εκατοντάδες πολίτες, πρωτίστως κομμουνιστές, στη διάρκεια του Εμφυλίου, με σαθρές κατηγορίες τις περισσότερες φορές. Σε συντριπτικά μεγάλο ποσοστό οι κατηγορούμενοι αμέσως μετά στήνονταν στο εκτελεστικό απόσπασμα.

O γιορτασμός της πρώτης ελεύθερης Πρωτομαγιάς στη Θεσσαλονίκη

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Πέμπτη 10 Μαίου 1945, και οι εργαζόμενοι της Θεσσαλονίκης γιορτάζουν την πρώτη ελεύθερη Πρωτομαγιά μετά από εννέα ολόκληρα χρόνια. Δηλαδή, όχι μόνο μετά το τέλος της ναζιστικής Κατοχής, αλλά και της δικτατορίας της 4^ης Αυγούστου. Δεδομένου ότι ο δικτάτορας Μεταξάς, θεωρώντας τις Πρωτομαγιάτικες εκδηλώσεις ως έργο των «αναρχοκομμουνιστών» και προκειμένου να αποτρέψει την απεργία, με την οποία γιόρταζαν την ημέρα αυτή οι εργαζόμενοι όλου του κόσμου, την είχε καθιερώσει ως υποχρεωτική αργία.

Η Πρωτομαγιά του 1921 στη Θεσσαλονίκη

Εβραίοι υποδηματεργάτες της Θεσσαλονίκης, διαδηλώνουν την περίοδο της Φεντερασιόν

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Πρωτομαγιές στη Θεσσαλονίκη άλλοτε και τώρα. Πρωτομαγιάτικες εκδηλώσεις μέσα σε ένα κλίμα άγριου διωγμού του εργατικού κινήματος και κατάπνιξης των δημοκρατικών και συνδικαλιστικών ελευθεριών. Τον εορτασμό μιας τέτοιας Πρωτομαγιάς, πριν ένα ακριβώς αιώνα, το 1921, θα γνωρίσουμε μέσα από τις αναμνήσεις ενός στελέχους του αριστερού και συνδικαλιστικού κινήματος, τον Άγι Στίνα (Σπύρο Πρίφτη).