Οι αντεργατικοί νόμοι, ο Λάσκαρης και η "πάλη των τάξεων"

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Πέρασε μισός αιώνας από τη θέσπιση, από την (και τότε) κυβέρνηση της Ν.Δ. του περιβόητου αντεργατικού νόμου "330",  με τον οποίο υπονομεύονταν οι συνδικαλιστικές ελευθερίες,  ποινικοποιούνταν η συνδικαλιστικής δράσης, ακυρώνονταν το δικαίωμα στην απεργία και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις. Με τον τότε υπουργό Εργασίας Κωνσταντίνο Λάσκαρη να ευαγγελίζεται την ... "κατάργηση της πάλης των τάξεων".

Εκείνος ο «Νόμος 330 περί εργατικών οργανώσεων και συνδικαλιστικών ελευθεριών», όπως ήταν ο τίτλος του, που είχε φέρει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας για συζήτηση στη Βουλή στις 24 Μαίου 1976, είχε προκαλέσει εξαρχής όχι μόνο την αντίδραση όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης (ΠΑΣΟΚ, Ε.Κ., ΚΚΕ, ΕΔΑ, ΚΚΕ Ες κλπ) αλλά και τον γενικό ξεσηκωμό των εργαζομένων όλης της χώρας, δεδομένου ότι επρόκειτο για ένα από τα πιο αντεργατικά νομοθετήματα που γνώρισε ο τόπος. Η μόνη που δεν είχε αντιδράσει, ήταν η κυβερνητική διοίκηση της ΓΣΕΕ, η οποία περιορίστηκε να υποβάλει ορισμένες δευτερεύουσας σημασίας τροποποιήσεις.

Επίθεση της αστυνομίας για τη διάλυση απεργών διαδηλωτών στη Θεσσαλονίκη (Αρχείο ΕΚΘ)

Όταν ο Λάσκαρης καταργούσε την ... "πάλη των τάξεων"

Κατά τη συζήτηση στη Βουλή του τερατουργήματός του, ο αλήστου μνήμης υπουργός Εργασίας Κωνσταντίνος Λάσκαρης (1918-1989), υπερασπιζόμενος το νόμο 330, σημείωνε στην εισηγητική του έκθεση ότι δεν υπάρχει πλέον «εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο» και δήλωνε: «Δεν θα επιτρέψομεν την πάλην των τάξεων». Ενώ χαρακτήριζε «αυθάδη και ιταμή» την αξίωση για απόσυρσή του.

Την ώρα που εισάγονταν στη Βουλή το έκτρωμα της κυβέρνησης της Ν.Δ., άρχιζε 48ωρη απεργία των εργαζομένων στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, την οποία κήρυξαν πρωτοβάθμια σωματεία και ομοσπονδίες, ενώ δεκάδες χιλιάδες απεργοί πραγματοποίησαν μεγάλη και μαχητική πορεία στην Αθήνα. Τη δεύτερη μέρα της απεργίας, στις 25 Μαίου, τίθεται σε εφαρμογή το σχέδιο για τη δολοφονική επίθεση της Αστυνομίας κατά των απεργών.

Προκειμένου να αντιμετωπισθεί αλλά και να συκοφαντηθεί η ειρηνική συγκέντρωση δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων, η Αθήνα μετατρέπεται σε πεδίο μάχης. Τα επεισόδια αρχίζουν το μεσημέρι, όταν οι αστυνομικές δυνάμεις εμποδίζουν απεργούς οικοδόμους να συνεχίσουν την πορεία τους προς τη Βουλή. Η κύρια μάζα των συγκεντρωμένων υποχωρεί, αλλά μια ομάδα επιμένει να πραγματοποιήσει την πορεία. 

Αστυνομική επιχείρηση με κλομπ κατά διαδηλωτών οικοδόμων στη Θεσσαλονίκη (Αρχείο Σπ. Κουζινόπουλου)

Η αστυνομία αντιδρά εξαπολύοντας επίθεση κατά των απεργών. Αυτό είναι και το έναυσμα για να ξεσπάσουν βίαια επεισόδια με πρωταγωνιστές τα "άγνωστα" άτομα που οπλισμένα με καδρόνια, ξηλώνουν πλάκες από πεζοδρόμια, στήνουν οδοφράγματα, ανάβουν φωτιές χρησιμοποιώντας μπιτόνια με πετρέλαιο, τα οποία διακινούν δίκυκλα και αυτοκίνητα με καλυμμένο τον αριθμό κυκλοφορίας, που «τυχαίνει» να βρίσκονται στο κατάλληλο μέρος την κατάλληλη στιγμή. Την ίδια ώρα οι αστυνομικοί ξυλοκοπούν και συλλαμβάνουν όποιον απεργό συναντήσουν στο διάβα τους. Επί 12 ώρες όλο το κέντρο της Αθήνας είναι τυλιγμένο σε καπνούς δακρυγόνων, καπνογόνων και φλεγόμενων οδοφραγμάτων.

Στη γωνία Αιόλου και Λυκούργου μια αύρα παρασύρει και σκοτώνει επιτόπου μια ηλικιωμένη ζητιάνα, την Αναστασία Τζιβίκα, καθώς εκείνη επιχειρεί, φοβισμένη, να διασχίσει το δρόμο. Ο απολογισμός των επεισοδίων ήταν 68 τραυματίες από πετροπόλεμο και κλομπ, δύο τραυματίες από πυροβόλα όπλα και άνω των 100 συλλήψεις. Η κυβέρνηση αποδίδει ευθύνες για τα επεισόδια στο ΚΚΕ και το ΠΑΣΟΚ, τον αρχηγό του οποίου Ανδρέα Παπανδρέου χαρακτηρίζει «πολιτικώς επικίνδυνο».

Από τη συγκέντρωση των συνδικαλιστικών παρατάξεων στο Θέατρο Κήπου (εφημερίδα Μακεδονία 26-5-1976)

Οι κινητοποιήσεις στη Θεσσαλονίκη

Στη Θεσσαλονίκη εκείνη τη μέρα, όπου η απεργία στους περισσότερους κλάδους εργαζομένων ήταν επιτυχής, δεν υπήρξαν επεισόδια, δεδομένου ότι αντί για ανοιχτή συγκέντρωση και διαδήλωση, είχαν πραγματοποιηθεί δύο συγκεντρώσεις σε κλειστούς χώρους.

Την απεργία κατά του αντεργατικού νόμου 330 είχε πολεμήσει η προσκείμενη στη Ν.Δ. τότε διοίκηση του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης. Η οποία θυμίζοντας εποχές Μακρή και Θεοδώρου, αντί να αντιδράσει στον αντεργατικό και αντιδημοκρατικό νόμο του Λάσκαρη, είχε σπεύσει να καταγγείλει τις διοικήσεις πολλών σωματείων της πόλης, διατυπώνοντας εναντίον τους τη μομφή ότι..."κατά παράβαση των καταστατικών τους κάλεσαν τους εργαζόμενους στους κλάδους τους να απεργήσουν, αποβλέποντες μόνον εις την διάσπασιν των εργαζομένων και την περιπέτειαν των κλάδων τους".

Το μεσημέρι της 25ης Μαίου 1976 είχε πραγματοποιηθεί συγκέντρωση διαμαρτυρίας της Συντονιστικής Επιτροπής των επιστημονικών συλλόγων της Θεσσαλονίκης, στον κινηματογράφο "Εγνατία" με ομιλητή τον πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου, Π. Σφυρίδη, ενώ το απόγευμα της ίδιας μέρας πραγματοποιούνταν συγκέντρωση εργατικών σωματείων στο "Θέατρο Κήπου" με πρωτοβουλία των συνδικαλιστικών παρατάξεων της Θεσσαλονίκης ΕΣΑΚ ,ΑΕΜ και ΠΑΣΚΕ.

Πάντως όλο το επόμενο διάστημα που σωματεία της Θεσσαλονίκης εκτός ΕΚΘ, με πρωτοπόρους τους οικοδόμους πραγματοποιούσαν πορείες στους δρόμους της πόλης για να διαμαρτυρηθούν κατά του αντεργατικού νόμου, αντιμετωπίζονταν βίαια από την αστυνομία και συχνοί ήταν οι ξυλοδαρμοί πολιτών.

Κάποια εγκαίνια της ΔΕΘ πριν ένα αιώνα

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Εγκαίνια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης μιας άλλης εποχής, ενενήντα εννιά χρόνια πριν, τότε που η νεαρή ακόμη ΔΕΘ, γιόρταζε τη δεύτερη μόλις διοργάνωσή της, μετά την «πρεμιέρα» που είχε κάνει την προηγούμενη χρονιά με την έναρξη λειτουργίας της και ήταν απόλυτα επιτυχής, χάρη και στο ασταμάτητο τρέξιμο του ιδρυτή και πρώτου Γενικού Διευθυντή της, Νικόλαου Γερμανού. Εκείνη η διοργάνωση, είχε κινδυνεύσει να ματαιωθεί λόγω απεργιών αλλά και τα σχέδια ανατίναξής της από τρομοκράτες της εποχής, που ευτυχώς ματαιώθηκαν.

Η μεγάλη καπνεργατική απεργία στα 1914

Εργάτες και εργάτριες σε καπναποθήκη στις αρχές του 20ού αιώνα

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Την άνοιξη του 1914, ξέσπασε μια από τις μαζικότερες απεργίες καπνεργατών σε Θεσσαλονίκη, Καβάλα και Δράμα, στην οποία εκτιμάται ότι συμμετείχαν πάνω από 32.000 απεργοί. Οργανωτής ήταν η ιστορική οργάνωση «Φεντερασιόν», με επικεφαλής τους πρωτοπόρους του εργατικού και σοσιαλιστικού κινήματος της χώρας, Αβραάμ Μπεναρόγια και Σαμουήλ Γιονά. H απεργία έληξε στις αρχές του καλοκαιριού εκείνου του έτους όταν οι αρχές εκτόπισαν τους ηγέτες της ως ..."ξενοκίνητους πράκτορες"!

Τα διδάγματα της 9ης Μαίου 1936

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

Σημαδιακή μέρα η χτεσινή. Καθώς πριν 90 χρόνια, στις 9 Μαίου 1936, οι εργαζόμενοι ξεσηκώνονταν ζητώντας καλύτερες εργασιακές συνθήκες, μεροκάματα και αποδοχές που θα τους έφταναν για να ζήσουν, έστω λιτά και μετρημένα. Κι' επίσης, φρένο στην ακρίβεια και την άνοδο τιμών που τσάκιζε τα χαμηλά εισοδήματα, αλλά και συνδικαλιστικές και πρωτίστως πολιτικές ελευθερίες. 

90 χρόνια από το αιματοκύλισμα της 9ης Μάη 1936

Η μεγαλύτερη απεργιακή κινητοποίηση στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας 

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Ο πολυήμερος αγώνας των εργατών της Θεσσαλονίκης, την άνοιξη του 1936 και στη συνέχεια το αιματοκύλισμά τους, αλλά και η αυθόρμητη εξέγερση του λαού της  πρωτεύουσας της ελληνικής Μακεδονίας, στις 9 του Μάη, αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες απεργιακές κινητοποιήσεις στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Η απεργία εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη την χώρα ωστόσο η καρδιά του κινήματος ήταν στην Θεσσαλονίκη. Τα τραγικά γεγονότα, ενέπνευσαν τον Γιάννη Ρίτσο να γράψει τον «Επιτάφιο». 

Κωστίκας Παπαβασιλείου: Ένας άγνωστος πρωταγωνιστής των γεγονότων της 9ης του Μάη 1936

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Μία μοναδική μαρτυρία για τα αιματηρά γεγονότα του Μάη του 1936 στη Θεσσαλονίκη, είναι αυτή που μας είχε καταθέσει λίγο πριν το θάνατό του, ένας από τους ηγέτες εκείνου του πανεργατικού ξεσηκωμού, ο τότε Γραμματέας του Σωματείου Οικοδόμων Θεσσαλονίκης, Κωστίκας Παπαβασιλείου, που υπήρξε μία θρυλική μορφή του εργατικού και αριστερού κινήματος.

«Απαγόρευσις προς πρόληψιν επεισοδίων»

Εμπόδια για την Πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση το 1927 στη Θεσσαλονίκη

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Γιορτασμός της εργατικής Πρωτομαγιάς μια άλλη εποχή, πριν 99 χρόνια, στη Θεσσαλονίκη του μεσοπόλεμου, την 1^η Μάη του 1927. Με τις αρχές να απαγορεύουν τις εργατικές συγκεντρώσεις τόσο στην πόλη, όσο και στα περίχωρα, παρατάσσοντας μάλιστα εκτός από τους αστυνομικούς και αποσπάσματα πεζικού και μηχανικού του στρατού. Αλλά με τους εργαζόμενους, να αψηφούν τα απαγορευτικά μέτρα, οργανώνοντας μία άκρως εντυπωσιακή διαδήλωση και στη συνέχεια συγκέντρωση.

Η πέννα του δημοσιογράφου και τα ΜΜΕ

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

Ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος του δημοσιογράφου και των μέσων μαζικής ενημέρωσης; Να ενημερώνουν σωστά την κοινή γνώμη, να διασταυρώνουν τις πηγές τους ή να αναπαράγουν αβασάνιστα προκατασκευασμένες πληροφορίες, fake news, παραπληροφορώντας και προκαλώντας σύγχυση; Να υπηρετούν με τις πληροφορίες που μεταδίδουν το λαϊκό και το εθνικό συμφέρον, ή να εξυπηρετούν πολιτικά και μεγάλα οικονομικά και άλλα συμφέροντα;

Από τον Μάη του '36 στο Γεντί Κουλέ και την Ακροναυπλία

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Μετά τη δολοφονική επίθεση της χωροφυλακής κατά των απεργών της Θεσσαλονίκης, στις 9 Μαίου 1936 πολλοί από τους 700 συλληφθέντες στα αιματηρά εκείνα γεγονότα, που σημάδεψαν βαθιά την ιστορία της πόλης, θα μεταφερθούν στο Επταπύργιο, αφού προηγουμένως κακοποιηθούν άγρια στα αστυνομικά τμήματα για να “ομολογήσουν” ότι η εξέγερση που ακολούθησε το πογκρόμ κατά των εργατών οφείλονταν σε "πραξικόπημα των κομμουνιστών για να καταλάβουν την εξουσία". Θα ακολουθήσει η μεταγωγή τους στην Ακροναυπλία  1

Να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι για τα Τέμπη

 «Δεν ξεχνάμε». Πανελλαδικός ξεσηκωμός

Πανελλαδικός απεργιακός ξεσηκωμός σήμερα Τετάρτη 28 Φεβρουαρίου για τη μαύρη επέτειο ενός χρόνου από το έγκλημα στα Τέμπη. Η ΑΔΕΔΥ έχει εξαγγείλει 24ωρη γενική απεργία, ενώ Εργατικά Κέντρα σε όλη τη χώρα, εκατοντάδες σωματεία και ομοσπονδίες θα προχωρήσουν σε απεργία και συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας.

Σύλληψη συνδικαλιστών του ΟΤΕ στη Θεσσαλονίκη

Τη σύλληψη εργαζόμενων συνδικαλιστών του ΟΤΕ στη Θεσσαλονίκη που πραγματοποιούσαν απεργιακή κινητοποίηση, στο πλαίσιο των 24ωρων επαναλαμβανόμενων απεργιών που έχουν εξαγγείλει όλο το προηγούμενο διάστημα, καταγγέλει η διοίκηση του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης.

Κλειστές οι δημοτικές υπηρεσίες την Τετάρτη λόγω απεργίας

Κλειστές, θα είναι αύριο Τετάρτη οι δημιοτικές υπηρεσίες σε όλη τη χώρα, λόγω της  24ωρης απεργίας που κήρυξε για τις 14 Νοεμβρίου η ΑΔΕΔΥ και στην οποία συμμετέχει και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α.). Αίτημα των απεργών είναι να δοθούν αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, να καταργηθεί ο νόμος Κατρούγκαλου και «να σταματήσει η φορολογική επιδρομή και η καταλήστευση του εισοδήματός μας», όπως λέει η ΠΟΕ-ΟΤΑ.

Σε απεργιακό κλοιό η χώρα - Κανονικά τα λεωφορεία ΟΑΣΘ

Σε απεργιακό κλοιό, βρίσκεται από το πρωί η χώρα, λόγω της 24ωρης πανελλαδικής απεργίας που κήρυξαν ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ. Κανονικά, κινούνται τα λεωφορεία του ΟΑΣΘ, καθώς οι εργαζόμενοι αποφάσισαν να πραγματοποιήσουν μόνο δύο στάσεις εργασίας, συμπαραστεκόμενοι στους άλλους εργαζόμενους.

Συμμετοχή του "Φάρου" στην απεργία των δημοσιογράφων

O Φάρος του ΘερμαΪκού συμμετέχει στην 24ωρη απεργία των δημοσιογραφικών ενώσεων της χώρας στην 24ωρη απεργιακή πανελλαδική κινητοποίηση που έχει κηρύξει η ΓΣΕΕ και δεν θα αναρτά ειδήσεις έως τις 06:00 το πρωί της Παρασκευής 15 Δεκεμβρίου.

Με προσωπικό ασφαλείας την Πέμπτη τα λεωφορεία ΟΑΣΘ

Με προσωπικό ασφαλείας θα πραγματοποιηθούν την Πέμπτη τα δρομολόγια του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (ΟΑΣΘ), λόγω της συμμετοχής του συνδικάτου εργαζομένων στη γενική πανελλαδική απεργία που κήρυξε η ΓΣΕΕ.

Συμμετοχή και των δημοσιογράφων στην 24ωρη απεργία

Και οι δημοσιογράφοι, συμμετέχουν στην 24ωρη πανελλαδική απεργία που κήρυξαν για αύριο Πέμπτη ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ. Το Δ.Σ. της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης, σε συντονισμό με την ΕΣΗΕΑ και τις άλλες Ενώσεις της χώρας, κηρύσσει εικοσιτετράωρη απεργία σε όλα τα Μέσα. Η απεργία του κλάδου θα αρχίσει στις 06:00 την Πέμπτη 14/12 και θα λήξει την ίδια ώρα την Παρασκευή 15/12. 

Ο «Φάρος του Θερμαϊκού» συμμετέχει στην απεργία για τον ΕΔΟΕΑΠ

Ο «Φάρος του Θερμαϊκού» συμμετέχει στην 48ωρη απεργία των δημοσιογράφων όλης της χώρας που γίνεται για το φλέγον ζήτημα της διάσωσης του ταμείου των εργαζομένων στα ΜΜΕ, τον ΕΔΟΕΑΠ και δεν θα αναρτά κείμενα μέχρι τις 6 π.μ. της Πέμπτης που θα λήξει η απεργία.

48ωρη απεργία των δημοσιογράφων για σωτηρία του ΕΔΟΕΑΠ

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης, σε συντονισμό με την ΕΣΗΕΑ και τις άλλες Ενώσεις της χώρας, κηρύσσει 48ωρη απεργία σε όλα τα Μέσα, διαμαρτυρόμενο για το αδιέξοδο στο οποίο κυβέρνηση και εργοδότες οδηγούν τον ΕΔΟΕΑΠ.

Νέα απεργία στα ΜΜΕ για διάσωση του ΕΔΟΕΑΠ

Ο «Φάρος του Θερμαϊκού» συμμετέχει και στηρίζει τη νέα 24ωρη απεργία που κήρυξαν στα μέσα μαζικής ενημέρωσης οι δημοσιογραφικές οργανώσεις της χώρας σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την μη επίλυση του προβλήματος του ΕΔΟΕΑΠ. Για το λόγο αυτό δεν θα υπάρξουν αναρτήσεις.

Ο «Φάρος» συμμετέχει στην 24ωρη απεργία των δημοσιογράφων

Ο «Φάρος του Θερμαϊκού» συμμετέχει στην απεργία των εργαζομένων στα ΜΜΕ όλης της χώρας, που άρχισε από τις 06:00 το πρωί της Τρίτης έως τις 06:00 το πρωί της Τετάρτης. Για το λόγο αυτό δεν θα αναρτηθούν ειδήσεις σήμερα.